Cyberbezpieczeństwo w zakładach produkcyjnych: obowiązki z ustawy o KSC
Sektor produkcji w załączniku nr 2 do ustawy o KSC obejmuje producentów wyrobów medycznych i wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro oraz przedsiębiorców prowadzących działalność z działów 26 do 30 sekcji C klasyfikacji NACE Rev. 2: komputery, wyroby elektroniczne i optyczne, urządzenia elektryczne, maszyny i urządzenia, pojazdy samochodowe, przyczepy i naczepy oraz pozostały sprzęt transportowy.
Zakład produkcyjny łączy systemy sterowania liniami z systemami planowania, magazynu, jakości i rozliczeń z klientami. Coraz częściej produkuje też wyroby, które same zawierają oprogramowanie. CyberSonar24 prowadzi systemy produkcyjne i biurowe w jednym rejestrze z grafem powiązań, a kilka zakładów może pracować w jednej instancji, w zależności od planu.
01
NIS2 w produkcji: czym wyróżnia się sektor
- Łączenie świata produkcji z biurem. Sterowniki, roboty, stanowiska kontroli jakości i systemy wizualizacji są połączone z systemami planowania i magazynu, co otwiera drogę incydentom z sieci biurowej do produkcji.
- Łańcuch dostaw komponentów. Zakład zależy od dostawców części, podzespołów i oprogramowania, a także od klientów, z którymi wymienia dane o zamówieniach i dostawach.
- Własność intelektualna. Dokumentacja konstrukcyjna, programy dla maszyn i dane z badań są celem szpiegostwa gospodarczego.
- Wiele zakładów i grup kapitałowych. Status spółki zależy od wspólnych systemów i usług w grupie, więc ocenę trzeba udokumentować spółka po spółce.
- Szczególne grupy. Producenci wyrobów medycznych uznanych za krytyczne podczas stanu zagrożenia zdrowia publicznego należą do sektora ochrony zdrowia w załączniku nr 1, a nie do sektora produkcji.
02
Typowe zagrożenia i incydenty
- Oprogramowanie szyfrujące dane, które zatrzymuje planowanie i linie produkcyjne.
- Nieuprawniony dostęp do maszyn przez zdalne połączenia serwisowe producentów.
- Kradzież dokumentacji konstrukcyjnej.
- Podatności w systemach sterowania, których nie można szybko zaktualizować.
- Incydent u dostawcy komponentów lub systemu wymiany danych z klientem.
03
Obowiązki z ustawy o KSC
- Kategoria. Przedsiębiorstwo z załącznika nr 2, które jest co najmniej średnim przedsiębiorcą, jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 2). Podmiotem kluczowym może zostać między innymi jako podmiot krytyczny albo na podstawie decyzji organu (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. c i e).
- Grupy kapitałowe. Jeżeli system informacyjny spółki jest niezależny od systemów przedsiębiorstw powiązanych i spółka nie świadczy z nimi usług wspólnie, nie jest podmiotem ważnym z tytułu wielkości grupy (art. 5 ust. 7).
- Wpis do wykazu. Wniosek o wpis w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1). Dla podmiotów objętych ustawą od dnia wejścia nowelizacji termin określił komunikat Ministra Cyfryzacji z 8 kwietnia 2026 r.: od 7 maja do 3 października 2026 r.
- System zarządzania bezpieczeństwem informacji z art. 8 ust. 1 i dokumentacja (art. 10).
- Incydent poważny. Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c).
- Terminy. Obowiązki z rozdziału 3 do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). Organ może nakazać podmiotowi ważnemu audyt zewnętrzny w razie incydentu poważnego lub naruszenia ustawy (art. 15 ust. 1b).
04
Jak pomaga CyberSonar24
Zakłady, linie i systemy (CyberSonar24 GRC).
Rejestr zasobów obejmuje systemy sterowania, maszyny, systemy planowania, magazynu i jakości. Zasoby można grupować według zakładu lub linii, a graf powiązań pokazuje, które procesy zatrzyma awaria jednego elementu.
Analiza krytyczności.
Dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalna utrata danych dla każdego procesu produkcyjnego.
Podatności w systemach produkcyjnych.
Rejestr podatności codziennie sprawdza bazę NVD dla technologii wpisanych w zasobach i łączy każdą lukę z zasobem i właścicielem.
Ryzyko.
Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z planem postępowania, właścicielem i terminem.
Dostawcy komponentów i serwisu.
Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami o zachowaniu poufności, umowami o poziomie usług i certyfikatami. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów.
Audyt i normy.
Program audytów z listami kontrolnymi ISO 27001:2022, analiza luk i deklaracja stosowania. Ten sam system obsługuje moduł ISO/IEC 27001 dla zakładów, które przygotowują się do certyfikacji.
CyberSonar24 ewidencjonuje i ocenia systemy sterowania, ale ich nie monitoruje.
05
Typowy przebieg wdrożenia
- 01
Audyt Zero. Bezpłatna ankieta pokazuje wstępną kategorię i obszary do uzupełnienia.
- 02
Prezentacja. Pokazujemy rejestr zasobów z grupowaniem według zakładów i graf powiązań na danych przykładowych.
- 03
Model uruchomienia. Na serwerach klienta (on-prem) albo w chmurze, z logowaniem przez LDAP, Kerberos lub SSO.
- 04
Rejestry. Zakłady wprowadzają procesy, systemy i dostawców, w tym przez import z plików Excel.
- 05
Ryzyka, podatności i plany ciągłości. Właściciele oceniają ryzyka, rejestr podatności zaczyna codzienne sprawdzanie bazy NVD, powstają plany dla linii krytycznych.
- 06
Szkolenia i przegląd zarządzania. Pracownicy przechodzą szkolenia w CyberSonar24 E-learning, zarząd otrzymuje przegląd zarządzania.
06 · Najczęściej zadawane pytania
FAQ
Które zakłady produkcyjne podlegają ustawie o KSC?
Producenci wyrobów medycznych i wyrobów do diagnostyki in vitro oraz przedsiębiorcy z działów 26 do 30 sekcji C klasyfikacji NACE Rev. 2, czyli między innymi producenci elektroniki, urządzeń elektrycznych, maszyn i pojazdów (załącznik nr 2). Średni i większy przedsiębiorca jest podmiotem ważnym.
Czy producent wyrobów medycznych zawsze należy do sektora produkcji?
Nie. Producenci wyrobów medycznych uznanych za mające krytyczne znaczenie podczas stanu zagrożenia zdrowia publicznego są w sektorze ochrony zdrowia w załączniku nr 1, a sektor produkcji w załączniku nr 2 ich wyłącza.
Jak prowadzić kilka zakładów w jednym systemie?
W zależności od planu (lokalnego lub centralnego) jedna instancja CyberSonar24 może obsługiwać kilka spółek lub zakładów. Zasoby grupuje się według zakładu lub linii, a każdy zasób ma właściciela.
Jak śledzić podatności maszyn i systemów sterowania?
Rejestr podatności CyberSonar24 codziennie sprawdza bazę NVD dla technologii wpisanych w zasobach i łączy każdą lukę z zasobem i jego właścicielem. Wyniki skanerów można zaimportować z plików CSV lub XML.
