Sygnaliści to osoby, które zgłaszają naruszenie prawa w związku z pracą. Nie są stanowiskiem w regulaminie organizacyjnym. Są osobami, którym ustawa daje ścieżkę zgłoszenia i ochronę przed działaniami odwetowymi.
Ustawa nie kończy się na definicji. Wskazuje, które podmioty mają przyjąć zgłoszenie, w jakim czasie potwierdzić odbiór i jak długo chronić tożsamość osoby zgłaszającej.
Sygnalista kto to
Sygnalista kto to pytanie, na które ustawa odpowiada przez czynność, a nie przez etat. Sygnalistą jest osoba, która zgłasza naruszenie prawa w kontekście związanym z pracą. Zgłoszenie może złożyć osoba z imieniem i nazwiskiem albo osoba, która zostaje anonimowa.
Anonimowy sygnalista dostaje numer sprawy i hasło. Dzięki nim wraca do zgłoszenia, czyta odpowiedzi i dopisuje informacje bez ujawniania tożsamości. Adres e-mail do powiadomień, jeśli go poda, pozostaje zaszyfrowany i niewidoczny dla osób obsługujących sprawę.
Ustawa o sygnalistach
Ustawa o sygnalistach to ustawa z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. 2024 poz. 928). Wdraża dyrektywę UE 2019/1937. Przepisy o zgłoszeniach wewnętrznych obowiązują od 25 września 2024 r.
Ustawa wymaga potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia w ciągu 7 dni i przekazania sygnaliście informacji zwrotnej w ciągu 3 miesięcy od potwierdzenia przyjęcia. Terminy liczy się od zdarzeń w sprawie, nie od „jak organizacja zdąży”.
Ustawa o ochronie sygnalistów
Ustawa o ochronie sygnalistów jest pełną nazwą tego samego aktu. Ochrona polega na zakazie działań odwetowych oraz na tym, że tożsamość osoby zgłaszającej nie jest materiałem do swobodnego obiegu w organizacji.
W praktyce oznacza to osobny obieg sprawy: dostęp mają osoby upoważnione, każde otwarcie sprawy i pobranie pliku trafia do dziennika, a z załączników usuwa się dane, które mogłyby wskazać autora.
Ochrona sygnalistów
Ochrona sygnalistów zaczyna się w momencie przyjęcia zgłoszenia, nie po zamknięciu postępowania. Osoba zgłaszająca ma wiedzieć, że zgłoszenie doszło, jaki jest numer sprawy i kiedy może spodziewać się informacji zwrotnej.
Ochrona obejmuje też anonimowość. Dalsza korespondencja, także z osobą anonimową, zostaje przy sprawie.
Kogo dotyczy ustawa i od kiedy
Obowiązek prowadzenia kanału zgłoszeń wewnętrznych dotyczy podmiotów prawnych, w których pracę zarobkową wykonuje co najmniej 50 osób, w sektorze prywatnym i publicznym. Niektóre podmioty muszą mieć kanał zgłoszeń bez względu na liczbę osób, zgodnie z art. 23 ustawy.
| Pytanie | Odpowiedź z ustawy, jak na stronie produktu |
|---|---|
| Od kiedy przepisy o zgłoszeniach wewnętrznych | od 25 września 2024 r. |
| Próg liczby osób | co najmniej 50 osób wykonujących pracę zarobkową |
| Wyjątek od progu | art. 23 ustawy, niezależnie od liczby osób |
| Potwierdzenie przyjęcia | 7 dni |
| Informacja zwrotna | 3 miesiące od potwierdzenia przyjęcia |
Przepisy o zgłoszeniach wewnętrznych obowiązują od 25 września 2024 r.
Procedura zgłoszeń wewnętrznych
Procedura zgłoszeń wewnętrznych jest drogą w organizacji, zanim sprawa trafi na zewnątrz. Na stronie produktu jest opisana jako cztery kroki:
- Zgłoszenie na stronie kanału, z danymi albo anonimowo.
- Potwierdzenie przyjęcia i wpis do rejestru z numerem oraz terminem.
- Wyjaśnianie przez opiekuna sprawy, także w korespondencji z osobą anonimową.
- Informacja zwrotna i zamknięcie sprawy, z historią zostawioną w rejestrze.
Statusy, które panel pokazuje przy sprawie, to: Nowe, Przyjęte, W wyjaśnianiu, Przekazane, Zakończone z działaniami, Zakończone bez działań.
Co może zgłosić sygnalista
Sygnalista zgłasza naruszenie prawa w kontekście związanym z pracą. Ustawa nie jest skrzynką na każdą uwagę o organizacji pracy. Zgłoszenie ma dotyczyć naruszenia, które mieści się w zakresie ustawy.
Dlatego procedura powinna mówić wprost, jakie sprawy kanał przyjmuje, kto je czyta i jak osoba zgłaszająca dostanie informację zwrotną. Reszta korespondencji pracowniczej zostaje w swoich procesach.
Prowadzenie kanału, terminów 7 dni i 3 miesięcy oraz rejestru opisuje CyberSonar24 Sygnaliści.




