# CyberSonar24: pełna treść wybranych stron > CyberSonar24 to polska platforma GRC do zarządzania ryzykiem, zgodnością i incydentami. Pomaga podmiotom kluczowym i ważnym spełnić wymagania NIS2 i ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) oraz RODO. Gotowe moduły: NIS2/KSC, RODO, DORA, AI Act i ISO/IEC 27001. Działa w chmurze albo na serwerach klienta. [en](https://cybersonar24.com/en/llms-full.txt) [de](https://cybersonar24.com/de/llms-full.txt) [es](https://cybersonar24.com/es/llms-full.txt) [nl](https://cybersonar24.com/nl/llms-full.txt) inLanguage: pl Kontakt: hello@cybersonar24.com, tel. +48 505 381 950 ## System GRC: ryzyka, incydenty i audyt zgodnie z KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/produkty/grc/ > Ryzyka, aktywa, dostawcy, incydenty i audyty w jednym systemie dla podmiotów z ustawy o KSC. Własna, wydzielona instancja w chmurze albo instalacja na serwerach klienta. ### Zarządzanie bezpieczeństwem informacji w dużej organizacji, gotowe do audytu KSC CyberSonar24 GRC łączy w jednym systemie ryzyka, aktywa, procesy, dostawców, incydenty, audyty i dokumentację bezpieczeństwa. Kierownictwo widzi aktualny stan organizacji. Każde ryzyko i każde działanie ma właściciela i termin. Dowody dla audytora powstają na bieżąco, a nie tuż przed kontrolą. ### Terminy, które wyznacza ustawa o KSC Znowelizowana ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252) nakłada na podmioty kluczowe i ważne konkretne obowiązki z konkretnymi datami. - **Do 3 kwietnia 2027 r.** system zarządzania bezpieczeństwem informacji wraz z dokumentacją. Podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawę o KSC), a kolejne co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). - **Incydent poważny:** wczesne ostrzeżenie w 24 godziny, zgłoszenie w 72 godziny, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca. CyberSonar24 GRC prowadzi te obowiązki w powiązanych rejestrach. Nie trzeba ich odtwarzać z arkuszy i korespondencji. ### Jeden obraz ryzyka dla całej organizacji Rejestr ryzyk zawiera ocenę prawdopodobieństwa i skutków, plan postępowania, właściciela i termin. Zagrożenia są przypisane do procesów i zasobów według katalogu zabezpieczeń z załącznika A normy ISO 27001. Mapa ryzyk pokazuje, czym zająć się w pierwszej kolejności. Z ryzyk nieakceptowalnych system tworzy działania do wykonania. Przeglądy ryzyk odbywają się według harmonogramu, a rejestr można wyeksportować do Excela lub PDF. ### Usługi kluczowe, procesy i zasoby powiązane ze sobą Rejestr usług kluczowych jest punktem wyjścia. Do usług przypisane są procesy, a do procesów zasoby: systemy, urządzenia, informacje i ludzie. Analiza krytyczności procesów określa dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalną utratę danych. Każdy zasób ma ocenę poufności, integralności i dostępności oraz właściciela biznesowego i technicznego. Graf powiązań pokazuje, jak awaria jednego elementu wpływa na usługi. Weryfikacja powiązań wskazuje braki, na przykład proces bez zasobów albo zasób bez właściciela. Istniejące wykazy zasobów można zaimportować z Excela. ### Incydenty zgłaszane w terminach 24 i 72 godzin Obsługa incydentu przebiega w ustalonych krokach: zgłoszenie, reakcja, naprawa i analiza. System podpowiada zgłoszenie do zespołu CSIRT, gdy incydent krytyczny dotyczy usługi kluczowej. Szablony raportów porządkują informacje wymagane na kolejnych etapach. Incydent jest powiązany z zasobami, procesami, ryzykami, podatnościami i dostawcami. Naruszenia ochrony danych osobowych rejestrowane są w tym samym module, wspólnym z CyberSonar24 RODO. ### Ciągłość działania Plany ciągłości działania i odtwarzania po awarii powstają na podstawie analizy krytyczności. Plan zawiera zespół kryzysowy, procedury odtwarzania i ścieżkę eskalacji. Szablony są zgodne z normą ISO 22301. System prowadzi harmonogram testów według krytyczności, zapisuje ich wyniki i przypomina o terminach. ### Audyty, przegląd zarządzania i dowody zgodności Program audytów obejmuje audyty wewnętrzne i zewnętrzne według ISO 27001 i ISO 22301 oraz audyty KSC, RODO i dostawców. Listy kontrolne obejmują wszystkie wymagania załącznika A normy ISO 27001:2022. Z niezgodności powstają działania korygujące z właścicielem i terminem. Analiza luk pokazuje postęp wdrożenia, a system generuje deklarację stosowania. Przegląd zarządzania zbiera dane o ryzykach, incydentach i zgodności w jednym miejscu i dokumentuje decyzje kierownictwa. ### System GRC System GRC prowadzi w jednym miejscu ryzyka, aktywa, dostawców, incydenty, audyty i dokumentację bezpieczeństwa. CyberSonar24 GRC jest takim systemem dla podmiotów z ustawy o KSC. Nie zastępuje decyzji kierownictwa ani oceny prawnej. Osobny wpis wyjaśnia pojęcie i kryteria wyboru przed zakupem. ### Dostawcy i łańcuch dostaw Rejestr dostawców pobiera dane z GUS po numerze NIP. Przechowuje umowy, umowy o zachowaniu poufności, umowy o poziomie usług i certyfikaty z datami ważności. Na 30 dni przed wygaśnięciem umowy system wysyła przypomnienie. Dostawcy krytyczni są oznaczani automatycznie. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów i ma harmonogram ponownych ocen. Wyniki dostawców można porównać w tabeli i na mapie ryzyka. ### Podatności Rejestr podatności łączy każdą lukę z zasobem i jego właścicielem. System codziennie sprawdza bazę podatności NVD dla technologii wpisanych w zasobach. Podatności mają ocenę krytyczności i priorytet. Wyniki skanerów można zaimportować z plików CSV lub XML. ### Role, odpowiedzialność i historia zmian Struktura organizacji odwzorowuje wydziały, stanowiska i osoby odpowiedzialne. Zarząd, osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo i właściciele ryzyk mają osobne pulpity. Każdy widzi swoje zadania, terminy i powiadomienia. Zadania można delegować i komentować. W zależności od planu (lokalnego lub centralnego) jedna instancja może obsługiwać kilka spółek lub jednostek. Repozytorium dokumentów ma wersjonowanie, kontrolę dostępu do odczytu i edycji oraz pełną historię zmian. Historia zmian obejmuje też role i uprawnienia do zasobów. Incydenty mają zapis kolejnych etapów obsługi. ### Dwa modele wdrożenia i miejsce przechowywania danych Ten sam system i te same moduły są dostępne w dwóch modelach. Różni się miejsce instalacji i zakres wsparcia. - **Usługa w chmurze.** Dedykowana instancja w Unii Europejskiej. Każda organizacja ma osobne środowisko. Połączenia są szyfrowane. W zakresie danych osobowych zawieramy umowę powierzenia przetwarzania. - **Instalacja na serwerach Państwa organizacji.** System działa w Państwa infrastrukturze, bez limitu użytkowników przy instalacji na serwerach klienta. Zgodnie z cennikiem plan dedykowany obejmuje także import struktury organizacyjnej, integrację z Active Directory, priorytetowe wsparcie z umową o poziomie usług oraz dedykowane szkolenia i wsparcie wdrożeniowe. W obu modelach dane można wyeksportować. ### Prezentacja Pokazujemy system na danych przykładowych i omawiamy potrzeby Państwa organizacji. ### Konfiguracja Uruchamiamy potrzebne moduły i wprowadzamy strukturę organizacji. ### Przeniesienie danych Wspólnie przenosimy dotychczasowe arkusze ryzyk, wykazy zasobów i dostawców. ### Praca na co dzień Osoby odpowiedzialne realizują zadania, a kierownictwo korzysta z pulpitu i raportów. Moduły uruchamiane są oddzielnie. Można zacząć od rejestru ryzyk i rozszerzać zakres stopniowo. ### Co system robi, a czego nie robi System porządkuje dokumentację i działania wymagane przez przepisy oraz pokazuje ich stan. Nie zastępuje decyzji kierownictwa ani oceny prawnej. O zgodności decydują wdrożone środki i decyzje organizacji. CyberSonar24 GRC pomaga je prowadzić i udokumentować. - Rejestr ryzyk z mapą ryzyk, planem postępowania, właścicielem i terminem - Rejestr usług kluczowych, procesów i zasobów z grafem powiązań - Analiza krytyczności procesów i weryfikacja kompletności powiązań - Rejestr incydentów z przebiegiem obsługi i szablonami raportów - Naruszenia ochrony danych osobowych we wspólnym module incydentów - Rejestr dostawców z danymi z GUS oraz oceną ryzyka dostawców - Rejestr podatności z codziennym sprawdzaniem bazy NVD - Plany ciągłości działania i odtwarzania z harmonogramem testów - Program audytów, listy kontrolne ISO 27001:2022 i działania korygujące - Analiza luk, deklaracja stosowania i przegląd zarządzania - Repozytorium polityk i procedur z wersjonowaniem i historią zmian - Przegląd uprawnień do zasobów - Pulpity dla zarządu, osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo i właścicieli - Zadania, kalendarz i przypomnienia o terminach - Raporty dla kierownictwa i na potrzeby kontroli, eksport do Excela i PDF - Ewidencja szkoleń i połączenie z CyberSonar24 E-learning - Dwa modele wdrożenia: własna, wydzielona instancja w chmurze albo instalacja na serwerach klienta ### Dla kogo Podmioty kluczowe i ważne w rozumieniu ustawy o KSC Szpitale i podmioty lecznicze Przedsiębiorstwa wodociągowe i kanalizacyjne Instytucje publiczne Pełnomocnicy i działy bezpieczeństwa informacji Audytorzy wewnętrzni i działy zgodności Zarządy i dyrekcje, które odpowiadają za nadzór nad cyberbezpieczeństwem #### Czy system zapewnia zgodność z ustawą o KSC? System porządkuje dokumentację i działania wymagane przez przepisy oraz pokazuje ich stan. O zgodności decydują wdrożone środki i decyzje organizacji. #### Czy można zacząć od jednego modułu? Tak. Moduły uruchamiane są oddzielnie, więc można zacząć na przykład od rejestru ryzyk. #### Gdzie są przechowywane dane? W usłudze w chmurze na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej. Przy instalacji na serwerach klienta dane pozostają w infrastrukturze Państwa organizacji. #### Czy jedna instancja obsłuży kilka spółek lub jednostek? W zależności od planu (lokalnego lub centralnego) jedna instancja może obsługiwać kilka spółek lub jednostek. #### Czy system współpracuje z modułem RODO? Tak. GRC i RODO działają w jednej aplikacji. Incydenty i zasoby są wspólne dla obu obszarów. ### Zobaczmy, jak system sprawdzi się w Państwa organizacji Podczas prezentacji pokażemy rejestry na danych przykładowych i omówimy zakres wdrożenia oraz przeniesienie obecnej dokumentacji. ## CyberSonar24 RODO: rejestry, wnioski osób i ocena skutków URL: https://cybersonar24.com/produkty/rodo/ > Rejestr czynności przetwarzania, upoważnienia, umowy powierzenia, wnioski osób i ocena skutków w jednym systemie, wspólnym z modułem GRC. ### Dokumentacja ochrony danych osobowych dużej organizacji w jednym systemie CyberSonar24 RODO zastępuje arkusze i rozproszone dokumenty. Rejestr czynności przetwarzania, upoważnienia, umowy powierzenia, wnioski osób i oceny skutków są prowadzone w jednym miejscu. Inspektor ochrony danych ma stały wgląd w ich stan i terminy. Naruszenia trafiają do wspólnego z GRC modułu incydentów. ### Rozliczalność wymaga dowodów RODO wymaga, aby administrator potrafił wykazać przestrzeganie zasad przetwarzania. W dużej organizacji dokumentacja powstaje w wielu działach. Rejestry, upoważnienia i umowy szybko się rozchodzą. CyberSonar24 RODO trzyma je w jednym systemie, w ustrukturyzowanej formie, gotowej do przedstawienia organowi nadzorczemu. ### Rejestr czynności przetwarzania Każda czynność ma określony cel, podstawę prawną, kategorie osób i danych, odbiorców oraz okres przechowywania. Organizacje działające także jako podmiot przetwarzający prowadzą w systemie rejestr kategorii czynności. Oba rejestry można w każdej chwili wygenerować jako dokument PDF. System pokazuje, których informacji brakuje w rejestrze. ### Wnioski osób, których dane dotyczą Wnioski o dostęp, sprostowanie, usunięcie danych, ograniczenie przetwarzania, przeniesienie danych i sprzeciw są rejestrowane razem z terminem odpowiedzi. RODO przewiduje co do zasady miesiąc na odpowiedź. Status każdego wniosku jest widoczny na liście. Wnioski bliskie terminu są wyróżnione. ### Ocena skutków dla ochrony danych Ocena skutków jest prowadzona w systemie krok po kroku. Na końcu powstaje podsumowanie poziomu ryzyka i plan środków ograniczających. Gotową ocenę można wygenerować jako raport PDF. ### Upoważnienia, klauzule, umowy powierzenia i udostępnienia - **Upoważnienia** do przetwarzania danych są wydawane i ewidencjonowane w systemie, a nie w papierowych teczkach. - **Klauzule informacyjne** mają swoje treści oraz potwierdzenia zapoznania się przez pracowników. - **Umowy powierzenia** z podmiotami przetwarzającymi są zebrane w jednym rejestrze. - **Udostępnienia danych** innym podmiotom są ewidencjonowane. ### Naruszenia ochrony danych we wspólnym module incydentów Naruszenia są rejestrowane w module obsługi incydentów, wspólnym z CyberSonar24 GRC. Ten sam zespół widzi incydent bezpieczeństwa i jego skutki dla danych osobowych. System wspiera ocenę obowiązku zgłoszenia oraz dokumentuje decyzje i działania. Zgodnie z RODO zgłoszenie do Prezesa UODO następuje co do zasady w ciągu 72 godzin od stwierdzenia naruszenia. ### Wspólne zasoby z obszarem bezpieczeństwa informacji GRC i RODO działają w jednej aplikacji. Zasoby zawierające dane osobowe mają w rejestrze zasobów osobną ocenę pod kątem RODO. Przeglądy uprawnień do takich zasobów odbywają się według harmonogramu. Dzięki temu inspektor ochrony danych i dział bezpieczeństwa pracują na tych samych danych. ### Bezpieczeństwo i miejsce przechowywania danych System jest dostępny jako usługa w chmurze na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej albo jako instalacja na serwerach Państwa organizacji, bez limitu użytkowników przy instalacji na serwerach klienta. W usłudze w chmurze zawieramy umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych. W zależności od planu (lokalnego lub centralnego) jedna instancja może obsługiwać kilka spółek lub jednostek. ### Prezentacja Pokazujemy rejestry na danych przykładowych i omawiamy obecną dokumentację. ### Przeniesienie danych Wprowadzamy istniejące czynności przetwarzania, umowy i upoważnienia, także z arkuszy. ### Uzupełnienie