Cyberbezpieczeństwo w telekomunikacji: obowiązki z ustawy o KSC
Podsektor komunikacji elektronicznej należy w ustawie o KSC do sektora infrastruktury cyfrowej z załącznika nr 1 i obejmuje przedsiębiorców komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 39 Prawa komunikacji elektronicznej, w tym operatorów sieci i dostawców dostępu do internetu. Są objęci ustawą niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa.
Operator telekomunikacyjny dostarcza łączność, od której zależą wszystkie pozostałe sektory: energetyka, szpitale, administracja i przedsiębiorstwa. Ustawa o KSC, która wdraża dyrektywę NIS2, obejmuje operatorów niezależnie od wielkości i przewiduje dla nich osobne zasady dotyczące dostawców wysokiego ryzyka. CyberSonar24 pomaga opisać usługi, sieć, dostawców sprzętu i incydenty w jednym rejestrze.
01
NIS2 w telekomunikacji: czym wyróżnia się sektor
- Objęcie niezależne od wielkości. Lokalny dostawca internetu podlega ustawie tak samo jak operator ogólnokrajowy, różni się tylko kategoria.
- Rozległa infrastruktura. Węzły, stacje bazowe, sieci światłowodowe, centra danych i systemy zarządzania siecią działają w wielu lokalizacjach.
- Dostawcy sprzętu i funkcje krytyczne. Ustawa wymienia w załączniku nr 3 kategorie funkcji krytycznych dla bezpieczeństwa sieci i usług. Sprzęt dostawcy uznanego za dostawcę wysokiego ryzyka trzeba w tych funkcjach wycofać w określonym terminie.
- Ciągłość usług dla innych sektorów. Przerwa w łączności zatrzymuje usługi klientów, w tym podmiotów kluczowych.
- Dotychczasowe obowiązki. Przedsiębiorcy, którzy realizowali obowiązki z działu VIIa Prawa telekomunikacyjnego, stosują je do czasu rozpoczęcia realizacji obowiązków z rozdziału 3 ustawy o KSC.
02
Typowe zagrożenia i incydenty
- Ataki odmowy usługi na sieć i usługi klientów.
- Przejęcie kont administracyjnych systemów zarządzania siecią.
- Uszkodzenie lub sabotaż infrastruktury fizycznej, w tym kabli i węzłów.
- Podatności w urządzeniach sieciowych i oprogramowaniu dostawców.
- Wyłudzenia danych abonentów przez podszywanie się pod operatora.
03
Obowiązki z ustawy o KSC
- Kategoria. Przedsiębiorca komunikacji elektronicznej, który jest co najmniej średnim przedsiębiorcą, jest podmiotem kluczowym (art. 5 ust. 1 pkt 2). Mikro lub mały przedsiębiorca jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 4).
- Wpis do wykazu. Przedsiębiorców telekomunikacyjnych minister wpisuje do wykazu z urzędu (art. 7a ust. 2 pkt 1) i wzywa do uzupełnienia danych w ciągu 6 miesięcy od doręczenia wezwania (art. 7b ust. 2).
- Okres przejściowy. Przedsiębiorcy telekomunikacyjni, którzy realizowali obowiązki z działu VIIa Prawa telekomunikacyjnego, realizują je na dotychczasowych zasadach do czasu rozpoczęcia realizacji obowiązków z rozdziału 3 ustawy o KSC (art. 33 ust. 5 ustawy zmieniającej).
- Dostawcy wysokiego ryzyka. Postępowanie w sprawie uznania dostawcy sprzętu lub oprogramowania za dostawcę wysokiego ryzyka może dotyczyć produktów używanych między innymi przez przedsiębiorców komunikacji elektronicznej z przychodami z działalności telekomunikacyjnej powyżej 10 mln zł w poprzednim roku obrotowym (art. 67b ust. 1 pkt 2). Przedsiębiorcy telekomunikacyjni wycofują wskazane produkty ICT z funkcji krytycznych z załącznika nr 3 w ciągu 4 lat od ogłoszenia decyzji (art. 67c ust. 2).
- System zarządzania bezpieczeństwem informacji z art. 8 ust. 1 i dokumentacja (art. 10).
- Incydent poważny. Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). Podmiot kluczowy przeprowadza audyt co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1).
04
Jak pomaga CyberSonar24
Usługi i sieć (CyberSonar24 GRC).
Rejestr usług z procesami i zasobami: węzłami, stacjami, systemami zarządzania siecią i centrami danych. Zasoby można grupować, na przykład według regionu lub węzła, i opisywać redundancję.
Graf powiązań.
Pokazuje, które usługi i jakich klientów dotyczy awaria jednego elementu sieci.
Dostawcy sprzętu i oprogramowania.
Rejestr dostawców z umowami, umowami o poziomie usług i certyfikatami, z danymi z GUS po numerze NIP. Dostawcy są przypisani do zasobów, co ułatwia ustalenie, gdzie pracuje sprzęt danego producenta.
Podatności.
Rejestr podatności codziennie sprawdza bazę NVD dla technologii wpisanych w zasobach, a wyniki skanerów można importować z plików CSV lub XML.
Ryzyko.
Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z planem postępowania i właścicielem.
Incydenty i dane abonentów (CyberSonar24 RODO).
Incydenty bezpieczeństwa i naruszenia ochrony danych w jednym module, z szablonami raportów i odliczaniem terminów.
05
Typowy przebieg wdrożenia
- 01
Prezentacja. Pokazujemy rejestr usług, grupowanie zasobów sieci i przypisanie dostawców.
- 02
Model uruchomienia. Na serwerach klienta (on-prem) albo w chmurze, z logowaniem przez LDAP, Kerberos lub SSO.
- 03
Rejestry. Operator wprowadza usługi, elementy sieci i dostawców, w tym przez import z plików Excel.
- 04
Ryzyka i podatności. Właściciele oceniają ryzyka, a rejestr podatności zaczyna codzienne sprawdzanie bazy NVD.
- 05
Incydenty i plany ciągłości. Zespół ustala ścieżkę zgłoszeń i testuje plany odtwarzania dla kluczowych węzłów.
06 · Najczęściej zadawane pytania
FAQ
Czy mały dostawca internetu podlega ustawie o KSC?
Tak. Przedsiębiorca komunikacji elektronicznej będący mikro lub małym przedsiębiorcą jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 4), a średni lub większy podmiotem kluczowym (art. 5 ust. 1 pkt 2).
Czy operator telekomunikacyjny sam składa wniosek o wpis do wykazu?
Nie. Przedsiębiorców telekomunikacyjnych minister wpisuje do wykazu z urzędu (art. 7a ust. 2 pkt 1), a następnie wzywa do uzupełnienia danych w ciągu 6 miesięcy od doręczenia wezwania (art. 7b ust. 2).
Co oznacza dla operatora uznanie dostawcy za dostawcę wysokiego ryzyka?
Przedsiębiorcy telekomunikacyjni wycofują produkty ICT wskazane w decyzji z funkcji krytycznych wymienionych w załączniku nr 3 w ciągu 4 lat od ogłoszenia decyzji (art. 67c ust. 2). Do czasu wycofania dopuszczalne są naprawy i aktualizacje niezbędne dla ciągłości usług (art. 67c ust. 3).
Jak ustalić, w których elementach sieci pracuje sprzęt danego producenta?
W CyberSonar24 GRC dostawcy i technologie są przypisani do zasobów w rejestrze. Lista zasobów danego dostawcy pokazuje, których węzłów i usług dotyczy decyzja, a graf powiązań wskazuje skutki dla usług.
