Compliance

Wat is compliance en hoe beheert u die?

Steeds meer organisaties stellen deze vraag terwijl zij zich voorbereiden op NIS2, ISO 27001 en nieuwe eisen voor cyberbeveiliging. In de praktijk moet vrijwel elk bedrijf of elke instelling veranderende wetgeving volgen, risico beheren en activiteiten documenteren.

Wat compliance betekent en hoe u die in een organisatie beheert

Wat is compliance? Steeds meer organisaties stellen deze vraag terwijl zij zich voorbereiden op NIS2, ISO 27001 en nieuwe eisen voor cyberbeveiliging. In de praktijk moet vrijwel elk bedrijf of elke instelling veranderende wetgeving volgen, risico beheren en activiteiten documenteren.

In een organisatie ontstaat een nieuwe NIS2-eis. Enkele weken later beoordeelt de beveiligingsafdeling ISO 27001, volgt het juridische team wetswijzigingen en bereidt de interne audit een volgende controle voor. Elk team gebruikt eigen documenten, Excel-spreadsheets en takenlijsten. Daardoor wordt het steeds moeilijker om één basisvraag te beantwoorden: voldoet de organisatie daadwerkelijk aan de toepasselijke eisen?

Compliance is het proces waarmee een organisatie ervoor zorgt dat zij voldoet aan toepasselijke wetten, normen, sectorale regels, intern beleid en procedures. Bovenal betekent het meer dan het voorbereiden van documentatie voor een audit. Het omvat het doorlopend volgen van eisen, het vaststellen van niet-naleving en het nemen van maatregelen om het risico van overtredingen te verminderen.

Tegenwoordig is compliancebeheer een pijler van modern organisatiemanagement. Het belang ervan blijft groeien naarmate regels zoals NIS2 en DORA ontstaan.

Waarom is compliance vandaag zo belangrijk?

Nog enkele jaren geleden werd compliance vooral geassocieerd met financiële dienstverlening. Tegenwoordig betreft het vrijwel elke organisatie die gegevens verwerkt, publieke diensten verleent of in gereguleerde sectoren werkt.

Veranderende wetgeving betekent dat organisaties niet alleen passende beheersmaatregelen moeten invoeren, maar ook moeten aantonen dat zij die doeltreffend beheren.

Een doeltreffend proces voor compliancebeheer helpt om:

  • het risico van wettelijke overtredingen te verminderen,
  • audits voor te bereiden,
  • de transparantie van processen te vergroten,
  • verantwoordelijkheid voor eisen toe te wijzen,
  • herstelmaatregelen te volgen,
  • vertrouwen van klanten en partners op te bouwen.

Compliancebeheer is daardoor niet langer de verantwoordelijkheid van één afdeling, maar onderdeel van de dagelijkse werking van de hele organisatie.

Compliance gaat over meer dan wetgeving

Een veelgemaakte fout is compliance gelijk te stellen aan alleen het volgen van de wet. In de praktijk is de reikwijdte veel breder.

Een modern managementsysteem voor compliance omvat:

  • eisen uit wetten en regels,
  • normen zoals ISO 27001,
  • NIS2-eisen,
  • beveiligingsbeleid,
  • interne procedures,
  • verplichtingen jegens klanten en zakenpartners.

Organisaties moeten daarom alle bronnen van eisen op één plaats volgen. Zo voorkomen zij dat verschillende afdelingen vergelijkbare verplichtingen zelfstandig oppakken.

Compliance en risicobeheer

Compliancebeheer en risicobeheer zijn onlosmakelijk verbonden.

Neem een organisatie die termijnen voor updates van IT-systemen niet volgt. Dat kan een technisch vraagstuk lijken. Als het de eisen van NIS2 of het interne beveiligingsbeleid schendt, wordt het ook een compliancevraagstuk.

Elke organisatie moet compliance daarom bekijken door de lens van risico.

Dit omvat:

  • eisen vaststellen,
  • de impact van niet-naleving beoordelen,
  • risiconiveaus bepalen,
  • herstelmaatregelen plannen,
  • de doeltreffendheid van wijzigingen volgen.

