Cyberbezpieczeństwo infrastruktury cyfrowej: obowiązki z ustawy o KSC
Sektor infrastruktury cyfrowej w załączniku nr 1 do ustawy o KSC obejmuje dostawców punktów wymiany ruchu internetowego, usług DNS, chmury obliczeniowej, centrów przetwarzania danych i sieci dostarczania treści, dostawców usług zaufania, rejestry nazw domen najwyższego poziomu, podmioty rejestrujące nazwy domen, a także przedsiębiorców komunikacji elektronicznej, którym poświęcona jest osobna strona o telekomunikacji. Z usług tych podmiotów korzystają wszystkie pozostałe sektory.
Incydent u dostawcy chmury, centrum danych albo usług DNS nie dotyczy jednej organizacji, tylko wszystkich jej klientów. Dlatego ustawa o KSC, która wdraża dyrektywę NIS2, obejmuje część tych podmiotów niezależnie od wielkości, a dla większości wskazuje szczegółowe środki z unijnego rozporządzenia wykonawczego. CyberSonar24 pozwala opisać usługi, klientów, zasoby i dostawców w jednym rejestrze i prowadzić incydenty w terminach ustawowych.
01
NIS2 w infrastrukturze cyfrowej: czym wyróżnia się sektor
- Usługi, od których zależą inni. Każda usługa ma wielu odbiorców, w tym podmioty kluczowe i ważne z innych sektorów. Ocena skutków incydentu musi uwzględniać klientów, a nie tylko własne procesy.
- Kategoria niezależna od wielkości. Dostawca usług DNS, kwalifikowany dostawca usług zaufania, rejestr nazw domen najwyższego poziomu i podmiot świadczący usługi rejestracji nazw domen są podmiotami kluczowymi bez względu na wielkość.
- Szczegółowe środki techniczne. Dla dostawców DNS, rejestrów TLD, dostawców usług chmurowych, centrów przetwarzania danych i sieci dostarczania treści ustawa wskazuje środki zarządzania ryzykiem z rozporządzenia wykonawczego 2024/2690.
- Infrastruktura fizyczna i logiczna. Serwerownie, zasilanie, chłodzenie, łącza, systemy zarządzania siecią i platformy klientów tworzą jeden łańcuch zależności.
- Krótkie terminy. Dostawca usług zaufania zgłasza incydent poważny w ciągu 24 godzin od wykrycia.
02
Typowe zagrożenia i incydenty
- Ataki odmowy usługi na infrastrukturę sieciową i usługi DNS.
- Przejęcie kont administracyjnych i paneli zarządzania usługą.
- Błąd konfiguracji, który przerywa usługę wielu klientom jednocześnie.
- Awaria zasilania lub chłodzenia w centrum przetwarzania danych.
- Incydent u podwykonawcy, na przykład dostawcy oprogramowania lub serwisu sprzętu.
03
Obowiązki z ustawy o KSC
- Kategoria. Niezależnie od wielkości kluczowi są: dostawca usług DNS, kwalifikowany dostawca usług zaufania, rejestr nazw domen najwyższego poziomu i podmiot świadczący usługi rejestracji nazw domen (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. a, b, i, j). Niekwalifikowany dostawca usług zaufania będący mikro, małym lub średnim przedsiębiorcą jest ważny (art. 5 ust. 2 pkt 3). Pozostali dostawcy z tego sektora, w tym dostawcy usług chmurowych i usług centrum przetwarzania danych, są kluczowi, jeżeli przewyższają progi średniego przedsiębiorstwa, i ważni, jeżeli są średnimi przedsiębiorstwami (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1).
- Środki zarządzania ryzykiem. Dostawcy usług DNS, rejestry TLD, dostawcy usług chmurowych, dostawcy usług centrum przetwarzania danych i dostawcy sieci dostarczania treści stosują w ramach systemu z art. 8 ust. 1 środki z rozporządzenia wykonawczego Komisji 2024/2690 (art. 8b ust. 1).