braków System pokazuje, których informacji brakuje w rejestrach. ### Bieżąca praca Inspektor i pracownicy prowadzą dokumentację na bieżąco w jednym miejscu. System porządkuje dokumentację. Nie zastępuje oceny inspektora ochrony danych ani porady prawnej. - Rejestr czynności przetwarzania (art. 30 RODO) z wydrukiem do PDF - Rejestr kategorii czynności dla podmiotu przetwarzającego - Rejestr wniosków osób z terminem odpowiedzi i wyróżnieniem terminów - Ocena skutków dla ochrony danych (art. 35 RODO) z raportem PDF - Upoważnienia do przetwarzania danych (art. 29 RODO) - Klauzule informacyjne z potwierdzeniem zapoznania się (art. 13 i 14 RODO) - Rejestr umów powierzenia (art. 28 RODO) - Ewidencja udostępnień danych - Naruszenia ochrony danych w module incydentów wspólnym z GRC (art. 33 i 34 RODO) - Ocena zasobów z danymi osobowymi w rejestrze zasobów ### Dla kogo Inspektorzy ochrony danych Administratorzy danych w dużych organizacjach Szpitale i podmioty lecznicze przetwarzające dane o zdrowiu Przedsiębiorstwa wodociągowe obsługujące mieszkańców Instytucje publiczne Działy prawne i działy zgodności #### Czym jest rejestr czynności przetwarzania? To spis czynności przetwarzania z celem, podstawą prawną, kategoriami osób i danych, odbiorcami oraz okresem przechowywania. Prowadzi go administrator (art. 30 RODO). W CyberSonar24 RODO rejestr można wygenerować jako dokument PDF. #### Czy rejestr można przedstawić organowi nadzorczemu? Tak. Rejestr czynności przetwarzania można wygenerować jako dokument PDF. #### Gdzie rejestruje się naruszenia ochrony danych? W module obsługi incydentów, który jest wspólny z systemem GRC. #### Czy można przenieść obecną dokumentację? Tak. Podczas wdrożenia wprowadzamy istniejące rejestry, umowy i upoważnienia. #### Czy system zastępuje inspektora ochrony danych? Nie. System jest narzędziem pracy inspektora i ułatwia prowadzenie dokumentacji. ### Uporządkujmy dokumentację ochrony danych w Państwa organizacji Podczas prezentacji pokażemy rejestry na danych przykładowych i omówimy przeniesienie obecnej dokumentacji. ## CyberSonar24 E-learning: szkolenia pracowników i certyfikaty URL: https://cybersonar24.com/produkty/e-learning/ > Kursy, testy i imienne certyfikaty z weryfikacją. Zaproszenie bez zakładania konta, import listy z CSV i pełny wgląd koordynatora w wyniki. ### Szkolenia pracowników z udokumentowanym ukończeniem, gotowe na audyt CyberSonar24 E-learning to system do prowadzenia szkoleń wewnętrznych. Koordynator przygotowuje kursy, zaprasza pracowników, sprawdza wiedzę testem i wydaje imienne certyfikaty. Przez cały czas widzi, kto rozpoczął szkolenie, kto je ukończył i z jakim wynikiem. Historia szkoleń jest gotowa do przedstawienia audytorowi. ### Dlaczego dowód szkolenia ma znaczenie Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252) wymaga od podmiotów kluczowych i ważnych podstawowych praktyk cyberhigieny i szkoleń. AI Act wymaga od organizacji zapewnienia pracownikom odpowiednich kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji. Audytor nie pyta, czy szkolenie było. Pyta, kto je ukończył, kiedy i z jakim wynikiem. CyberSonar24 E-learning daje na to odpowiedź z jednego miejsca. ### Kursy dopasowane do Państwa organizacji Koordynator tworzy kursy z lekcji i testów. Ustala kolejność lekcji, próg zaliczenia i liczbę dozwolonych podejść. Gotowy kurs publikuje jednym kliknięciem, bez udziału działu informatyki. Platforma sprawdza się przy szkoleniach obowiązkowych, wdrażaniu nowych pracowników i wprowadzaniu nowych procedur. ### Prosty dostęp dla pracowników Uczestnik otrzymuje imienne zaproszenie z bezpiecznym linkiem. Nie musi zakładać konta ani zapamiętywać kolejnego hasła. Lekcje działają w przeglądarce komputera i telefonu, bez instalowania aplikacji. Pasek postępu pokazuje, ile zostało do końca. Po przerwie uczestnik wraca do miejsca, w którym skończył. ### Rzetelna weryfikacja wiedzy Kurs kończy się testem z pytaniami kilku typów. Wynik jest obliczany automatycznie i porównywany z progiem zaliczenia. Liczba podejść jest kontrolowana. ### Imienne certyfikaty z weryfikacją Po zaliczeniu testu system wystawia certyfikat PDF z imieniem i nazwiskiem uczestnika oraz nazwą kursu. Każdy certyfikat ma stronę weryfikacji, która potwierdza jego autentyczność. ### Panel koordynatora szkoleń Koordynator zaprasza pracowników pojedynczo albo importuje całe listy z pliku CSV. System poprawnie odczytuje polskie znaki, także z plików zapisanych w programie Excel. W jednym widoku koordynator widzi statusy, wyniki testów i wydane certyfikaty. Raporty ukończenia pokazują, kto jeszcze nie przeszedł szkolenia. ### Ten sam standard dla oddziałów i pracy zmianowej Duża organizacja to wiele lokalizacji, oddziałów i grafików. Jedna ścieżka szkoleniowa obejmuje pracowników biurowych, zdalnych i zmianowych. Każda nowa osoba przechodzi ten sam kurs, niezależnie od działu. ### Katalog szkoleń Gotowe kursy można uruchomić bez przygotowywania własnych materiałów. Każdy kończy się testem i imiennym certyfikatem. #### Cyberhigiena ##### Bezpieczna praca z pocztą elektroniczną Rozpoznawanie fałszywych wiadomości, załączników i linków. ##### Hasła i logowanie dwuetapowe Zasady tworzenia haseł i ochrona kont służbowych. ##### Bezpieczna praca zdalna Praca poza biurem, sieci publiczne i urządzenia prywatne. #### Cyberbezpieczeństwo ##### Socjotechnika i wyłudzenia Podszywanie się pod przełożonych, dostawców i instytucje. ##### Zgłaszanie incydentów Jak rozpoznać incydent i komu go niezwłocznie zgłosić. ##### Cyberbezpieczeństwo dla kadry kierowniczej Obowiązki i odpowiedzialność kierownictwa wynikające z dyrektywy NIS2. #### RODO ##### Ochrona danych osobowych w praktyce Podstawy przetwarzania i codzienne obowiązki pracownika. ##### Naruszenia ochrony danych Rozpoznanie, zgłoszenie i terminy. ##### Prawa osób, których dane dotyczą Obsługa wniosków i żądań. #### AI Act ##### Podstawy sztucznej inteligencji w pracy Kompetencje w zakresie AI wymagane od pracowników przez art. 4 AI Act. ##### Bezpieczne korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji Jakich danych nie wprowadzać i jak weryfikować wyniki. #### Bezpieczeństwo informacji ##### Klasyfikacja i ochrona informacji Zasady postępowania z dokumentami i nośnikami. ##### Polityka czystego biurka i ekranu zasady zabezpieczania stanowiska pracy, dokumentów i ekranu przed wglądem osób postronnych #### Szkolenia dedykowane ##### Szpitale Ochrona danych medycznych oraz reagowanie na atak, który blokuje systemy szpitala. ##### Wodociągi Cyberbezpieczeństwo w przedsiębiorstwie wodociągowym, w tym obowiązki podmiotu kluczowego lub ważnego i ochrona systemów sterowania. Nie znaleźli Państwo odpowiedniego szkolenia? Przygotujemy kurs dopasowany do Państwa organizacji. ### Połączenie z CyberSonar24 GRC W systemie GRC szkolenia są ewidencjonowane i przypisywane do ról. Kierownictwo widzi odsetek przeszkolonych pracowników, a osoby bez szkolenia dostają przypomnienia. Dzięki temu wymaganie dotyczące cyberhigieny i szkoleń ma w audycie konkretny dowód. ### Wdrożenie Platforma działa w przeglądarce i nie wymaga instalacji na komputerach pracowników. Pomagamy przygotować pierwsze kursy, zaimportować listę uczestników i skonfigurować certyfikaty, tak aby pierwsze szkolenie wystartowało możliwie szybko. ### Lista funkcji - Kursy z lekcji i testów z ustaloną kolejnością - Próg zaliczenia i limit podejść dla każdego kursu - Publikacja kursu bez udziału działu informatyki - Imienne zaproszenia z bezpiecznym linkiem, bez zakładania konta - Nauka w przeglądarce komputera i telefonu - Automatyczna ocena testu z pytaniami kilku typów - Imienne certyfikaty PDF ze stroną weryfikacji - Import uczestników z pliku CSV - Statusy, wyniki i raporty ukończenia w jednym widoku - Katalog gotowych kursów i szkolenia dedykowane dla szpitali i wodociągów - Działy kadr i rozwoju pracowników - Koordynatorzy szkoleń - Działy bezpieczeństwa informacji i zgodności z przepisami - Organizacje z wieloma oddziałami, pracą zdalną lub zmianową - Szpitale i przedsiębiorstwa wodociągowe #### Czy pracownicy muszą zakładać konta? Nie. Uczestnik loguje się przez imienny link z zaproszenia. #### Czy platforma działa na telefonach? Tak. Lekcje i testy działają w przeglądarce telefonu. #### Czy możemy tworzyć własne kursy? Tak. Koordynator tworzy kursy, ustala próg zaliczenia i liczbę podejść, a następnie je publikuje. #### Czy certyfikat można zweryfikować? Tak. Każdy certyfikat ma stronę weryfikacji, która potwierdza jego autentyczność. ### Zobaczmy, jak platforma sprawdzi się w Państwa organizacji Podczas prezentacji pokażemy przebieg szkolenia z perspektywy pracownika i koordynatora oraz omówimy Państwa potrzeby szkoleniowe. ## Sprawdzenie, czy NIS2 i ustawa o KSC dotyczą organizacji | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/produkty/audyt-zero/ > Bezpłatny Audyt Zero: ankiety o gotowości do NIS2 i ustawy o KSC, AI Act oraz CRA, bez zakładania konta. Raport PDF z rekomendacjami przychodzi na e-mail. ### Raport PDF z rekomendacjami Po zakończeniu ankiety otrzymują Państwo raport z klasyfikacją, wynikiem dojrzałości i rekomendacjami. Pełny raport udostępniamy po podaniu adresu e-mail. Można go pobrać jako PDF i przekazać w organizacji. ### Bez zakładania konta i bez wdrożenia Audyt Zero działa w przeglądarce. Nie trzeba zakładać konta. Ankieta jest bezpłatna. Po podaniu adresu e-mail otrzymają Państwo raport. ### Sprawdzenie, czy NIS2 i ustawa o KSC dotyczą organizacji Audyt Zero to bezpłatna samoocena gotowości organizacji do wymagań NIS2 i ustawy o KSC, AI Act oraz CRA. Ankieta bez zakładania konta. Raport PDF z wynikiem i rekomendacjami przychodzi na podany adres e-mail. ### Bezpłatnie i bez konta Nie trzeba zakładać konta ani podawać karty płatniczej. ### Proste pytania Jedno pytanie na ekran. ### Jasne zasady danych Pełny raport udostępniamy po podaniu adresu e-mail. Adres zapisujemy razem z raportem. ### Raport do przekazania Wynik z rekomendacjami można pobrać jako PDF i przedstawić kierownictwu. ### Ankieta oparta na przepisach Pytania wynikają wprost z przepisów. Najpierw ustalamy, czy regulacja dotyczy organizacji. Potem oceniamy dojrzałość procesów. - Jedno pytanie na ekran - Część klasyfikacyjna i część dotycząca dojrzałości - Postęp widoczny na bieżąco ### Klasyfikacja i wynik dojrzałości Raport pokazuje, czy organizacja lub produkt podlega regulacji i w jakim zakresie. Wynik dojrzałości jest podany łącznie i dla poszczególnych obszarów. - Klasyfikacja względem wybranej regulacji - Łączny wynik dojrzałości - Wynik w każdym obszarze ### Rekomendacje i raport PDF Wskazujemy luki i rekomendacje dalszych działań. Raport można pobrać jako PDF. - Lista rekomendacji - Raport do pobrania jako PDF - Punkt wyjścia do wdrożenia w CyberSonar24 GRC ### Audyt NIS2 Czy organizacja jest podmiotem kluczowym lub ważnym i jak wypada względem środków z art. 21. ### Audyt AI Act Czy systemy sztucznej inteligencji podlegają rozporządzeniu i czy nie są praktykami zakazanymi. ### Audyt CRA Czy produkty z elementami cyfrowymi podlegają CRA i do jakiej klasy należą. ### Podstawy prawne poszczególnych audytów Dyrektywa (UE) 2022/2555 (NIS2): zakres oraz art. 21 i 23 Audyt NIS2 Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act): art. 5, art. 6 z załącznikami I i III, art. 50 Audyt AI Act Rozporządzenie (UE) 2024/2847 (CRA): art. 2, art. 14, załącznik I Audyt CRA Audyt Zero to samoocena. Nie zastępuje pełnego audytu ani opinii prawnej. ### Audyt NIS2 Audyt NIS2 na tej stronie to bezpłatna samoocena w Audycie Zero. Pytania sprawdzają, czy organizacja jest podmiotem kluczowym albo ważnym i jak wypada względem środków z art. 21. Raport PDF przychodzi na adres e-mail. Wynik nie zastępuje pełnego audytu ani opinii prawnej. ### Dla kogo - Małe i średnie firmy oraz młode spółki sprawdzające zakres regulacji - Działy zgodności przed pełnym audytem - Zarządy potrzebujące szybkiego obrazu obowiązków - Doradcy i kancelarie na wstępną diagnozę klienta ### Wybór audytu Wybierają Państwo regulację: NIS2, AI Act lub CRA. ### Klasyfikacja Odpowiadają Państwo na pytania o zakres regulacji. ### Ocena dojrzałości Oceniają Państwo procesy względem wymagań. ### Raport Po podaniu adresu e-mail otrzymują Państwo wynik z rekomendacjami. #### Czy NIS2 albo ustawa o KSC dotyczy mojej organizacji? Audyt Zero to bezpłatne sprawdzenie, czy NIS2 i ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa dotyczą organizacji. Pytania rozróżniają podmiot kluczowy i podmiot ważny. Ankieta nie wymaga konta. Raport PDF przychodzi na adres e-mail i nie zastępuje oceny prawnej. #### Jakie dane zapisujemy? Aby otrzymać pełny raport, podają Państwo adres e-mail. Zapisujemy go razem z raportem. #### Czy wynik oznacza zgodność z przepisami? Nie. To samoocena, która pokazuje zakres obowiązków i luki. Nie zastępuje pełnego audytu ani opinii prawnej. #### Co dalej po otrzymaniu raportu? Raport może być punktem wyjścia do wdrożenia w CyberSonar24 GRC. Chętnie omówimy wynik podczas prezentacji. #### Czym jest Audyt NIS2? To ścieżka samooceny w Audycie Zero dla dyrektywy NIS2 i ustawy o KSC. Ankieta jest bezpłatna i nie wymaga konta. Raport PDF przychodzi na adres e-mail. Nie zastępuje pełnego audytu. #### Czy to jest audyt cyberbezpieczeństwa? Nie. Audyt Zero pokazuje zakres i luki w samoocenie. Audyt cyberbezpieczeństwa w pełnym zakresie jest osobną pracą i nie jest wynikiem tej ankiety. ### Które regulacje dotyczą Państwa organizacji? Po podaniu adresu e-mail otrzymają Państwo raport. ## Branże URL: https://cybersonar24.com/branze/ > Ustawa o KSC i NIS2 obejmują 18 sektorów, od energii, transportu i ochrony zdrowia po produkcję i podmioty publiczne. Sprawdzą Państwo, kogo dotyczą obowiązki. Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252) obejmuje podmioty kluczowe i ważne z sektorów wymienionych w dwóch załącznikach do ustawy, w tym podmioty publiczne. Obowiązki są wspólne dla wszystkich: system zarządzania bezpieczeństwem z dokumentacją do 3 kwietnia 2027 r. Podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawę o KSC), a kolejne co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Incydent poważny zgłaszają Państwo do właściwego CSIRT w trzech krokach: wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie incydentu w ciągu 72 godzin od wykrycia i sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca. Podmiot ważny, który jest podmiotem publicznym, przekazuje tylko zgłoszenie w ciągu 72 godzin, bez wczesnego ostrzeżenia i bez sprawozdań (art. 12c ustawy o KSC). Różnią się zasoby, dostawcy i ryzyka, dlatego poniżej opisujemy, jak CyberSonar24 pomaga w każdym sektorze. ### Te same obowiązki, ten sam system Niezależnie od sektora podmiot kluczowy i podmiot ważny prowadzą system zarządzania bezpieczeństwem: rejestr zasobów, ocenę i plan postępowania z ryzykiem, obsługę incydentów, zarządzanie ryzykiem dostawców, plany ciągłości działania, szkolenia i dokumentację. W CyberSonar24 każdy z tych obowiązków ma swój moduł, a moduły korzystają ze wspólnych rejestrów. - Rejestr usług, procesów i zasobów z grafem powiązań - Ocena ryzyka z właścicielem, terminem i datą przeglądu - Incydenty i naruszenia ochrony danych w jednym module, z szablonami zgłoszeń - Rejestr dostawców z oceną ryzyka i przypomnieniami o umowach - Plany ciągłości działania z harmonogramem testów - Szkolenia z certyfikatem i przegląd zarządzania dla kierownictwa ### Dwa sektory opisane krok po kroku #### Szpitale i ochrona zdrowia Systemy szpitalne i procesy kliniczne w jednym rejestrze, dostawcy usług informatycznych z oceną ryzyka, incydenty i naruszenia ochrony danych w jednym module, szkolenia dla personelu zmianowego. - Rejestr zasobów i procesów klinicznych - RODO: rejestr czynności, upoważnienia, ocena skutków - Plany ciągłości działania z testami #### Wodociągi i infrastruktura wodna Od ujęcia wody po obsługę odbiorców: usługi kluczowe, procesy, systemy informatyczne i systemy sterowania (SCADA) powiązane z ryzykami i planem ciągłości dostaw wody. - Usługi kluczowe i procesy zależne - Graf powiązań zasobów - Rejestr dostawców serwisu z oceną ryzyka ### Sektory kluczowe Sektory z załącznika nr 1. O kategorii decydują przede wszystkim rodzaj działalności i wielkość podmiotu; ustawa przewiduje wyjątki. #### Energia Wydobywanie kopalin, energia elektryczna, ciepło, ropa i paliwa, gaz, energetyka jądrowa i wodór. Przedsiębiorstwa energetyczne łączą systemy biurowe z systemami sterowania wytwarzaniem, przesyłem i dystrybucją. CyberSonar24 ewidencjonuje i ocenia oba rodzaje systemów w jednym rejestrze, łączy je z procesami i przygotowuje plany ciągłości dostaw. #### Transport Transport lotniczy, kolejowy, wodny i drogowy. Przewoźnicy, zarządcy infrastruktury i porty zależą od wielu dostawców systemów i serwisu. Rejestr dostawców z oceną ryzyka i przypomnieniami o wygasających umowach oraz plany ciągłości działania z testami pomagają wykazać, że ciągłość przewozów nie zależy od jednego, nieopisanego systemu. #### Bankowość i infrastruktura rynków finansowych Banki i podmioty infrastruktury rynku finansowego mają rozbudowane wymagania nadzorcze i dużą liczbę dostawców usług informatycznych. CyberSonar24 porządkuje rejestr zasobów, ryzyk i dostawców oraz obsługę incydentów w jednym miejscu, z historią zmian i raportami dla zarządu. #### Ochrona zdrowia Podmioty lecznicze, w tym szpitale, laboratoria, jednostki publicznej służby krwi, a także producenci i dystrybutorzy produktów leczniczych i wyrobów medycznych, hurtownie farmaceutyczne i apteki ogólnodostępne. Ochrona zdrowia przetwarza dane o zdrowiu, więc obok ustawy o KSC stosuje RODO. CyberSonar24 łączy oba obszary: incydenty i naruszenia ochrony danych w jednym module, rejestr czynności przetwarzania, szkolenia dla personelu zmianowego. #### Farmacja i wyroby medyczne Producenci i dystrybutorzy produktów leczniczych, hurtownie farmaceutyczne i apteki ogólnodostępne. Ciągłość dostaw leków zależy od systemów magazynowych, logistyki i wielu dostawców. CyberSonar24 prowadzi rejestr zasobów i dostawców z oceną ryzyka, obsługę incydentów oraz rejestr czynności przetwarzania w module RODO. #### Zaopatrzenie w wodę pitną i jej dystrybucja Podmioty dostarczające wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, w tym przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne. W CyberSonar24 prowadzą Państwo rejestr usług kluczowych, procesów od ujęcia po obsługę odbiorców i systemów sterowania z grafem powiązań, oceniają ryzyko dostawców serwisu z dostępem zdalnym i planują ciągłość dostaw wody. #### Zbiorowe odprowadzanie ścieków Podmioty odprowadzające lub oczyszczające ścieki, w tym przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne. Często ta sama spółka działa w obu sektorach wodnych i we wniosku o wpis do Wykazu wskazuje obie działalności. W CyberSonar24 obie działalności prowadzi się w jednej instancji, na wspólnym rejestrze zasobów. #### Infrastruktura cyfrowa Dostawcy punktów wymiany ruchu internetowego, usług DNS, chmury obliczeniowej, centrów przetwarzania danych, sieci dostarczania treści, dostawcy usług zaufania, rejestry nazw domen oraz przedsiębiorcy komunikacji elektronicznej. Podmioty te same świadczą usługi, od których zależą inne podmioty, dlatego ważne są rejestr usług, analiza zależności i szybka obsługa incydentów. Przedsiębiorcy telekomunikacyjni podlegają ustawie niezależnie od wielkości. #### Telekomunikacja Przedsiębiorcy komunikacji elektronicznej, w tym operatorzy sieci i dostawcy usług telekomunikacyjnych. Przedsiębiorcy telekomunikacyjni podlegają ustawie niezależnie od wielkości. CyberSonar24 łączy rejestr usług i infrastruktury z analizą zależności, oceną ryzyka i obsługą incydentów z szablonami zgłoszeń. #### Zarządzanie usługami ICT Dostawcy usług zarządzanych, w tym usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa. Obsługują wielu klientów naraz, więc incydent u nich może dotknąć wielu organizacji. CyberSonar24 prowadzi rejestr usług i klientów, których dotyczą, ocenę ryzyka i dokumentację, którą można pokazać klientom w ich ocenie dostawcy. #### Przestrzeń kosmiczna Operatorzy infrastruktury naziemnej wspierającej usługi kosmiczne oraz Polska Agencja Kosmiczna. Niewielka liczba podmiotów, te same obowiązki: system zarządzania bezpieczeństwem, incydenty, dostawcy. #### Podmioty publiczne (załącznik nr 1) Między innymi jednostki sektora finansów publicznych z urzędami, które je obsługują, starostwa powiatowe, urzędy gmin zatrudniające co najmniej 50 osób na pełnych etatach, jednostki budżetowe samorządu województwa (z wyłączeniami), państwowe instytucje kultury i instytuty badawcze. Podmioty publiczne są wpisywane do Wykazu z urzędu. Urząd, który odpowiada też za swoje jednostki i spółki, może prowadzić je w jednej instancji CyberSonar24, w zależności od planu. ### Sektory ważne Sektory z załącznika nr 2. Obowiązek systemu zarządzania bezpieczeństwem z dokumentacją i terminy zgłaszania incydentów są takie same jak dla podmiotów kluczowych. Wyjątek: podmiot ważny będący podmiotem publicznym przekazuje tylko zgłoszenie w ciągu 72 godzin (art. 12c). #### Usługi pocztowe Operatorzy pocztowi. Sieć placówek, sortownie i systemy śledzenia przesyłek to zasoby, które trzeba spisać, ocenić i powiązać z dostawcami. CyberSonar24 prowadzi rejestry i plany ciągłości dla wielu lokalizacji w jednej instancji. #### Inwestycje energetyki jądrowej Inwestorzy obiektów energetyki jądrowej. Na etapie inwestycji kluczowi są dostawcy i wykonawcy, dlatego najważniejszy jest rejestr dostawców z oceną ryzyka, umowami i certyfikatami z datami ważności. #### Gospodarowanie odpadami Zbieranie, transport i przetwarzanie odpadów, w tym sortowanie, oraz sprzedawcy i pośrednicy w obrocie odpadami. Wiele z tych podmiotów to spółki komunalne. CyberSonar24 pomaga spisać systemy ważenia, ewidencji i logistyki, ocenić ryzyko i przygotować plan ciągłości odbioru odpadów. #### Produkcja, wytwarzanie i dystrybucja chemikaliów Przedsiębiorstwa produkujące i dystrybuujące substancje i mieszaniny oraz wytwarzające z nich wyroby. Rejestr zasobów obejmuje systemy produkcyjne i biurowe, a ocena ryzyka i plany ciągłości działania dotyczą konkretnych procesów technologicznych. #### Produkcja, przetwarzanie i dystrybucja żywności Przedsiębiorstwa spożywcze w produkcji, przetwórstwie i dystrybucji hurtowej. Ciągłość łańcucha dostaw zależy od dostawców i systemów logistycznych, dlatego rejestr dostawców z oceną ryzyka i plany ciągłości działania są tu podstawą. #### Produkcja Produkcja wyrobów medycznych i wyrobów do diagnostyki in vitro, komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych, urządzeń elektrycznych, maszyn i urządzeń, pojazdów samochodowych, przyczep i naczep oraz pozostałego sprzętu transportowego. Zakłady produkcyjne łączą systemy sterowania liniami z systemami planowania i magazynu. CyberSonar24 prowadzi je w jednym rejestrze z grafem powiązań, a kilka zakładów może pracować w jednej instancji, w zależności od planu. #### Dostawcy usług cyfrowych Dostawcy internetowych platform handlowych, wyszukiwarek internetowych i platform usług sieci społecznościowych. W CyberSonar24 prowadzą Państwo rejestr usług, analizują zależności od dostawców chmury i obsługują incydenty z szablonami zgłoszeń w terminie 24 i 72 godzin. #### Badania naukowe Organizacje badawcze. Chronią wyniki badań, dane osobowe uczestników i infrastrukturę współdzieloną z partnerami. CyberSonar24 łączy rejestr zasobów i ryzyk z modułem RODO i szkoleniami dla pracowników naukowych. #### Podmioty publiczne (załącznik nr 2) Samorządowe jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, samorządowe instytucje kultury oraz spółki wykonujące zadania o charakterze użyteczności publicznej w rozumieniu ustawy o gospodarce komunalnej. Samorząd może prowadzić urząd, jednostki i spółki w jednej instancji CyberSonar24, w zależności od planu (opis w sekcji 5). ### Administracja publiczna i samorząd Ustawa obejmuje administrację publiczną w obu załącznikach. Podmioty publiczne są wpisywane do Wykazu podmiotów kluczowych i ważnych z urzędu, a po otrzymaniu wezwania uzupełniają dane. W samorządzie obowiązki często dotyczą jednocześnie urzędu, jego jednostek budżetowych, instytucji kultury i spółek komunalnych, na przykład wodociągowej, ciepłowniczej czy odpadowej. CyberSonar24 pozwala prowadzić je w jednej instancji, w zależności od planu (lokalnego lub centralnego): każda jednostka ma swoje rejestry. - Rejestr zasobów i usług urzędu i jednostek - Ocena ryzyka i plan postępowania dla każdej jednostki - Incydenty i naruszenia ochrony danych w jednym module - Szkolenia pracowników urzędu i jednostek z imiennym certyfikatem Nie wiedzą Państwo, czy organizacja podlega ustawie i w jakiej kategorii? Bezpłatny Audyt Zero nie wymaga zakładania konta, a raport w formacie PDF przychodzi na adres e-mail. Umów prezentację dla Państwa sektora ## Szpitale i ochrona zdrowia URL: https://cybersonar24.com/branze/szpitale/ > Cyberbezpieczeństwo w szpitalach i zgodność z KSC 2.0. Zarządzaj ryzykiem, incydentami i compliance dzięki systemowi GRC CyberSonar. CyberSonar24 to oprogramowanie do zarządzania ryzykiem i zgodnością dla szpitali, czyli system klasy GRC (ład, ryzyko, zgodność). W jednym miejscu prowadzi zasoby i procesy szpitala, także kliniczne, dostawców usług informatycznych, ryzyka, incydenty, plany ciągłości działania i dokumentację ochrony danych. Dyrekcja widzi aktualny stan bezpieczeństwa, a pełnomocnik do spraw cyberbezpieczeństwa i inspektor ochrony danych pracują na tych samych danych. ### Problem: bezpieczeństwo szpitala rozproszone w wielu miejscach W wielu szpitalach rejestr ryzyka jest w arkuszu kalkulacyjnym, umowy z dostawcami w dziale zamówień, incydenty w poczcie elektronicznej, a dokumentacja ochrony danych u inspektora. Każdy dokument jest poprawny, ale nikt nie widzi całości. Skutki widać w trzech sytuacjach: - **Awaria lub atak.** Nie wiadomo od razu, które oddziały i procesy zatrzyma awaria jednego systemu ani kto odpowiada za jego odtworzenie. - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie trzeba przekazać w ciągu 24 godzin, a zgłoszenie w ciągu 72 godzin. Szpital publiczny, który jest podmiotem ważnym, przekazuje tylko zgłoszenie. Zbieranie informacji z kilku miejsc zabiera czas, którego wtedy brakuje. - **Kontrola lub audyt.** Dowody trzeba odtwarzać z poczty i wersji plików, zamiast pokazać je z jednego rejestru. ### Obowiązki szpitala z ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa Ochrona zdrowia jest jednym z sektorów z załącznika nr 1 do ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252), obok między innymi energii, transportu, wody i podmiotów publicznych. Obowiązki są takie same jak w innych sektorach, różnią się zasoby i ryzyka. Szpital może być podmiotem kluczowym albo ważnym. Kategoria zależy między innymi od wielkości i formy prawnej. - **Do 3 kwietnia 2027 r.** system zarządzania bezpieczeństwem wraz z dokumentacją. - **Do 3 kwietnia 2028 r.** pierwszy audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego w podmiocie kluczowym (art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawę o KSC), a kolejne co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). - **Incydent poważny.