Het resultaat is een doeltreffendere vermindering van risico en een snellere reactie op opkomende dreigingen.

Compliance en GRC

In veel organisaties werkt compliance als een afzonderlijk proces. Naarmate de verplichtingen toenemen, wordt deze aanpak minder efficiënt.

Daarom voeren steeds meer organisaties oplossingen voor GRC (Governance, Risk & Compliance) in.

Een GRC-platform verbindt informatie over:

  • compliance,
  • risico,
  • incidenten,
  • kwetsbaarheden,
  • audits,
  • herstelmaatregelen.

Zo krijgt het management een volledig beeld en kan het besluiten nemen op basis van actuele gegevens.

➡️ Gerelateerd artikel: Wat is GRC? Een volledige gids voor Governance, Risk & Compliance.

Compliance en NIS2

Nieuwe regelgevende eisen zijn een belangrijke drijfveer voor de ontwikkeling van complianceprocessen.

NIS2 verplicht veel organisaties om cyberbeveiliging, risico en compliance doeltreffend te beheren.

Organisaties moeten aantonen dat zij:

  • risico beheren,
  • nalevingsniveaus volgen,
  • herstelmaatregelen uitvoeren,
  • besluiten documenteren,
  • incidenten melden.

Belangrijk is dat NIS2 geen specifiek IT-systeem voorschrijft. Een GRC-platform maakt het nakomen van deze verplichtingen wel aanzienlijk eenvoudiger.

➡️ Gerelateerd artikel: NIS2-compliance voor kleine organisaties met een beperkt budget

Hoe voert u een managementsysteem voor compliance in?

Een doeltreffend systeem kan niet in één dag worden gebouwd. In de eerste plaats vereist het gestructureerde processen en duidelijke verantwoordelijkheid.

Het omvat doorgaans deze stappen:

  1. Toepasselijke eisen vaststellen.
  2. Het huidige nalevingsniveau analyseren.
  3. Het risico van niet-naleving beoordelen.
  4. Een plan voor herstelmaatregelen opstellen.
  5. Verantwoordelijkheden toewijzen.
  6. De uitvoering volgen.
  7. Regelmatig aan het management rapporteren.

GRC-software kan helpen informatie te ordenen en overzichten voor het management voor te bereiden. Controleer automatisering, wijzigingshistorie, meldingen en rapporten in de specifieke oplossing.

Veelgemaakte fouten

Veel organisaties maken vergelijkbare fouten bij het invoeren van compliancebeheer.

De meest voorkomende zijn:

  • compliance behandelen als een eenmalig project,
  • die niet verbinden met risicobeoordeling,
  • documentatie alleen in Excel bijhouden,
  • geen verantwoordelijkheid voor eisen,
  • wetswijzigingen niet volgen,
  • onvoldoende rapportage aan het management.

De organisatie voldoet daardoor slechts aan een deel van de formele eisen, zonder de beveiliging daadwerkelijk te verbeteren.

Een praktisch voorbeeld

Hypothetisch voorbeeld, geen klantimplementatie. Een ziekenhuis bereidt de invoering van NIS2-eisen voor. IT houdt een kwetsbaarheidsregister bij, de kwaliteitsafdeling is eigenaar van de procedures en het management verwacht risicorapporten. De beschreven voordelen zijn aannames van het voorbeeld, geen gemeten klantresultaten.

Elk team gebruikt andere hulpmiddelen. Informatie is verspreid en het opstellen van een rapport voor de directie kost vele uren.

Na de invoering van een GRC-platform gaan alle gegevens naar één systeem. Daardoor zijn doorlopende compliancemonitoring, risicobeheer en snelle rapportage over de status van acties mogelijk.

Samenvatting

Compliance is veel meer dan het volgen van wetgeving. Het helpt een organisatie aan eisen te voldoen, risico te verminderen en een cultuur van verantwoordelijkheid op te bouwen.

Door compliancebeheer te combineren met risicobeoordeling en GRC-platforms kunnen organisaties naleving doeltreffender volgen, sneller reageren op wijzigingen in de regelgeving en zich beter voorbereiden op eisen zoals NIS2.

Compliance en risicobeheer in één systeem

CyberSonar24 GRCAudit Zero starten

Veelgestelde vragen

FAQ

Wat is compliance?