- Wpis do wykazu. Dostawców usług zaufania minister wpisuje do wykazu z urzędu (art. 7a ust. 2), a następnie wzywa do uzupełnienia danych w ciągu 6 miesięcy (art. 7b ust. 2). Pozostałe podmioty składają wniosek samodzielnie w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1). Obowiązki operatorów telekomunikacyjnych opisujemy na stronie o telekomunikacji.
- Incydent poważny. Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). Dostawca usług zaufania zgłasza incydent poważny w ciągu 24 godzin od wykrycia (art. 11 ust. 1a).
- Audyt i terminy. Podmiot kluczowy przeprowadza audyt co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Obowiązki z rozdziału 3 ustawy podmioty objęte od dnia wejścia nowelizacji realizują do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej).
04
Jak pomaga CyberSonar24
Usługi i klienci (CyberSonar24 GRC).
Rejestr usług z przypisanymi procesami i zasobami: centrum danych, platformą, serwerami, siecią i systemami zarządzania. Zasoby można grupować, na przykład w centrum danych albo system złożony, i opisywać zabezpieczenia wzajemne: redundancję, kopie zapasowe i monitoring.
Graf powiązań i weryfikacja kompletności.
Graf pokazuje, które usługi zatrzyma awaria jednego elementu. Weryfikacja powiązań wskazuje braki, na przykład proces bez zasobów albo zasób bez właściciela.
Ryzyko i podatności.
Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne) z planem postępowania i właścicielem. Rejestr podatności codziennie sprawdza bazę NVD, a wyniki skanerów można importować z plików CSV lub XML.
Incydenty w terminach ustawowych.
Rejestracja incydentu uruchamia odliczanie terminów wczesnego ostrzeżenia, zgłoszenia i sprawozdania końcowego. Szablony raportów porządkują wymagane dane.
Dostawcy i podwykonawcy.
Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami o poziomie usług i certyfikatami. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów i ma harmonogram ponownych ocen.
Ciągłość i odtwarzanie.
Plany ciągłości działania i odtwarzania po awarii oparte na szablonach zgodnych z ISO 22301, z harmonogramem testów według krytyczności.
05
Typowy przebieg wdrożenia
- 01
Prezentacja. Pokazujemy rejestr usług, grupowanie zasobów i graf powiązań na danych przykładowych.
- 02
Zakres. Ustalamy usługi objęte ustawą, lokalizacje i model uruchomienia, w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem).
- 03
Rejestry. Organizacja wprowadza usługi, zasoby i dostawców, w tym przez import z plików Excel.
- 04
Ryzyka i podatności. Właściciele oceniają ryzyka, a rejestr podatności zaczyna codzienne sprawdzanie bazy NVD.
- 05
Incydenty i plany ciągłości. Zespół ustala ścieżkę zgłoszeń w terminach ustawowych i testuje plany odtwarzania.
06 · Najczęściej zadawane pytania
FAQ
Którzy dostawcy infrastruktury cyfrowej są kluczowi niezależnie od wielkości?
Dostawca usług DNS, kwalifikowany dostawca usług zaufania, rejestr nazw domen najwyższego poziomu i podmiot świadczący usługi rejestracji nazw domen (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. a, b, i, j).
Czy firma hostingowa podlega ustawie o KSC?
Może podlegać jako dostawca usługi centrum przetwarzania danych, czyli usługi obejmującej struktury przeznaczone do scentralizowanego hostingu, połączenia i eksploatacji produktów ICT (art. 2 pkt 4h), albo jako dostawca chmury obliczeniowej. Wtedy przedsiębiorca większy niż średni jest podmiotem kluczowym, a średni ważnym.
Jakie środki techniczne stosuje dostawca chmury lub centrum danych?
Środki zarządzania ryzykiem z rozporządzenia wykonawczego Komisji 2024/2690, w ramach systemu z art. 8 ust. 1 (art. 8b ust. 1). Dotyczy to także dostawców usług DNS, rejestrów TLD i sieci dostarczania treści.
Jak pokazać, których klientów dotyczy awaria jednego elementu infrastruktury?
W CyberSonar24 GRC usługi, procesy i zasoby są połączone w grafie powiązań. Po wskazaniu zasobu, na przykład serwerowni lub platformy, graf pokazuje usługi, które od niego zależą.