** Terminy: 24 godziny, 72 godziny i miesiąc. Podmiot ważny będący podmiotem publicznym przekazuje tylko zgłoszenie w ciągu 72 godzin (art. 12c). Szpital przetwarza dane o zdrowiu, więc obok ustawy o KSC stosuje RODO. Dlatego zarządzanie zgodnością w szpitalu obejmuje dwa obszary naraz: bezpieczeństwo informacji i ochronę danych osobowych. ### Jakie oprogramowanie do zarządzania ryzykiem i zgodnością wybrać dla szpitala Ustawa nie wymaga konkretnego programu. Wymaga udokumentowanego systemu zarządzania bezpieczeństwem, a w szpitalu z setkami zasobów i dziesiątkami dostawców trudno go prowadzić w arkuszach. Przy wyborze programu do zarządzania ryzykiem dla szpitala warto sprawdzić osiem rzeczy: - Rejestr zasobów powiązany z procesami klinicznymi | Awaria systemu dotyka oddziałów, nie tylko serwerowni | Zasoby, procesy i usługi połączone w grafie powiązań - Ocena ryzyka z właścicielem i terminem | Ryzyko bez właściciela nie zostanie ograniczone | Każde ryzyko ma plan postępowania, właściciela i termin - Monitorowanie ryzyka w czasie | Ryzyko zmienia się po incydencie, zmianie dostawcy, nowej podatności | Harmonogram przeglądów, rejestr podatności powiązany z zasobami, mapy ryzyka dla dyrekcji - Rejestr dostawców z oceną ryzyka | Szpital zależy od wielu dostawców systemów i serwisu | Umowy, umowy o poziomie usług i certyfikaty z datami ważności, przypomnienie 30 dni przed wygaśnięciem umowy - Incydenty i naruszenia ochrony danych razem | Ten sam zapis służy zgłoszeniu do CSIRT i ocenie zgłoszenia do Prezesa UODO | Jeden moduł dla incydentów i naruszeń - Ochrona danych osobowych | Dane o zdrowiu wymagają szczególnej ochrony | Moduł RODO: rejestr czynności, upoważnienia, umowy powierzenia, wnioski pacjentów, ocena skutków - Szkolenia dla personelu zmianowego | Personel nie przyjdzie na szkolenie stacjonarne w jednym terminie | Szkolenia w przeglądarce telefonu, bez zakładania konta, z imiennym certyfikatem - Miejsce przechowywania danych | Dane szpitala nie mogą trafić w nieznane miejsce | Dedykowana instancja w Unii Europejskiej albo instalacja na serwerach szpitala ### Jak CyberSonar24 pomaga szpitalowi #### Systemy szpitalne i procesy, które od nich zależą Rejestr zasobów obejmuje systemy, urządzenia i informacje oraz procesy, które od nich zależą, także procesy kliniczne. Graf powiązań pokazuje, jak awaria jednego systemu wpływa na usługi szpitala. Każdy zasób ma właściciela i ocenę poufności, integralności i dostępności. Zasoby z danymi osobowymi mają osobną ocenę pod kątem RODO. #### Ryzyko i jego monitorowanie Ryzyka są oceniane pod względem prawdopodobieństwa i skutków i powiązane z zasobami oraz procesami. Każde ryzyko ma plan postępowania, właściciela, termin i datę przeglądu. Rejestr podatności korzysta z bazy NVD i łączy nowe luki z konkretnymi zasobami, więc zmiana poziomu ryzyka jest widoczna bez ręcznego przeglądania list. #### Ciągłość działania przy awarii lub ataku Analiza krytyczności procesów określa dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalną utratę danych. Na tej podstawie powstają plany ciągłości działania i odtwarzania po awarii, zgodne z normą ISO 22301. Plan zawiera zespół kryzysowy, procedury odtwarzania i ścieżkę eskalacji. System prowadzi harmonogram testów, przypomina o teście 14 dni wcześniej i zapisuje jego wynik. #### Dostawcy usług informatycznych Rejestr dostawców przechowuje umowy, umowy o poziomie usług i certyfikaty z datami ważności. Dostawcy są powiązani z procesami i zasobami, które obsługują. Ocena ryzyka dostawcy ma harmonogram ponownych ocen, a system przypomina o wygasającej umowie 30 dni wcześniej. #### Incydenty i naruszenia ochrony danych Incydenty bezpieczeństwa i naruszenia ochrony danych osobowych są w jednym module. Obsługa incydentu ma przypisaną odpowiedzialność, status i pełną dokumentację przebiegu. System podpowiada zgłoszenie do zespołu CSIRT, gdy incydent krytyczny dotyczy usługi kluczowej. Ten sam zapis pozwala ocenić obowiązek zgłoszenia naruszenia do Prezesa UODO. #### Dane medyczne i RODO Moduł RODO prowadzi rejestr czynności przetwarzania, upoważnienia, umowy powierzenia, wnioski pacjentów i oceny skutków dla ochrony danych. Przeglądy uprawnień do zasobów odbywają się według harmonogramu. #### Szkolenia personelu CyberSonar24 E-learning działa w przeglądarce komputera i telefonu, bez zakładania konta. Kurs dla szpitali obejmuje ochronę danych medycznych i postępowanie przy ataku, który blokuje systemy szpitala. Po zaliczeniu testu uczestnik dostaje imienny certyfikat, a dyrekcja widzi, jaka część personelu ukończyła szkolenie. #### Przegląd zarządzania dla dyrekcji Przegląd zarządzania zbiera ryzyka, incydenty i poziom zgodności w jednym miejscu. Dyrekcja podejmuje decyzje na aktualnych danych, a decyzje są udokumentowane na potrzeby audytu. ### Przebieg wdrożenia w szpitalu - **Audyt Zero.** Bezpłatna ankieta bez zakładania konta. Raport w formacie PDF z wynikiem i rekomendacjami przychodzi na podany adres e-mail. - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestry na danych przykładowych i ustalamy zakres: moduły (GRC, RODO, e-learning), liczbę jednostek i model instalacji. - **Wybór modelu.** Usługa w chmurze na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej albo instalacja na serwerach szpitala. - **Usługi, procesy i zasoby.** Wprowadzamy procesy szpitala i zasoby, z których korzystają. Istniejące spisy zasobów i dostawców można zaimportować z plików Excel. - **Ryzyka, dostawcy, plany ciągłości.** Szpital ocenia ryzyka, przypisuje właścicieli, uzupełnia rejestr dostawców i plany ciągłości działania. - **Szkolenia i incydenty.** Personel przechodzi szkolenia, zespół zaczyna rejestrować incydenty i naruszenia w jednym module. - **Przegląd zarządzania.** Dyrekcja dostaje pierwszy przegląd z ryzykami, incydentami i poziomem zgodności. Od tej chwili dokumentacja dla audytora powstaje na bieżąco. ### Bezpieczeństwo danych w systemie CyberSonar24 jest dostępny jako usługa w chmurze na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej albo jako instalacja na serwerach szpitala. Dla dużych klientów przy instalacji na serwerach organizacji liczba użytkowników nie jest ograniczona. W zależności od planu (lokalnego lub centralnego) jedna instancja może obsługiwać kilka szpitali lub jednostek. W usłudze w chmurze zawieramy umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych. ### Pytania szpitali ##### Czy ustawa o KSC dotyczy każdego szpitala? Dotyczy szpitali, które spełniają kryteria podmiotu kluczowego albo ważnego. Ochrona zdrowia jest sektorem objętym ustawą, a kategoria zależy między innymi od wielkości i formy prawnej szpitala. Kwalifikację warto potwierdzić z prawnikiem, a wstępny obraz daje bezpłatny Audyt Zero. ##### Co szpital musi mieć do 3 kwietnia 2027 r.? System zarządzania bezpieczeństwem wraz z dokumentacją. W praktyce to między innymi rejestr zasobów, ocena ryzyka, plan postępowania z ryzykiem, procedury obsługi incydentów i plany ciągłości działania. CyberSonar24 prowadzi te rejestry w jednym miejscu i przypomina o przeglądach. ##### Czy szpital musi przejść audyt do 3 kwietnia 2028 r.? Tak, jeżeli jest podmiotem kluczowym. Pierwszy audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego przeprowadza do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawę o KSC), a kolejne co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Szpital, który jest podmiotem ważnym, przeprowadza audyt tylko wtedy, gdy nakaże go organ (art. 15 ust. 1b). Szpital, który był operatorem usługi kluczowej i przeprowadził audyt przed 3 kwietnia 2026 r., liczy 3 lata od raportu z ostatniego audytu (art. 25 ustawy nowelizującej). Program audytów, listy kontrolne i działania korygujące w CyberSonar24 pozwalają przygotować dowody przed wizytą audytora. ##### Czy incydenty i naruszenia RODO można prowadzić w jednym rejestrze? Tak. W CyberSonar24 incydenty bezpieczeństwa i naruszenia ochrony danych są w jednym module. Ten sam zapis służy ocenie zgłoszenia do zespołu CSIRT i do Prezesa UODO. ##### Czy dane szpitala mogą zostać na naszych serwerach? Tak. Oprócz usługi w chmurze na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej oferujemy instalację na serwerach szpitala, z integracją z Active Directory i priorytetowym wsparciem. ##### Jak przeszkolić personel zmianowy? Przez szkolenia w przeglądarce telefonu lub komputera, bez zakładania konta. Personel przechodzi kurs w dowolnym momencie zmiany i po teście dostaje imienny certyfikat. ##### Od ilu pracowników szpital jest podmiotem kluczowym w ustawie o KSC? Podmiot leczniczy, który nie jest przedsiębiorcą, jest podmiotem ważnym, jeżeli zatrudnia od 50 do 249 osób, a podmiotem kluczowym, jeżeli zatrudnia co najmniej 250 osób (art. 5 ust. 8). Szpital prowadzony przez przedsiębiorcę jest podmiotem kluczowym, gdy przekracza progi średniego przedsiębiorstwa, a podmiotem ważnym, gdy jest średnim przedsiębiorstwem (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). Wielkość ocenia się według stanu na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego (art. 5 ust. 5). ##### Czy szpital musi sam złożyć wniosek o wpis do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych? Co do zasady tak, bo z urzędu minister wpisuje tylko przedsiębiorców telekomunikacyjnych, dostawców usług zaufania, podmioty publiczne i podmioty krytyczne (art. 7a ust. 2) oraz dawnych operatorów usług kluczowych (art. 34 ust. 2 ustawy zmieniającej). Pozostałe podmioty składają wniosek w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1), a podmioty objęte ustawą od dnia wejścia nowelizacji w życie według harmonogramu z komunikatu ministra (art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 3 ustawy zmieniającej). Wniosek składa się elektronicznie w systemie teleinformatycznym, z oświadczeniem kierownika, a podmiot leczniczy, który nie jest przedsiębiorcą, podaje w nim liczbę zatrudnionych (art. 7c ust. 5 i 6, art. 7 ust. 2 pkt 13). Za niezłożenie wniosku w terminie organ może nałożyć karę pieniężną (art. 73 ust. 1a pkt 1). ##### Do którego zespołu CSIRT szpital zgłasza incydent poważny? Wczesne ostrzeżenie, zgłoszenie i sprawozdania trafiają do właściwego CSIRT sektorowego przez system teleinformatyczny z art. 46 ust. 1 (art. 11 ust. 1 pkt 4 do 4c i ust. 2). Dopóki CSIRT sektorowy nie ogłosi zdolności operacyjnej, incydenty zgłasza się do właściwego CSIRT MON, CSIRT NASK lub CSIRT GOV (art. 44 ust. 1 ustawy zmieniającej), chyba że sektorowy zespół cyberbezpieczeństwa powołano przed 2025 r. (art. 44 ust. 3 ustawy zmieniającej). Właściwy zespół jest wskazany we wpisie szpitala w wykazie (art. 7 ust. 2 pkt 21 i 22). We wczesnym ostrzeżeniu można poprosić o wytyczne lub wsparcie techniczne, które CSIRT sektorowy przekazuje w ciągu 24 godzin (art. 12 ust. 2). ##### Kto w szpitalu odpowiada za obowiązki z ustawy o KSC? Kierownik podmiotu, czyli dyrektor szpitala albo zarząd, także wtedy, gdy powierzył obowiązki innej osobie, na przykład pełnomocnikowi do spraw cyberbezpieczeństwa (art. 8c ust. 1 i 3). Jeżeli kierownikiem jest organ wieloosobowy i nie wskazano osoby odpowiedzialnej, odpowiadają wszyscy jego członkowie (art. 8c ust. 2). Kierownik planuje środki finansowe na cyberbezpieczeństwo i nadzoruje zadania (art. 8d), raz w roku kalendarzowym przechodzi udokumentowane szkolenie (art. 8e) i może zostać ukarany karą do 300% wynagrodzenia (art. 73a ust. 4). ##### Jakie kary grożą szpitalowi za niewykonanie obowiązków z ustawy o KSC? Podmiot kluczowy może zostać ukarany karą do 10 mln euro albo 2% przychodów z działalności gospodarczej, przy czym stosuje się kwotę wyższą, nie mniej niż 20 000 zł (art. 73 ust. 3). Podmiot ważny może zostać ukarany karą do 7 mln euro albo 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł (art. 73 ust. 4). Jeżeli naruszenie powoduje bezpośrednie i poważne cyberzagrożenie między innymi dla życia i zdrowia ludzi, kara może wynieść do 100 mln zł (art. 73 ust. 5). Kary z art. 73 ust. 1 do 4 i kary dla kierownika (art. 73a) można nałożyć po raz pierwszy po upływie 2 lat od wejścia nowelizacji w życie, czyli od 3 kwietnia 2028 r. (art. 35 ustawy zmieniającej). ### Lista funkcji dla szpitali - Rejestr zasobów i procesów, także klinicznych, z grafem powiązań - Analiza krytyczności procesów - Rejestr ryzyk z właścicielem, terminem i harmonogramem przeglądów - Rejestr podatności powiązany z zasobami - Plany ciągłości działania i odtwarzania po awarii z harmonogramem testów - Rejestr dostawców usług informatycznych z oceną ryzyka - Rejestr incydentów wspólny dla bezpieczeństwa i ochrony danych - Rejestr czynności przetwarzania, upoważnienia, wnioski pacjentów, ocena skutków - Przeglądy uprawnień do zasobów - Program audytów i działania korygujące - Przegląd zarządzania dla dyrekcji - Szkolenia personelu z certyfikatem ### Dla kogo - Dyrekcje szpitali i podmiotów leczniczych - Pełnomocnicy do spraw cyberbezpieczeństwa - Działy informatyki szpitala - Inspektorzy ochrony danych - Działy jakości i audytu wewnętrznego ### Porozmawiajmy o bezpieczeństwie informacji w Państwa szpitalu Podczas prezentacji pokażemy rejestry na danych przykładowych i omówimy, od czego zacząć przed terminem 3 kwietnia 2027 r. ## Wodociągi i infrastruktura wodna URL: https://cybersonar24.com/branze/wodociagi/ > Cyberbezpieczeństwo w wodociągach i zgodność z KSC 2.0. Zarządzaj ryzykiem, incydentami i compliance dzięki systemowi GRC CyberSonar. Od ujęcia wody po rozliczenia z odbiorcami: CyberSonar24 łączy w jednym systemie usługi kluczowe, procesy, systemy informatyczne, systemy sterowania (SCADA), dostawców i ryzyka. Plan ciągłości działania obejmuje usługi kluczowe, a dokumentacja dla audytora powstaje w trakcie codziennej pracy. ### Problem: dostawa wody zależy od systemów, których nikt nie spisał razem Przedsiębiorstwo wodociągowe ma dwa światy: systemy biurowe (rozliczenia, obsługa odbiorców, poczta) i systemy sterowania na ujęciach, w stacjach uzdatniania i pompowniach. Często każdy z nich ma osobnego opiekuna, osobny spis i osobnych dostawców serwisu. Skutki są przewidywalne: - **Awaria jednej pompowni lub serwera.** Nie wiadomo od razu, które procesy i którzy odbiorcy zostaną bez wody ani który plan odtwarzania uruchomić. - **Zdalny dostęp serwisu.** Dostawca ma dostęp do systemu sterowania, ale umowa, zakres dostępu i ocena ryzyka są w różnych miejscach. - **Audyt.** Spis zasobów, ocena ryzyka i plany ciągłości trzeba składać z kilku działów tuż przed kontrolą. ### Obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowego z ustawy o KSC Zaopatrzenie w wodę pitną i jej dystrybucja oraz zbiorowe odprowadzanie ścieków to dwa sektory z załącznika nr 1 do ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252), obok między innymi energii, transportu, ochrony zdrowia i podmiotów publicznych. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne działa zwykle w obu. Przedsiębiorstwo może być podmiotem kluczowym albo ważnym, a kategoria zależy przede wszystkim od jego wielkości. - **Do 3 kwietnia 2027 r.** system zarządzania bezpieczeństwem wraz z dokumentacją. Podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawę o KSC), a kolejne co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). - **Incydent poważny.** Terminy: 24 godziny, 72 godziny i miesiąc. Podmiot ważny będący podmiotem publicznym przekazuje tylko zgłoszenie w ciągu 72 godzin (art. 12c). ### Jakie oprogramowanie sprawdzi się w przedsiębiorstwie wodociągowym - Rejestr usług kluczowych | Od usług kluczowych zaczyna się zakres obowiązków | Rejestr usług z przypisanymi procesami: ujęcie, uzdatnianie, dystrybucja, odbiór i oczyszczanie ścieków, obsługa odbiorców - Systemy informatyczne i sterowania w jednym rejestrze | Awaria w każdym z nich może zatrzymać dostawę wody | Wspólny rejestr zasobów z grafem powiązań - Analiza krytyczności procesów | Trzeba wiedzieć, jak długo proces może stać | Dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalna utrata danych dla każdego procesu - Ryzyko i podatności | Systemy sterowania często pracują latami bez wymiany | Rejestr ryzyk i rejestr podatności z bazy NVD powiązany z zasobami - Dostawcy i serwis | Serwis często ma zdalny dostęp | Umowy, umowy o poziomie usług, certyfikaty, ocena ryzyka dostawcy, przypomnienie 30 dni przed wygaśnięciem umowy - Ciągłość dostaw wody | Przerwa w dostawie wody od razu dotyka mieszkańców | Plany ciągłości działania zgodne z ISO 22301 z harmonogramem testów - Szkolenia pracowników terenowych | Pracownicy zmianowi i terenowi rzadko siedzą przy biurku | Szkolenia w przeglądarce telefonu, bez zakładania konta ### Jak CyberSonar24 pomaga przedsiębiorstwu wodociągowemu #### Usługi kluczowe i procesy zależne Rejestr usług kluczowych jest punktem wyjścia. Do usług przypisane są procesy: ujęcie, uzdatnianie, dystrybucja wody, odbiór i oczyszczanie ścieków, obsługa odbiorców. Do procesów przypisane są zasoby. Analiza krytyczności określa dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalną utratę danych dla każdego procesu. #### Systemy informatyczne i systemy sterowania w jednym rejestrze Rejestr zasobów obejmuje systemy informatyczne i systemy sterowania procesem technologicznym (SCADA). Graf powiązań pokazuje, jak awaria jednego elementu wpływa na dostawę wody. Każdy zasób ma właściciela i ocenę poufności, integralności i dostępności. Przeglądy uprawnień pokazują, kto i do czego ma dostęp. CyberSonar24 ewidencjonuje i ocenia systemy sterowania, ale ich nie monitoruje. #### Ryzyko infrastruktury Ryzyka związane z systemami informatycznymi i sterowania są oceniane pod względem prawdopodobieństwa i skutków. Każde ryzyko ma plan postępowania, właściciela i termin. Rejestr podatności łączy luki z konkretnymi zasobami. #### Ciągłość dostaw wody Plany ciągłości działania i odtwarzania po awarii są zgodne z normą ISO 22301. Obejmują zespół kryzysowy, procedury odtwarzania i ścieżkę eskalacji. System prowadzi harmonogram testów, przypomina o teście 14 dni wcześniej i zapisuje jego wynik. #### Dostawcy i serwis Rejestr dostawców przechowuje umowy, umowy o poziomie usług i certyfikaty z datami ważności. Dostawcy są powiązani z procesami i zasobami, które obsługują. Ocena ryzyka dostawcy ma harmonogram ponownych ocen. #### Incydenty Obsługa incydentu ma przypisaną odpowiedzialność, status i pełną dokumentację przebiegu. System podpowiada zgłoszenie do zespołu CSIRT, gdy incydent krytyczny dotyczy usługi kluczowej. Naruszenia ochrony danych odbiorców są w tym samym module. #### Dane odbiorców i RODO Przedsiębiorstwo wodociągowe przetwarza dane mieszkańców i firm. Moduł RODO prowadzi rejestr czynności przetwarzania, umowy powierzenia, upoważnienia i wnioski osób z terminem odpowiedzi. #### Szkolenia pracowników Kurs dla wodociągów obejmuje cyberbezpieczeństwo w przedsiębiorstwie wodociągowym, obowiązki podmiotu kluczowego lub ważnego i ochronę systemów sterowania. Pracownicy terenowi i zmianowi przechodzą szkolenie w przeglądarce telefonu, bez zakładania konta. #### Przegląd zarządzania dla zarządu spółki Przegląd zarządzania zbiera ryzyka, incydenty i poziom zgodności w jednym miejscu. Zarząd podejmuje decyzje na aktualnych danych, a decyzje są udokumentowane na potrzeby audytu. ### Przebieg wdrożenia w przedsiębiorstwie wodociągowym - **Audyt Zero.** Bezpłatna ankieta bez zakładania konta. Raport w formacie PDF z wynikiem i rekomendacjami przychodzi na podany adres e-mail. - **Prezentacja.** Pokazujemy graf powiązań usług, procesów i zasobów na danych przykładowych i ustalamy zakres: moduły, zakłady i model instalacji. - **Wybór modelu.** Usługa w chmurze na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej albo instalacja na serwerach przedsiębiorstwa. - **Usługi kluczowe i procesy.** Wprowadzamy usługi kluczowe i procesy od ujęcia po obsługę odbiorców. - **Zasoby i dostawcy.** Systemy informatyczne, systemy sterowania i dostawcy trafiają do rejestrów. Istniejące spisy można zaimportować z plików Excel. - **Ryzyka i plany ciągłości.** Przedsiębiorstwo ocenia ryzyka, przypisuje właścicieli i przygotowuje plany ciągłości dostaw wody. - **Szkolenia, incydenty, przegląd zarządzania.** Pracownicy przechodzą szkolenia, zespół rejestruje incydenty, zarząd dostaje pierwszy przegląd zarządzania. ### Bezpieczeństwo danych w systemie CyberSonar24 jest dostępny jako usługa w chmurze albo jako instalacja na serwerach Państwa przedsiębiorstwa (on-prem). Dla dużych klientów przy instalacji na serwerach organizacji liczba użytkowników nie jest ograniczona. W zależności od planu (lokalnego lub centralnego) jedna instancja może obsługiwać kilka spółek lub zakładów. ### Pytania przedsiębiorstw wodociągowych ##### Czy nasze przedsiębiorstwo podlega ustawie o KSC? Najprawdopodobniej tak, jeżeli zajmuje się zaopatrzeniem w wodę lub odprowadzaniem ścieków i spełnia kryteria wielkości. Kategorię (podmiot kluczowy albo ważny) warto potwierdzić z prawnikiem. Wstępny obraz daje bezpłatny Audyt Zero. ##### Byliśmy operatorem usługi kluczowej. Co się zmienia? Z dniem 3 kwietnia 2026 r. operatorzy usług kluczowych stali się podmiotami kluczowymi (art. 22 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawę o KSC). Jeżeli przeprowadzili Państwo audyt na podstawie dotychczasowych przepisów, nie stosuje się do Państwa terminu na pierwszy audyt (art. 25 ustawy nowelizującej). Kolejny audyt przeprowadzają Państwo co najmniej raz na 3 lata, licząc od dnia sporządzenia i podpisania raportu z ostatniego audytu (art. 15 ust. 1), więc może on przypaść przed 3 kwietnia 2028 r. Audyt rozpoczęty i niezakończony przed 3 kwietnia 2026 r. kończy się według przepisów dotychczasowych (art. 24 ust. 1 ustawy nowelizującej). Jeżeli audytu nie było, obowiązuje termin 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej). Do 3 kwietnia 2027 r. trzeba wdrożyć system zarządzania bezpieczeństwem z dokumentacją według nowych przepisów, a do tego czasu stosują Państwo dotychczasowy system (art. 33 ust. 1 i 6 ustawy nowelizującej). Od 3 października 2026 r. incydenty poważne zgłaszają Państwo według nowych zasad, w terminach 24 godzin, 72 godzin i miesiąca (art. 33 ust. 4 ustawy nowelizującej). ##### Czy systemy sterowania (SCADA) trzeba ująć w rejestrze zasobów? Tak, jeżeli od nich zależy dostawa wody lub odbiór ścieków. CyberSonar24 ewidencjonuje i ocenia je razem z systemami informatycznymi, ale ich nie monitoruje. ##### Czy CyberSonar24 monitoruje naszą sieć przez całą dobę? Nie. CyberSonar24 służy do zarządzania ryzykiem, zgodnością i dokumentacją: ewidencjonuje zasoby, ocenia ryzyka, prowadzi incydenty i plany ciągłości. Stałe monitorowanie sieci wymaga osobnych narzędzi, a ich wyniki można opisać w rejestrze incydentów i podatności. ##### Jak ocenić ryzyko dostawcy serwisu z dostępem zdalnym? W rejestrze dostawców przypisują Państwo dostawcę do systemów, które obsługuje, przechowują umowę i umowę o poziomie usług, a następnie wypełniają ocenę ryzyka dostawcy. System ustala termin ponownej oceny i przypomina o wygasającej umowie 30 dni wcześniej. ##### Czy jedna instancja obsłuży spółkę z kilkoma zakładami? Tak, w zależności od planu (lokalnego lub centralnego) jedna instancja może obsługiwać kilka spółek lub zakładów. ##### Kiedy przedsiębiorstwo wodociągowe jest podmiotem kluczowym, a kiedy ważnym? Zaopatrzenie w wodę pitną i zbiorowe odprowadzanie ścieków są w załączniku nr 1, więc przedsiębiorstwo, które przekracza progi średniego przedsiębiorstwa, jest podmiotem kluczowym, a średnie przedsiębiorstwo podmiotem ważnym (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). W obu sektorach ustawa wyłącza podmioty, dla których dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków nie jest istotną częścią ogólnej działalności (załącznik nr 1). Gminna spółka wodociągowa i samorządowy zakład budżetowy są też podmiotami publicznymi z załącznika nr 2, dlatego są podmiotami ważnymi niezależnie od wielkości (art. 5 ust. 2 pkt 8), a kluczowymi, jeżeli spełniają kryteria podmiotu kluczowego w sektorze wody (art. 5 ust. 4). Podmiot ważny będący podmiotem publicznym wdraża system zarządzania bezpieczeństwem informacji według załącznika nr 4, a nie pełny system z art. 8 ust. 1 (art. 8 ust. 3). ##### Czy przedsiębiorstwo wodociągowe musi samo złożyć wniosek o wpis do wykazu? To zależy od formy prawnej. Gminną spółkę wodociągową i samorządowy zakład budżetowy, jako podmioty publiczne, minister wpisuje do wykazu z urzędu, doręcza zawiadomienie o wpisie i wzywa do uzupełnienia brakujących danych w ciągu 6 miesięcy od doręczenia wezwania (art. 7a ust. 2 pkt 3, art. 7b ust. 1 i 2); z urzędu wpisano też dawnych operatorów usług kluczowych (art. 34 ust. 2 ustawy zmieniającej). Pozostałe przedsiębiorstwa składają wniosek w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek albo według harmonogramu z komunikatu ministra, jeżeli są objęte ustawą od dnia wejścia nowelizacji w życie (art. 7c ust. 1, art. 33 ust. 3 ustawy zmieniającej). Przedsiębiorstwo działające w obu sektorach wodnych wykazuje we wniosku obie działalności odrębnie (art. 7d ust. 2), a zmianę danych zgłasza w ciągu 14 dni (art. 7c ust. 3). ##### Do którego zespołu CSIRT przedsiębiorstwo wodociągowe zgłasza incydent poważny? Do właściwego CSIRT sektorowego, przez system teleinformatyczny z art. 46 ust. 1 (art. 11 ust. 1 pkt 4 do 4c i ust. 2), a dopóki CSIRT sektorowy nie ogłosi zdolności operacyjnej, do właściwego CSIRT MON, CSIRT NASK lub CSIRT GOV (art. 44 ust. 1 ustawy zmieniającej). Właściwy zespół jest wskazany we wpisie w wykazie (art. 7 ust. 2 pkt 21 i 22). Gminna spółka lub zakład budżetowy, które są podmiotem ważnym i podmiotem publicznym, przekazują tylko zgłoszenie incydentu poważnego w ciągu 72 godzin, bez wczesnego ostrzeżenia i sprawozdań (art. 12c). ##### Kto w przedsiębiorstwie wodociągowym odpowiada za cyberbezpieczeństwo? Kierownik podmiotu, czyli zwykle zarząd spółki albo kierownik zakładu budżetowego, także wtedy, gdy powierzył obowiązki innej osobie (art. 8c ust. 1 i 3). Jeżeli w wieloosobowym zarządzie nie wskazano osoby odpowiedzialnej, odpowiadają wszyscy jego członkowie (art. 8c ust. 2), a kierownik raz w roku kalendarzowym przechodzi udokumentowane szkolenie (art. 8e). Kara dla kierownika może wynieść do 300% wynagrodzenia (art. 73a ust. 4); tę samą granicę stosuje się do kierownika gminnej spółki lub zakładu budżetowego, bo poza sektorem podmiotów publicznych są objęte także sektorem wody (art. 73a ust. 5). ##### Jakie kary grożą przedsiębiorstwu wodociągowemu za niewykonanie obowiązków z ustawy o KSC? Podmiot kluczowy może zostać ukarany karą do 10 mln euro albo 2% przychodów z działalności gospodarczej, przy czym stosuje się kwotę wyższą, nie mniej niż 20 000 zł (art. 73 ust. 3), a podmiot ważny karą do 7 mln euro albo 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł (art. 73 ust. 4). Podmiot ważny będący podmiotem publicznym podlega karze także wtedy, gdy nie wdroży systemu według załącznika nr 4 (art. 73 ust. 1c). Kary z art. 73 ust. 1 do 4 i kary dla kierownika (art. 73a) można nałożyć po raz pierwszy po upływie 2 lat od wejścia nowelizacji w życie, czyli od 3 kwietnia 2028 r. (art. 35 ustawy zmieniającej). ### Lista funkcji dla wodociągów - Rejestr usług kluczowych i procesów zależnych - Rejestr zasobów informatycznych i systemów sterowania z grafem powiązań - Analiza krytyczności procesów - Rejestr ryzyk i rejestr podatności - Plany ciągłości działania i odtwarzania po awarii z harmonogramem testów - Rejestr dostawców z oceną ryzyka - Rejestr incydentów wspólny dla bezpieczeństwa i ochrony danych - Przeglądy uprawnień do zasobów - Program audytów i działania korygujące - Przegląd zarządzania dla zarządu spółki - Szkolenia pracowników z certyfikatem ### Dla kogo - Zarządy przedsiębiorstw wodociągowych i kanalizacyjnych - Pełnomocnicy do spraw cyberbezpieczeństwa - Działy informatyki i automatyki - Inspektorzy ochrony danych - Działy audytu wewnętrznego ### Porozmawiajmy o bezpieczeństwie Państwa przedsiębiorstwa Podczas prezentacji pokażemy graf powiązań usług, procesów i zasobów na danych przykładowych i omówimy przygotowanie do terminu 3 kwietnia 2027 r. ### Kanalizacja i oczyszczalnie ścieków w ustawie o KSC: osobny sektor w tej samej spółce Zbiorowe odprowadzanie ścieków to odrębny sektor w załączniku nr 1 do ustawy o KSC. Obejmuje podmioty odprowadzające lub oczyszczające ścieki, w tym przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, z wyłączeniem podmiotów, dla których ta działalność nie jest istotną częścią ich ogólnej działalności. Większość przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych działa w dwóch sektorach jednocześnie: zaopatrzeniu w wodę pitną i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Ustawa o KSC, która wdraża dyrektywę NIS2, traktuje je jako dwa sektory z załącznika nr 1. Sieć kanalizacyjną i oczyszczalnię ścieków trzeba więc ująć w systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji, a we wniosku o wpis do wykazu każdą działalność wskazać odrębnie (art. 7d ust. 2). #### Czym część ściekowa różni się od wodnej - **Inne obiekty.