Wszystkie branże

Cyberbezpieczeństwo w farmacji i wyrobach medycznych: obowiązki z ustawy o KSC

Podsektor produkcji i dystrybucji substancji czynnych, produktów leczniczych i wyrobów medycznych należy w ustawie o KSC do sektora ochrony zdrowia z załącznika nr 1. Obejmuje między innymi wytwórców i importerów produktów leczniczych, podmioty z pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu, hurtownie farmaceutyczne, apteki ogólnodostępne, dystrybutorów substancji czynnych oraz producentów wyrobów medycznych o krytycznym znaczeniu w stanie zagrożenia zdrowia publicznego.

Ciągłość dostaw leków zależy od systemów, które obsługują produkcję, kontrolę jakości, magazyny, zamówienia aptek i dane pacjentów. Ustawa o KSC, która wdraża dyrektywę NIS2, obejmuje ten łańcuch od wytwórcy po aptekę, a kategoria zależy przede wszystkim od wielkości przedsiębiorstwa. CyberSonar24 łączy rejestr zasobów, dostawców, ryzyk i incydentów z modułem RODO w jednym systemie.

01

NIS2 w farmacji: czym wyróżnia się sektor

  • Łańcuch od wytwórcy do pacjenta. Wytwórca, importer, hurtownia i apteka wymieniają dane o zamówieniach, partiach i dostawach. Awaria u jednego ogniwa szybko odczuwają pozostałe.
  • Systemy jakości i identyfikowalność. Dokumentacja serii, kontrola jakości i systemy magazynowe muszą zachować integralność danych, a ich utrata utrudnia zwolnienie lub wycofanie produktu.
  • Warunki przechowywania. Magazyny z kontrolą temperatury i systemy monitorowania warunków są zasobami krytycznymi.
  • Sieci aptek. Wiele placówek korzysta z tych samych systemów centralnych, a w grupach liczy się wielkość przedsiębiorstw powiązanych.
  • Dane o zdrowiu. Apteki i część hurtowni przetwarzają dane pacjentów i recepty, więc obok ustawy o KSC stosują RODO.

02

Typowe zagrożenia i incydenty

  • Oprogramowanie szyfrujące dane w systemach magazynowych i zamówień.
  • Wyłudzenia danych logowania do systemów aptek i hurtowni.
  • Kradzież dokumentacji badawczej i rejestracyjnej.
  • Awaria systemu monitorowania warunków przechowywania.
  • Incydent u dostawcy oprogramowania aptecznego lub logistyki.

03

Obowiązki z ustawy o KSC

  • Kategoria. Przedsiębiorca z tego podsektora, który przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa, jest podmiotem kluczowym, a średni podmiotem ważnym (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). Mała apteka co do zasady nie jest objęta, chyba że organ wyda decyzję z art. 7l. W grupach liczy się dane przedsiębiorstw powiązanych, z wyjątkiem z art. 5 ust. 6 i 7.
  • Instytucje publiczne z podsektora. Załącznik nr 1 wymienia też Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz urzędy obsługujące organy Inspekcji Farmaceutycznej.
  • System zarządzania bezpieczeństwem informacji z art. 8 ust. 1, w tym bezpieczeństwo łańcucha dostaw i plany ciągłości działania, oraz dokumentacja (art. 10).
  • Incydent poważny. Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c), przez system S46.
  • Audyt i terminy. Podmiot kluczowy przeprowadza audyt co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Obowiązki z rozdziału 3 podmioty objęte od dnia wejścia nowelizacji realizują do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej).

04

Jak pomaga CyberSonar24

Procesy od produkcji po wydanie leku (CyberSonar24 GRC).

Rejestr usług i procesów: wytwarzanie, kontrola jakości, magazyn, dystrybucja, obsługa aptek. Graf powiązań pokazuje, które procesy zatrzyma awaria systemu lub magazynu.

CyberSonar24 GRC

Analiza krytyczności.

Dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalna utrata danych dla każdego procesu, z ostrzeżeniem, gdy proces krytyczny nie ma planu ciągłości.

Dostawcy.

Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami, umowami o poziomie usług i certyfikatami z datami ważności. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów.

Ryzyko.

Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z właścicielem i harmonogramem przeglądów.

Dane pacjentów (CyberSonar24 RODO).

Rejestr czynności przetwarzania, upoważnienia, umowy powierzenia, ocena skutków dla ochrony danych i wnioski osób z terminem odpowiedzi. Naruszenia ochrony danych są w tym samym module co incydenty.

CyberSonar24 RODO

Szkolenia (CyberSonar24 E-learning).

Farmaceuci i pracownicy magazynów przechodzą szkolenia w przeglądarce komputera lub telefonu, z testem i imiennym certyfikatem.

CyberSonar24 E-learning

Umów prezentację dla firm farmaceutycznych

05

Typowy przebieg wdrożenia

  1. 01

    Audyt Zero. Bezpłatna ankieta pokazuje wstępną kategorię i obszary do uzupełnienia.

  2. 02

    Prezentacja. Pokazujemy procesy, rejestr dostawców i wspólny moduł incydentów i naruszeń danych.

  3. 03

    Model uruchomienia. W chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). W zależności od planu jedna instancja obsłuży kilka spółek lub placówek.

  4. 04

    Rejestry. Firma wprowadza procesy, systemy, magazyny i dostawców, w tym przez import z plików Excel.

  5. 05

    Ryzyka i plany ciągłości. Właściciele oceniają ryzyka i przygotowują plany dla magazynów i systemów zamówień.

  6. 06

    Szkolenia i przegląd zarządzania. Pracownicy przechodzą szkolenia, zarząd otrzymuje przegląd zarządzania.

06 · Najczęściej zadawane pytania

FAQ

Czy każda apteka podlega ustawie o KSC?

Nie. Apteka ogólnodostępna jest objęta ustawą, jeżeli jest co najmniej średnim przedsiębiorcą: średnia jest podmiotem ważnym, a większa kluczowym (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). W sieciach aptek wielkość ocenia się razem z przedsiębiorstwami powiązanymi, z wyjątkami z art. 5 ust. 6 i 7.

Czy hurtownia farmaceutyczna jest podmiotem kluczowym czy ważnym?

To zależy od wielkości. Hurtownia farmaceutyczna, która przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa, jest podmiotem kluczowym, a średnia podmiotem ważnym. Ta sama zasada dotyczy wytwórców, importerów i dystrybutorów substancji czynnych.

Czy producent wyrobów medycznych należy do farmacji czy do produkcji?

Producent wyrobów medycznych o krytycznym znaczeniu w stanie zagrożenia zdrowia publicznego należy do sektora ochrony zdrowia z załącznika nr 1. Pozostali producenci wyrobów medycznych i wyrobów do diagnostyki in vitro należą do sektora produkcji z załącznika nr 2.

Jak połączyć obowiązki z ustawy o KSC i z RODO w aptece lub hurtowni?

W CyberSonar24 incydenty bezpieczeństwa i naruszenia ochrony danych osobowych są w jednym module, wspólnym z CyberSonar24 RODO. Moduł RODO prowadzi rejestr czynności przetwarzania, upoważnienia i umowy powierzenia.