Compliance is het proces waarmee een organisatie ervoor zorgt dat zij voldoet aan toepasselijke wetten, normen, sectorale regels en interne procedures. Het omvat het volgen van eisen, het vaststellen van niet-naleving en het uitvoeren van maatregelen die het risico verminderen.

Wat betekent het woord compliance?

Compliance betekent overeenstemming met toepasselijke eisen. In een organisatie gaat het om het volgen van wetten, normen, regels en intern beleid.

Wat houdt compliancebeheer in?

Compliancebeheer omvat het vaststellen van eisen, het volgen van het nalevingsniveau, het analyseren van risico en het uitvoeren van herstelmaatregelen. Het doel is het risico van overtredingen te verminderen en overeenstemming met toepasselijke regels te waarborgen.

Is compliance alleen voor grote organisaties?

Nee. Steeds meer kleine en middelgrote organisaties voeren complianceprocessen in, met name in reactie op NIS2, ISO 27001 en andere regels voor cyberbeveiliging en gegevensbescherming.

Hoe verschilt compliance van GRC?

Compliance richt zich op het voldoen aan wetten en eisen. GRC (Governance, Risk & Compliance) is een bredere aanpak die compliancebeheer, risicobeheer en governance in één systeem combineert.

Helpt compliance bij het voldoen aan NIS2-eisen?

Ja. Een doeltreffend complianceproces ondersteunt veel NIS2-verplichtingen, waaronder het volgen van naleving, het documenteren van activiteiten, risicobeheer en de voorbereiding op audits.

Hebt u een GRC-systeem nodig om compliance te beheren?

De wetgeving schrijft geen specifiek hulpmiddel voor. Een GRC-platform vereenvoudigt echter compliance, risico, incidentbeheer en rapportage aanzienlijk, met name voor gereguleerde organisaties.

Wat zijn de voordelen van het invoeren van compliance?

De belangrijkste voordelen zijn een lager risico op overtredingen, betere auditgereedheid, grotere procestransparantie, eenvoudigere rapportage en doeltreffender beheer van wettelijke en op normen gebaseerde eisen.

Wat is een managementsysteem voor compliance?

Een managementsysteem voor compliance is een gestructureerde manier om verplichtingen vast te leggen, eigenaren toe te wijzen, de voltooiing te controleren en bewijs te verzamelen. Het omvat een register van wettelijke en op normen gebaseerde verplichtingen, procedures, een beoordelingsschema en herstelmaatregelen na vastgestelde niet-naleving.

Wat moet software voor compliance- en risicobeheer ondersteunen?

Zij moet het register van verplichtingen verbinden met het risicoregister, zodat elke eis een eigenaar, een termijn, een risicobeoordeling en bewijs van voltooiing heeft. Herinneringen voor termijnen, wijzigingshistorie, herstelmaatregelen en managementrapporten op basis van systeemgegevens zijn eveneens belangrijk.

Hoe helpen bescheiden om de nakoming van verplichtingen uit de Poolse NIS2-uitvoeringswet aan te tonen?

Normatieve en operationele bescheiden leveren bewijs dat verplichtingen worden nagekomen, maar garanderen op zichzelf geen naleving. Stel de bewaartermijn vast volgens de volledige tekst van art. 10 lid 7, met inbegrip van de minimale termijn van twee jaar, de aanleiding van intrekking of beëindiging van de dienst, de bijzondere rekenregel vanaf 1 januari en de uitzondering voor entiteiten die onder de Poolse archiefwetgeving vallen. Bereken de vernietiging niet uitsluitend door twee jaar bij de intrekking op te tellen. Stem het gedetailleerde schema voor bewaring en vernietiging af met een jurist of archivaris.

Hoe verschilt compliancebeheer van een audit?

Compliancebeheer is doorlopend, terwijl een audit de situatie op een bepaald moment controleert. Een audit stelt niet-naleving vast. Compliancebeheer zorgt ervoor dat die wordt opgelost en dat nieuwe verplichtingen in het register komen voordat de volgende controle plaatsvindt.

Kennisbank

Meer uit deze categorie