** Sieć kanalizacyjna, przepompownie ścieków, kolektory, oczyszczalnie i instalacje przeróbki osadów pracują w innych lokalizacjach niż ujęcia i stacje uzdatniania. - **Inne skutki awarii.** Zatrzymanie przepompowni lub oczyszczalni grozi wylaniem ścieków i zanieczyszczeniem środowiska, a nie tylko przerwą w usłudze. - **Systemy sterowania na wielu obiektach.** Przepompownie są rozproszone, często bezobsługowe i sterowane zdalnie. - **Pomiary i sprawozdawczość.** Laboratorium i pomiary jakości ścieków oczyszczonych tworzą dane, które przedsiębiorstwo musi przechowywać i chronić przed zmianą. - **Inni dostawcy.** Serwis pomp, automatyki oczyszczalni i odbiór osadów to zwykle inne firmy niż dostawcy części wodnej. #### Typowe zagrożenia - Nieuprawniony dostęp do systemów sterowania przepompowniami przez łącza zdalne. - Awaria zasilania lub łączności w obiektach bezobsługowych. - Oprogramowanie szyfrujące dane w systemach laboratorium i rozliczeń. #### Jak CyberSonar24 obsługuje oba sektory - Jedna instancja i wspólny rejestr zasobów dla części wodnej i ściekowej, z osobnymi usługami kluczowymi: dostawą wody oraz odbiorem i oczyszczaniem ścieków. - Graf powiązań pokazuje, które przepompownie, kolektory i systemy sterowania wpływają na odbiór ścieków. - Analiza krytyczności określa dopuszczalny czas przestoju dla każdego procesu, od przepompowni po oczyszczalnię. - Plany ciągłości działania obejmują osobno awarię oczyszczalni i awarię sieci kanalizacyjnej, z harmonogramem testów. - Rejestr dostawców przypisuje serwis pomp i automatyki do obiektów, które obsługuje. ##### Czy odprowadzanie ścieków to osobny sektor w ustawie o KSC? Tak. Zbiorowe odprowadzanie ścieków jest w załączniku nr 1 odrębnym sektorem obok zaopatrzenia w wodę pitną. Obejmuje podmioty odprowadzające lub oczyszczające ścieki, z wyłączeniem tych, dla których nie jest to istotna część działalności. ##### Jak spółka wodociągowo-kanalizacyjna wykazuje obie działalności? Podmiot prowadzący kilka rodzajów działalności wykazuje je odrębnie we wniosku o wpis do wykazu (art. 7d ust. 2). W CyberSonar24 obie działalności prowadzi się w jednej instancji, z osobnymi usługami kluczowymi. ##### Czy przepompownie ścieków trzeba ująć w rejestrze zasobów? Tak, jeżeli od nich zależy odbiór lub oczyszczanie ścieków. W CyberSonar24 przepompownie i ich systemy sterowania wpisuje się do rejestru zasobów i przypisuje do procesów, a graf powiązań pokazuje skutki awarii. ##### Czy plan ciągłości dla oczyszczalni jest osobny od planu dla dostawy wody? Warto przygotować osobne plany, bo skutki awarii są inne. CyberSonar24 prowadzi plany ciągłości działania dla każdego procesu krytycznego, z harmonogramem testów i zapisem wyników. ## Cyberbezpieczeństwo w samorządach: obowiązki z ustawy o KSC URL: https://cybersonar24.com/branze/samorzady/ > Urząd gminy, starostwo, szkoła, spółka komunalna: kto jest podmiotem kluczowym, a kto ważnym w ustawie o KSC i jak spełnić obowiązki do 3.04.2027. W samorządzie ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa nie obejmuje jednego urzędu, tylko całą sieć jednostek: urząd, szkoły, ośrodek pomocy społecznej, bibliotekę, zakład budżetowy i spółki komunalne. Część z nich jest podmiotem kluczowym i prowadzi pełny system zarządzania bezpieczeństwem informacji, część jest podmiotem ważnym i stosuje uproszczoną listę wymagań z załącznika nr 4 do ustawy. CyberSonar24 pozwala prowadzić rejestry, incydenty i dokumenty wszystkich tych jednostek w jednym systemie, w chmurze albo na serwerach Państwa urzędu. ### Podmiot kluczowy czy ważny: to zależy od rodzaju jednostki, nie od jej budżetu Wszystkie jednostki opisane niżej należą do sektora „podmioty publiczne” (art. 2 pkt 11b). O kategorii przesądza załącznik do ustawy, w którym jednostka jest wymieniona. Wielkość ma znaczenie tylko w jednym przypadku: urzędu gminy. #### Podmioty kluczowe (załącznik nr 1, sektor podmioty publiczne) Są podmiotami kluczowymi niezależnie od wielkości (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d): - **urząd gminy** , jeżeli na dzień 1 stycznia danego roku zatrudnia na podstawie umowy o pracę co najmniej 50 osób w przeliczeniu na pełne etaty (załącznik nr 1, pkt 4); - **starostwo powiatowe** , każde (załącznik nr 1, pkt 3); - **jednostki budżetowe i zakłady budżetowe samorządu województwa** , z wyłączeniem między innymi szkół i placówek oświatowych, jednostek wspierania rodziny i pieczy zastępczej, jednostek pomocy społecznej (poza regionalnymi ośrodkami polityki społecznej), wojewódzkich urzędów pracy i parków krajobrazowych (załącznik nr 1, pkt 2 lit. a do f). #### Podmioty ważne (załącznik nr 2, sektor podmioty publiczne) Podmiotem ważnym jest podmiot publiczny, który nie jest kluczowy i jest samorządową jednostką budżetową, samorządowym zakładem budżetowym, samorządową instytucją kultury albo spółką wykonującą zadania o charakterze użyteczności publicznej w rozumieniu ustawy o gospodarce komunalnej, jeżeli realizuje zadanie publiczne z wykorzystaniem systemów informacyjnych (art. 5 ust. 2 pkt 8). W praktyce to między innymi: - urząd gminy zatrudniający mniej niż 50 osób na pełnych etatach, - szkoły i przedszkola prowadzone jako jednostki budżetowe, - ośrodki pomocy społecznej, - biblioteki, domy kultury i inne samorządowe instytucje kultury, - spółki komunalne: wodociągowe, ciepłownicze, odpadowe, komunikacyjne. #### Spółka komunalna w dwóch sektorach Spółka wodociągowa, ciepłownicza albo odpadowa może być jednocześnie podmiotem publicznym i podmiotem z innego sektora ustawy (woda, ciepło, odpady). Jeżeli w tym drugim sektorze spełnia kryteria podmiotu kluczowego, jest podmiotem kluczowym (art. 5 ust. 4). Dla kierownika takiej spółki górna granica kary wynosi 300% wynagrodzenia, a nie 100% jak w urzędzie (art. 73a ust. 5). #### Wpis do Wykazu następuje z urzędu Samorządowe podmioty publiczne nie składają wniosku o wpis. Minister właściwy do spraw informatyzacji wpisuje je do Wykazu podmiotów kluczowych i podmiotów ważnych z urzędu, a jednostka po doręczeniu wezwania ma 6 miesięcy na uzupełnienie brakujących danych (art. 7a ust. 2 pkt 3, art. 7b ust. 2). Niedotrzymanie tego terminu jest zagrożone karą pieniężną (art. 73 ust. 1 pkt 1). ### Dwa poziomy wymagań w jednej gminie #### Podmiot kluczowy: pełny system zarządzania bezpieczeństwem informacji Starostwo, większy urząd gminy i wojewódzkie jednostki budżetowe wdrażają system z art. 8 ust. 1: systematyczne szacowanie ryzyka i zarządzanie nim, środki techniczne i organizacyjne proporcjonalne do ryzyka (w tym zarządzanie aktywami, bezpieczeństwo łańcucha dostaw, plany ciągłości działania, kontrola dostępu, szkolenia personelu), zarządzanie incydentami. Prowadzą dokumentację bezpieczeństwa systemu informacyjnego, normatywną i operacyjną (art. 10). Raz na 3 lata przeprowadzają na własny koszt audyt bezpieczeństwa (art. 15 ust. 1), a kopię raportu przekazują organowi w ciągu 3 dni roboczych (art. 15 ust. 1a). #### Podmiot ważny: lista wymagań z załącznika nr 4 Podmiot ważny będący podmiotem publicznym nie stosuje art. 8 ust. 1, tylko wdraża system zarządzania bezpieczeństwem informacji według załącznika nr 4 do ustawy (art. 8 ust. 3). Część I załącznika jest obowiązkowa i obejmuje 18 wymagań, między innymi: - inwentaryzację produktów ICT, usług ICT i procesów ICT (pkt 1), - minimalne uprawnienia i ich bezzwłoczne cofanie (pkt 4 do 7), - kontrolę poczty elektronicznej (pkt 9), - kopie zapasowe odseparowane logicznie i fizycznie oraz testowanie ich odtworzenia (pkt 10 i 11), - przygotowanie i testowanie procedury na wypadek awarii lub incydentu (pkt 12), - szkolenia osób przetwarzających informacje (pkt 17). Przegląd systemu odbywa się co najmniej raz w roku (część III), a realizacja działań musi być udokumentowana (część IV). Ministerstwo Cyfryzacji wyjaśnia, że podmiot stosujący załącznik nr 4 formalnie nie musi szacować ryzyka, ale może to robić w ramach dodatkowych środków (pytania i odpowiedzi Ministerstwa Cyfryzacji). #### Incydenty: 24 godziny, 72 godziny, miesiąc Incydent poważny zgłaszają Państwo do właściwego CSIRT w trzech krokach: wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie incydentu w ciągu 72 godzin od wykrycia i sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca. Podmiot ważny, który jest podmiotem publicznym, przekazuje tylko zgłoszenie w ciągu 72 godzin, bez wczesnego ostrzeżenia i bez sprawozdań (art. 12c ustawy o KSC). Zgłoszenia przekazuje się przez system teleinformatyczny S46 (art. 11 ust. 2). Podmiot kluczowy wyznacza co najmniej dwie osoby do kontaktu (art. 9 ust. 1 pkt 1), podmiot ważny będący podmiotem publicznym co najmniej jedną (art. 9 ust. 3). #### Odpowiedzialność kierownika jednostki Kierownik jednostki odpowiada za wykonanie obowiązków, także gdy powierzył je innej osobie (art. 8c ust. 1 i 3). Podejmuje decyzje o systemie zarządzania bezpieczeństwem, planuje środki finansowe i nadzoruje zadania (art. 8d), a raz w roku kalendarzowym przechodzi udokumentowane szkolenie (art. 8e). Osoby realizujące zadania z art. 8 i 11 przedstawiają informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego (art. 8f). Kara dla kierownika podmiotu publicznego wynosi do 100% wynagrodzenia (art. 73a ust. 5). #### Terminy - **Do 3 kwietnia 2027 r.** wdrożenie obowiązków z rozdziału 3 ustawy, w tym systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji i zgłaszania incydentów przez system S46 (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej; dokładną datę rozpoczęcia korzystania z S46 dla danego rodzaju podmiotu podaje komunikat ministra, art. 34 ust. 3 pkt 2). - **Do 3 kwietnia 2028 r.** pierwszy audyt podmiotów kluczowych (art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej). - **Po 3 kwietnia 2028 r.** organ może po raz pierwszy nałożyć kary z art. 73 ust. 1 do 4 i art. 73a (art. 35 ustawy zmieniającej). ### Jedna jednostka wyznaczona dla szkół, ośrodków i spółek Ustawa ma osobny rozdział o wspólnym wykonywaniu obowiązków przez podmioty publiczne (rozdział 3b). Samorząd może zapewnić wspólną obsługę obowiązków z zakresu cyberbezpieczeństwa na zasadach znanych z centrów usług wspólnych (art. 16e ust. 5). Gminy, powiaty i województwa mogą też zawrzeć porozumienie i powierzyć te obowiązki jednej z nich, także wobec swoich spółek komunalnych (art. 16e ust. 6 do 8). Ministerstwo Cyfryzacji potwierdza, że jednostka wyznaczona przez województwo może obsługiwać gminy i powiaty na podstawie porozumienia (pytania i odpowiedzi Ministerstwa Cyfryzacji). Jednostka wyznaczona: - zgłasza w imieniu obsługiwanych jednostek wczesne ostrzeżenie, zgłoszenie incydentu poważnego i sprawozdania (art. 16h pkt 1), - może wyznaczyć jednostkom terminy na przekazanie informacji o incydentach (art. 16g), - wydaje decyzje dotyczące systemu zarządzania bezpieczeństwem, które jednostki wykonują (art. 16f pkt 2). Wspólna obsługa nie zmienia statusu jednostek: szkoła obsługiwana przez jednostkę wyznaczoną pozostaje podmiotem ważnym (pytania i odpowiedzi Ministerstwa Cyfryzacji). ### Gdzie samorządy tracą czas - **Spis sprzętu i oprogramowania w każdej jednostce osobno.** Szkoła, ośrodek pomocy i biblioteka prowadzą spisy w różnych plikach albo wcale, a inwentaryzacja jest pierwszym wymaganiem załącznika nr 4. - **Systemy, których urząd nie kontroluje.** Rejestry państwowe i systemy dostarczane przez inne podmioty publiczne trzeba uwzględnić w systemie zarządzania bezpieczeństwem w zakresie kompetencji urzędu (art. 8 ust. 4). - **Incydent w szkole, zgłoszenie z urzędu.** Gdy zgłasza jednostka wyznaczona, informacja ze szkoły musi do niej dotrzeć w czasie, który zostawia zapas na 24 godziny. - **Jedna osoba do wszystkiego.** Informatyk albo firma zewnętrzna obsługuje kilka jednostek, a dowody wykonania kopii zapasowych, przeglądów uprawnień i szkoleń są rozproszone w poczcie. - **Dwa reżimy naraz.** Urząd gminy powyżej 50 etatów stosuje pełny system z art. 8, a jego szkoły listę z załącznika nr 4. Ten sam informatyk prowadzi oba. ### Urząd, jednostki i spółki w jednym systemie #### Rejestr aktywów dla każdej jednostki Każda jednostka ma własny rejestr sprzętu, oprogramowania, usług i procesów. To spełnia pierwsze wymaganie załącznika nr 4 i jest podstawą zarządzania aktywami w urzędzie, który jest podmiotem kluczowym. Istniejące spisy można zaimportować z plików Excel. #### Rejestr ryzyk tam, gdzie jest wymagany, i tam, gdzie się przydaje Starostwo i urząd gminy będący podmiotem kluczowym prowadzą w rejestrze ryzyk szacowanie, plan postępowania, właścicieli i terminy przeglądów. Jednostki stosujące załącznik nr 4 mogą korzystać z tego samego rejestru dobrowolnie, jako dodatkowy środek. #### Incydenty z terminami 24 i 72 godzin Incydent zarejestrowany w szkole czy bibliotece jest od razu widoczny dla osoby, która zgłasza go do zespołu CSIRT. System liczy terminy wczesnego ostrzeżenia, zgłoszenia i sprawozdania końcowego od chwili wykrycia. Ten sam zapis pozwala ocenić, czy naruszenie ochrony danych osobowych trzeba zgłosić do Prezesa UODO. #### Audyty i coroczny przegląd Program audytów, listy kontrolne i działania korygujące służą przygotowaniu do audytu podmiotu kluczowego i corocznemu przeglądowi systemu wymaganemu w części III załącznika nr 4. #### Dokumenty w jednym miejscu Polityki, procedury, protokoły z testów odtworzenia kopii zapasowych i potwierdzenia szkoleń są przypisane do jednostki, której dotyczą. Na kontrolę nie trzeba ich zbierać z poczty. #### Szkolenia pracowników i kierowników Szkolenia w przeglądarce, bez zakładania konta, kończą się imiennym certyfikatem. To dowód dla wymagania szkoleniowego z załącznika nr 4 i dla corocznego szkolenia kierownika z art. 8e. #### W chmurze albo na serwerach urzędu CyberSonar24 działa jako usługa w chmurze na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej albo jako instalacja na serwerach Państwa urzędu. W zależności od planu (lokalnego lub centralnego) każda jednostka ma swoje rejestry w jednej instancji. ### Od czego zacząć przed 3 kwietnia 2027 r. - **Lista jednostek i ich status.** Spisać urząd, jednostki budżetowe, zakłady budżetowe, instytucje kultury i spółki. Przy każdej zaznaczyć: podmiot kluczowy czy ważny, pełny system czy załącznik nr 4. - **Wezwania z Wykazu.** Sprawdzić, które jednostki dostały zawiadomienie o wpisie i wezwanie do uzupełnienia danych, i pilnować 6 miesięcy od doręczenia. - **Decyzja o wspólnej obsłudze.** Ustalić, czy obowiązki mniejszych jednostek przejmie jednostka wyznaczona albo inna gmina, powiat czy województwo na podstawie porozumienia. - **Inwentaryzacja.** Wprowadzić sprzęt, oprogramowanie i usługi każdej jednostki do rejestru aktywów. - **Ścieżka zgłaszania incydentów.** Wyznaczyć osoby kontaktowe i ustalić, kto i w jakim czasie przekazuje informację o incydencie. - **Ryzyko i dokumenty.** W podmiotach kluczowych przeprowadzić szacowanie ryzyka i plan postępowania; w podmiotach ważnych udokumentować wymagania części I załącznika nr 4. - **Szkolenia i przegląd.** Przeszkolić pracowników i kierowników, zaplanować coroczny przegląd, a w podmiotach kluczowych audyt do 3 kwietnia 2028 r. ### Pytania samorządów ##### Czy każdy urząd gminy podlega ustawie o KSC? Tak. Urząd gminy zatrudniający na 1 stycznia co najmniej 50 osób na umowę o pracę, w przeliczeniu na pełne etaty, jest podmiotem kluczowym (załącznik nr 1, pkt 4). Pozostałe urzędy gmin są co do zasady podmiotami ważnymi jako samorządowe jednostki budżetowe (art. 5 ust. 2 pkt 8). Wszystkie urzędy gmin są wpisywane do Wykazu z urzędu. ##### Czy szkoła podstawowa prowadzona przez gminę jest podmiotem ważnym? Tak, jeżeli jest samorządową jednostką budżetową i realizuje zadanie publiczne z wykorzystaniem systemów informacyjnych (art. 5 ust. 2 pkt 8). Stosuje uproszczone wymagania z załącznika nr 4 do ustawy (art. 8 ust. 3), a jej obowiązki może przejąć jednostka wyznaczona przez gminę (art. 16e ust. 5). ##### Czy podmiot ważny w samorządzie musi przeprowadzać audyt? Nie ma obowiązku cyklicznego audytu: ten dotyczy podmiotów kluczowych, co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Organ może jednak nakazać podmiotowi ważnemu audyt zewnętrzny po incydencie poważnym albo innym naruszeniu ustawy (art. 15 ust. 1b). Podmiot ważny przegląda swój system co najmniej raz w roku (załącznik nr 4, część III). ##### Kto zgłasza incydent, jeżeli gmina ma jednostkę wyznaczoną? Jednostka wyznaczona zgłasza w imieniu obsługiwanej jednostki wczesne ostrzeżenie, zgłoszenie incydentu poważnego oraz sprawozdania okresowe i końcowe (art. 16h pkt 1). Obsługiwane jednostki przekazują jej informacje o incydentach (art. 16f pkt 1) w terminach, które może wyznaczyć jej kierownik (art. 16g). ##### Czy dane gminy mogą zostać na serwerach urzędu? Tak. Oprócz usługi w chmurze na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej oferujemy instalację CyberSonar24 na serwerach Państwa urzędu. ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie w Państwa gminie, powiecie lub województwie Na prezentacji pokażemy rejestry urzędu i jednostek na danych przykładowych i omówimy, od czego zacząć przed 3 kwietnia 2027 r. ## Cyberbezpieczeństwo na uczelniach: obowiązki z ustawy o KSC URL: https://cybersonar24.com/branze/uczelnie/ > Uczelnia jest podmiotem ważnym, instytut badawczy kluczowym. Sprawdź, kiedy wystarczy załącznik nr 4 do ustawy o KSC, a kiedy trzeba pełnego systemu. Uczelnia, instytut Polskiej Akademii Nauk i instytut badawczy podlegają ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa na trzech różnych zasadach. Od tego, którą z nich stosują Państwo, zależy wszystko inne: czy wystarczy lista wymagań z załącznika nr 4, czy potrzebny jest pełny system oparty na szacowaniu ryzyka, czy jest obowiązek audytu i kto sprawuje nadzór. CyberSonar24 porządkuje rejestry, incydenty i dokumenty wydziałów, laboratoriów i administracji w jednym systemie. ### Uczelnia, organizacja badawcza, instytut badawczy #### Uczelnie, PAN i jej instytuty: podmioty ważne Załącznik nr 2 do ustawy, sektor „badania naukowe”, wymienia podmioty z art. 7 ust. 1 pkt 1 do 4 oraz 6 i 7 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (PSWiN). To między innymi uczelnie, federacje podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, Polska Akademia Nauk, instytuty naukowe PAN, międzynarodowe instytuty naukowe i Polska Akademia Umiejętności. Podmiot, który nie jest przedsiębiorcą i jest wskazany w załączniku nr 2 przez określenie rodzaju, jest podmiotem ważnym niezależnie od wielkości (art. 5 ust. 2 pkt 7). Nie jest przy tym podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy. Jeżeli prowadzą Państwo uczelnię niepubliczną, status warto ocenić indywidualnie: Ministerstwo Cyfryzacji nie wydało dotąd wyjaśnienia dla tej grupy. Taka jednostka stosuje uproszczony system zarządzania bezpieczeństwem informacji z załącznika nr 4, jeżeli nie jest organizacją badawczą (art. 8 ust. 3). #### Organizacja badawcza: podmiot ważny z pełnym systemem Organizacją badawczą jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna, która nie jest podmiotem kluczowym, a jej podstawową działalnością są badania aplikacyjne albo prace rozwojowe (art. 4 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 PSWiN), w zakresie, w jakim prowadzi je z wykorzystaniem systemów informacyjnych (art. 2 pkt 10a ustawy o KSC). Organizacja badawcza też jest w załączniku nr 2, ale nie może skorzystać z załącznika nr 4. Wdraża pełny system z art. 8 ust. 1, oparty na szacowaniu ryzyka. Ministerstwo Cyfryzacji wyjaśnia, że badania prowadzone „z wykorzystaniem systemów informacyjnych” to takie, których nie da się prowadzić bez tych systemów, na przykład symulacje, obliczenia lub analiza dużych zbiorów danych. Jeżeli badania aplikacyjne i prace rozwojowe nie są podstawową działalnością jednostki, nie jest ona organizacją badawczą i stosuje załącznik nr 4 (pytania i odpowiedzi Ministerstwa Cyfryzacji). #### Instytuty badawcze: podmioty kluczowe Instytut badawczy nie jest w sektorze „badania naukowe”. Znajduje się w załączniku nr 1, w sektorze „podmioty publiczne” (lit. d), i dlatego jest podmiotem kluczowym niezależnie od wielkości (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d). Obowiązuje go pełny system z art. 8 ust. 1 i audyt co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Jako podmiot publiczny jest wpisywany do Wykazu z urzędu (art. 7a ust. 2 pkt 3). #### Uczelnia nie jest podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy Uczelnia publiczna należy do sektora finansów publicznych, ale nie jest wymieniona w sektorze „podmioty publiczne” załącznika nr 1 (lit. b obejmuje tylko jednostki z art. 9 pkt 3, 5, 6, 8 i 9 ustawy o finansach publicznych, a uczelnie publiczne są w pkt 11). Skutek praktyczny: uczelnia nie jest wpisywana do Wykazu z urzędu, tylko sama składa wniosek o wpis (art. 7c). Jeżeli Państwa uczelnia jeszcze tego nie zrobiła, warto to zrobić od razu. ### Co zmienia się na uczelni, a co w instytucie #### System zarządzania bezpieczeństwem informacji - **Uczelnia stosująca załącznik nr 4:** 18 obowiązkowych wymagań części I (między innymi inwentaryzacja produktów, usług i procesów ICT, zarządzanie uprawnieniami, kopie zapasowe odseparowane i testowane, procedura na wypadek awarii lub incydentu, szkolenia), przegląd co najmniej raz w roku (część III) i dokumentowanie działań (część IV). - **Organizacja badawcza i instytut badawczy:** pełny system z art. 8 ust. 1, czyli systematyczne szacowanie ryzyka i zarządzanie nim, środki proporcjonalne do ryzyka (w tym bezpieczeństwo łańcucha dostaw, ciągłość działania, kontrola dostępu), zarządzanie incydentami i dokumentacja z art. 10. #### Incydenty Ustawa wymaga od podmiotów kluczowych i ważnych zgłaszania incydentu poważnego: wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin od wykrycia, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). Do którego zespołu CSIRT i jakim kanałem uczelnia przekazuje zgłoszenia w okresie przejściowym, warto potwierdzić w zawiadomieniach ministra i komunikatach o harmonogramie: zespół sektorowy dla badań naukowych dopiero powstaje (art. 42 ustawy zmieniającej). Uczelnia wyznacza co najmniej dwie osoby do kontaktu w sprawach cyberbezpieczeństwa (art. 9 ust. 1 pkt 1); ulga do jednej osoby dotyczy tylko podmiotów publicznych i małych przedsiębiorców. #### Audyt Instytut badawczy jako podmiot kluczowy przeprowadza audyt co najmniej raz na 3 lata, pierwszy do 3 kwietnia 2028 r. (art. 15 ust. 1, art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej). Uczelnia jako podmiot ważny nie ma cyklicznego audytu, ale organ może go nakazać po incydencie poważnym lub innym naruszeniu ustawy (art. 15 ust. 1b). #### Odpowiedzialność kierownictwa Za wykonanie obowiązków odpowiada kierownik podmiotu, także gdy zadania powierzył innej osobie (art. 8c). Podejmuje decyzje o systemie, planuje środki finansowe, przydziela i nadzoruje zadania (art. 8d) oraz co roku przechodzi udokumentowane szkolenie (art. 8e). Osoby realizujące zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa przedstawiają informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego (art. 8f). #### Nadzór Dla sektora badań naukowych organem jest minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki (art. 41 pkt 9k), a dla podmiotów z zakresu CSIRT MON Minister Obrony Narodowej (art. 41 pkt 9l). Instytuty badawcze jako podmioty publiczne nadzoruje minister właściwy do spraw informatyzacji (art. 41a ust. 1). #### Terminy - **Do 3 kwietnia 2027 r.** wdrożenie obowiązków z rozdziału 3 ustawy, w tym zgłaszania incydentów przez system S46 (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej; datę startu S46 dla danego rodzaju podmiotu określa komunikat ministra, art. 34 ust. 3 pkt 2). - **Do 3 kwietnia 2028 r.** pierwszy audyt instytutu badawczego. - **Od 3 kwietnia 2028 r.** możliwe kary pieniężne (art. 35 ustawy zmieniającej). ### Dlaczego na uczelni trudniej niż w urzędzie - **Rozproszona informatyka.** Centrum informatyczne obsługuje administrację i sieć, ale serwery laboratoriów, stacje obliczeniowe i aparatura z komputerami sterującymi należą do wydziałów i katedr. Inwentaryzacja z załącznika nr 4 musi objąć wszystkie systemy kontrolowane przez uczelnię. - **Status zależny od profilu badań.** Jednostka, w której badania aplikacyjne i prace rozwojowe są podstawową działalnością, może być organizacją badawczą. Wtedy załącznik nr 4 nie wystarczy. Tę ocenę trzeba przeprowadzić i udokumentować. - **Wielu użytkowników o różnym stażu.** Studenci, doktoranci, pracownicy, goście i partnerzy projektów dostają konta na różny czas. Wymaganie minimalnych uprawnień i ich bezzwłocznego cofania (załącznik nr 4, pkt 4 do 7) dotyczy wszystkich. - **Sprzęt i oprogramowanie z projektów.** Zakupy z grantów często omijają centralny spis, a dostawcy aparatury mają zdalny dostęp do urządzeń. - **Incydent w laboratorium, termin w rektoracie.** 24 godziny biegną od wykrycia, więc informacja z wydziału musi trafić do osób kontaktowych bez czekania na obieg pism. ### Jeden system dla administracji, wydziałów i laboratoriów #### Rejestr aktywów z podziałem na jednostki Systemy administracji, serwery laboratoriów, stacje obliczeniowe i usługi chmurowe trafiają do jednego rejestru, z przypisaniem do wydziału lub katedry i z widocznymi powiązaniami między systemami. Istniejące spisy można zaimportować z plików Excel. #### Rejestr ryzyk dla organizacji badawczej i instytutu Tam, gdzie ustawa wymaga szacowania ryzyka, rejestr prowadzi zagrożenia, ocenę, plan postępowania, właściciela i termin przeglądu. Uczelnia stosująca załącznik nr 4 może z niego korzystać dobrowolnie, na przykład dla systemów obliczeniowych lub danych badawczych. #### Incydenty z terminami 24 i 72 godzin Zgłoszenie z wydziału trafia od razu do osób kontaktowych, a system liczy terminy 24 godzin, 72 godzin i miesiąca od chwili wykrycia. W tym samym zapisie można ocenić, czy doszło do naruszenia ochrony danych osobowych studentów lub pracowników. #### Dostawcy i dostęp zdalny Rejestr dostawców przypomina 30 dni przed końcem umowy i pozwala przypisać dostawcę do systemu lub aparatury, do której ma dostęp. #### Audyty, przegląd roczny i dokumenty Program audytów, listy kontrolne i działania korygujące wspierają audyt instytutu badawczego i coroczny przegląd uczelni stosującej załącznik nr 4. Polityki, procedury i protokoły są w jednym miejscu, przypisane do jednostki. #### Szkolenia Szkolenia w przeglądarce, bez zakładania konta, z imiennym certyfikatem. Nadają się dla pracowników, doktorantów i kierownictwa, w tym na coroczne szkolenie z art. 8e. #### W chmurze albo w uczelnianej serwerowni Usługa w chmurze na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej albo instalacja na serwerach uczelni, z logowaniem kontami z Active Directory. ### Od czego zacząć - **Ustalić status.** Uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy czy organizacja badawcza. Ocenę, czy badania aplikacyjne i prace rozwojowe są podstawową działalnością, zapisać razem z uzasadnieniem. - **Sprawdzić wpis w Wykazie.** Uczelnia i instytut PAN składają wniosek samodzielnie (art. 7c); instytut badawczy sprawdza dane wpisane z urzędu. - **Wyznaczyć osoby kontaktowe** i ustalić, jak wydziały zgłaszają incydenty do nich. - **Spisać systemy** administracji, wydziałów i laboratoriów w rejestrze aktywów. - **Wybrać zakres systemu.** Załącznik nr 4 albo pełny system z szacowaniem ryzyka. - **Przeszkolić kierownictwo i pracowników** , zaplanować coroczny przegląd, a w instytucie badawczym audyt do 3 kwietnia 2028 r. ### Pytania uczelni i instytutów ##### Czy uczelnia jest podmiotem kluczowym? Co do zasady nie. Uczelnia jest wymieniona w załączniku nr 2 do ustawy, w sektorze „badania naukowe”, przez odesłanie do art. 7 ust. 1 pkt 1 PSWiN, więc jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 7). Podmiotami kluczowymi w nauce są instytuty badawcze, wymienione w załączniku nr 1 w sektorze „podmioty publiczne”. ##### Czy uczelnia może stosować uproszczone wymagania z załącznika nr 4? Tak, jeżeli nie jest organizacją badawczą (art. 8 ust. 3). Organizacją badawczą jest podmiot, którego podstawową działalnością są badania aplikacyjne lub prace rozwojowe prowadzone z wykorzystaniem systemów informacyjnych (art. 2 pkt 10a). Taki podmiot wdraża pełny system z art. 8 ust. 1, oparty na szacowaniu ryzyka. ##### Czy uczelnia musi sama wpisać się do Wykazu? Tak. Z urzędu wpisywane są między innymi podmioty publiczne (art. 7a ust. 2), a uczelnia nie jest podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy o KSC. Składa więc wniosek o wpis (art. 7c). ##### Czy uczelnia musi przeprowadzić audyt bezpieczeństwa? Cykliczny audyt co 3 lata dotyczy podmiotów kluczowych (art. 15 ust. 1), czyli w nauce instytutów badawczych. Uczelni jako podmiotowi ważnemu organ może nakazać audyt zewnętrzny po incydencie poważnym lub innym naruszeniu ustawy (art. 15 ust. 1b). ##### Kto nadzoruje uczelnię w zakresie cyberbezpieczeństwa? Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki (art. 41 pkt 9k), a dla podmiotów z zakresu CSIRT MON Minister Obrony Narodowej (art. 41 pkt 9l). ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie Państwa uczelni lub instytutu Na prezentacji pokażemy rejestr aktywów z podziałem na wydziały, ścieżkę zgłoszenia incydentu i dokumenty do przeglądu rocznego. ## Cyberbezpieczeństwo w energetyce i ciepłownictwie: obowiązki z ustawy o KSC URL: https://cybersonar24.com/branze/energetyka/ > Prąd, ciepło, gaz, paliwa, wodór: który podsektor energii obejmuje ustawa o KSC, kiedy firma jest podmiotem kluczowym i co musi zrobić do 3.04.2027. Energia jest pierwszym sektorem w załączniku nr 1 do ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, czyli wśród sektorów kluczowych. Obejmuje wytwórców, operatorów sieci i spółki obrotu energią elektryczną, ciepłownie, branżę paliwową i gazową, wodór oraz energetykę jądrową. Dla tych firm ustawa nie przewiduje uproszczonej listy wymagań: obowiązuje pełny system zarządzania bezpieczeństwem informacji oparty na szacowaniu ryzyka, obejmujący także systemy sterowania sieciami i instalacjami. CyberSonar24 łączy rejestr aktywów, ryzyk, dostawców i incydentów w jednym systemie, który można uruchomić na serwerach Państwa firmy. ### Siedem podsektorów i rodzaj działalności, nie nazwa firmy O objęciu decyduje działalność wymieniona w załączniku nr 1 (sektor „Energia”), najczęściej prowadzona na podstawie koncesji. #### Energia elektryczna Przedsiębiorstwa energetyczne z koncesją na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną, operator systemu przesyłowego i operatorzy systemów dystrybucyjnych, uczestnicy rynku świadczący usługi wskazane w art. 3 pkt 6e, 11j, 59 i 59a Prawa energetycznego oraz przedsiębiorcy zarządzający punktami ładowania. #### Ciepło Przedsiębiorstwa energetyczne z koncesją na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót ciepłem. Dotyczy to także miejskich i gminnych spółek ciepłowniczych. #### Ropa i paliwa Koncesjonowane wytwarzanie, przesyłanie rurociągami, magazynowanie, przeładunek i obrót paliwami ciekłymi, przesyłanie, magazynowanie i przeładunek ropy naftowej, wytwarzanie paliw syntetycznych oraz agencja wykonawcza właściwa do spraw rezerw strategicznych. #### Gaz Wytwarzanie paliw gazowych, koncesjonowane przesyłanie i obrót, operatorzy systemów przesyłowego, dystrybucyjnego, magazynowania i skraplania gazu wyznaczeni przez Prezesa URE oraz rafinacja i przetwarzanie gazu ziemnego. #### Wodór Przedsiębiorstwa energetyczne prowadzące przesyłanie, magazynowanie, wytwarzanie lub dystrybucję wodoru. #### Wydobywanie kopalin i energetyka jądrowa Wydobywanie gazu ziemnego, ropy naftowej, węgla brunatnego, węgla kamiennego i innych kopalin na podstawie koncesji z art. 22 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego oraz operatorzy obiektów energetyki jądrowej. ### W energetyce o kategorii decyduje wielkość firmy - **Podmiot kluczowy:** firma z załącznika nr 1, która przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa (art. 5 ust. 1 pkt 1). - **Podmiot ważny:** firma z załącznika nr 1, która jest średnim przedsiębiorstwem (art. 5 ust. 2 pkt 1). - **Niezależnie od wielkości kluczowy:** podmiot krytyczny (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. c), operator obiektu energetyki jądrowej (lit. h) oraz podmiot, który nie jest przedsiębiorcą, a jest wskazany w załączniku nr 1 z nazwy lub rodzaju (lit. g). - **Dawni operatorzy usług kluczowych** stali się podmiotami kluczowymi z dniem wejścia w życie nowelizacji, 3 kwietnia 2026 r. (art. 22 ust. 1 ustawy zmieniającej), i zostali wpisani do Wykazu z urzędu (art. 34 ust. 2). Wielkość ocenia się według stanu na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego (art. 5 ust. 5). W grupach kapitałowych liczy się dane przedsiębiorstw powiązanych, chyba że system informacyjny spółki jest od nich niezależny i spółka nie świadczy usług wspólnie z nimi (art. 5 ust. 6 i 7). Mała ciepłownia lub mały sprzedawca energii co do zasady nie są objęci. Organ może jednak uznać taki podmiot za kluczowy lub ważny w drodze decyzji (art. 7l). Miejska spółka ciepłownicza może być objęta dodatkowo jako samorządowy podmiot publiczny (art. 5 ust. 2 pkt 8), więc ustawa obejmuje ją niezależnie od wielkości. Opisujemy to na stronie Samorządy i jednostki samorządowe. ### Pełny system, audyt co 3 lata, odpowiedzialność zarządu #### System zarządzania bezpieczeństwem informacji Podmiot kluczowy i ważny z sektora energii wdraża system z art. 8 ust. 1, który obejmuje między innymi: - systematyczne szacowanie ryzyka i zarządzanie nim, - bezpieczeństwo łańcucha dostaw, w tym relacje z dostawcami i ich podatności, - plany ciągłości działania i odtwarzania po awarii, - kontrolę dostępu, zarządzanie aktywami i szkolenia personelu, - obsługę incydentów. Firmy z podsektora energii elektrycznej, które minister właściwy do spraw energii zidentyfikuje jako podmioty o dużym lub krytycznym wpływie (art. 52a ust. 2), stosują dodatkowo środki z unijnego kodeksu sieci dotyczącego cyberbezpieczeństwa, rozporządzenia delegowanego 2024/1366 (art. 8b ust. 3). #### Dokumentacja Podmiot prowadzi dokumentację normatywną i operacyjną bezpieczeństwa systemu informacyjnego i przechowuje ją co najmniej 2 lata od dnia jej wycofania z użytkowania lub zakończenia świadczenia usługi (art. 10). #### Incydenty: 24 godziny, 72 godziny, miesiąc Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin od wykrycia incydentu poważnego, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca od zgłoszenia (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c), przez system S46 (art. 11 ust. 2). #### Audyt Podmiot kluczowy przeprowadza na własny koszt audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego co najmniej raz na 3 lata, licząc od podpisania raportu z ostatniego audytu (art. 15 ust. 1). Kopię raportu przekazuje organowi w ciągu 3 dni roboczych (art. 15 ust. 1a). Audytorem nie może być osoba, która w ostatnim roku realizowała w firmie zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa (art. 15 ust. 2a). #### Zarząd Kierownik podmiotu odpowiada za wykonanie obowiązków, także gdy je powierzył; jeżeli kierownikiem jest zarząd i nie wskazano osoby odpowiedzialnej, odpowiadają wszyscy jego członkowie (art. 8c ust. 2 i 3). Członkowie zarządu raz w roku przechodzą udokumentowane szkolenie (art. 8e). Karę dla kierownika można wymierzyć do 300% wynagrodzenia (art. 73a ust. 4). #### Kary dla firmy Podmiot kluczowy: do 10 mln euro lub 2% przychodów, nie mniej niż 20 000 zł (art. 73 ust. 3). Podmiot ważny: do 7 mln euro lub 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł (art. 73 ust. 4). Kary z tych przepisów można nałożyć po raz pierwszy po 3 kwietnia 2028 r. (art. 35 ustawy zmieniającej). #### Terminy - **Do 3 kwietnia 2027 r.** wdrożenie obowiązków z rozdziału 3 ustawy, w tym systemu zarządzania bezpieczeństwem i zgłaszania incydentów przez S46 (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej; datę startu S46 dla danego rodzaju podmiotu określa komunikat ministra, art. 34 ust. 3 pkt 2). - **Do 3 kwietnia 2028 r.** pierwszy audyt podmiotu kluczowego (art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej). - **Dawni operatorzy usług kluczowych** zgłaszają incydenty według nowych zasad od 3 października 2026 r. (art. 33 ust. 4) i do czasu wdrożenia nowego systemu stosują dotychczasowy (art. 33 ust. 6). Jeżeli przeprowadzili już audyt, nie stosują terminu pierwszego audytu (art. 25) i liczą 3 lata od ostatniego raportu. ### Gdzie firmy energetyczne mają najwięcej pracy - **Dwa światy w jednym rejestrze.** Systemy biurowe prowadzi dział informatyki, a systemy sterowania sieciami, kotłami i stacjami służby techniczne. Szacowanie ryzyka musi objąć oba. - **Rozproszone obiekty.** Stacje, węzły, ciepłownie i magazyny w wielu lokalizacjach, często z urządzeniami, których nie da się szybko zaktualizować. - **Dostawcy z dostępem zdalnym.** Serwis urządzeń, systemów rozliczeniowych i telemetrii działa często przez zdalne połączenia. Ustawa wymaga zarządzania bezpieczeństwem łańcucha dostaw. - **Grupa kapitałowa.** Status każdej spółki zależy od wspólnych systemów i usług w grupie, więc ocenę trzeba udokumentować spółka po spółce. - **Ciągłość dostaw.** Incydent w energetyce od razu dotyka odbiorców, więc plany ciągłości działania muszą być przetestowane, a nie tylko spisane. ### Aktywa, ryzyko i incydenty w jednym miejscu #### Rejestr aktywów z grafem powiązań Systemy biurowe, systemy sterowania, sieci i obiekty w jednym rejestrze, z powiązaniami między procesami, systemami i lokalizacjami. Widać od razu, które usługi zatrzyma awaria danego systemu. #### Rejestr ryzyk i podatności Szacowanie ryzyka z właścicielem, planem postępowania i terminem przeglądu. Rejestr podatności korzysta z bazy NVD. #### Dostawcy Rejestr dostawców z przypomnieniem 30 dni przed końcem umowy i przypisaniem dostawcy do systemów, do których ma dostęp. #### Plany ciągłości działania Plany ciągłości i odtwarzania z harmonogramem testów i przypomnieniem 14 dni przed terminem. #### Incydenty z terminami 24 i 72 godzin Rejestracja incydentu uruchamia odliczanie terminów wczesnego ostrzeżenia, zgłoszenia i sprawozdania końcowego. #### Audyty i dokumenty Program audytów, listy kontrolne i działania korygujące przygotowują do audytu co 3 lata. Polityki, procedury i raporty z audytów są w jednym miejscu. #### Na serwerach firmy albo w chmurze Instalacja na serwerach Państwa firmy, z logowaniem kontami z Active Directory, albo usługa w chmurze na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej. ### Od czego zacząć - **Sprawdzić status każdej spółki:** podsektor, wielkość według ostatniego sprawozdania finansowego, powiązania w grupie, ewentualny status podmiotu krytycznego lub dawnego operatora usług kluczowych. - **Sprawdzić wpis w Wykazie** i dane osób kontaktowych. - **Spisać aktywa** biurowe i techniczne w jednym rejestrze, z powiązaniami do usług. - **Przeprowadzić szacowanie ryzyka** i przyjąć plan postępowania. - **Przejrzeć umowy z dostawcami** pod kątem dostępu zdalnego i zgłaszania incydentów. - **Ustalić ścieżkę zgłoszenia incydentu** z terminami 24 i 72 godzin. - **Zaplanować audyt** do 3 kwietnia 2028 r. albo 3 lata od ostatniego raportu. ### Pytania firm energetycznych ##### Czy każda ciepłownia podlega ustawie o KSC? Nie każda. Załącznik nr 1 obejmuje przedsiębiorstwa energetyczne z koncesją na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót ciepłem. Średnie przedsiębiorstwo jest podmiotem ważnym, większe kluczowym (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). Gminna spółka ciepłownicza może być objęta niezależnie od wielkości jako samorządowy podmiot publiczny (art. 5 ust. 2 pkt 8). ##### Czy dawny operator usługi kluczowej musi ponownie się rejestrować? Nie. Operatorzy usług kluczowych stali się podmiotami kluczowymi 3 kwietnia 2026 r. (art. 22 ust. 1 ustawy zmieniającej) i zostali wpisani do Wykazu z urzędu (art. 34 ust. 2). Uzupełniają tylko brakujące dane na wezwanie ministra (art. 7b). ##### Czy firmy energetyczne mogą stosować uproszczone wymagania z załącznika nr 4? Co do zasady nie. Załącznik nr 4 jest przeznaczony dla podmiotów ważnych będących podmiotami publicznymi oraz części jednostek nauki (art. 8 ust. 3). Firma energetyczna wdraża pełny system z art. 8 ust. 1. ##### Co dodatkowo dotyczy firm z podsektora energii elektrycznej? Minister właściwy do spraw energii identyfikuje podmioty o dużym i krytycznym wpływie na transgraniczne przepływy energii (art. 52a ust. 2). Stosują one dodatkowo środki z rozporządzenia delegowanego 2024/1366 (art. 8b ust. 3), a minister prowadzi ich kontrole (art. 52b). ##### Kto odpowiada w firmie za cyberbezpieczeństwo? Kierownik podmiotu, czyli zwykle zarząd. Jeżeli nie wskazano osoby odpowiedzialnej, odpowiadają wszyscy członkowie zarządu (art. 8c ust. 2), także gdy zadania powierzono innej osobie (art. 8c ust. 3). Kara dla kierownika może sięgnąć 300% wynagrodzenia (art. 73a ust. 4). ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie w Państwa firmie energetycznej Na prezentacji pokażemy rejestr aktywów z grafem powiązań, szacowanie ryzyka i rejestr incydentów z terminami 24 i 72 godzin. ## Cyberbezpieczeństwo w transporcie: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/transport/ > Lotnictwo, kolej, porty i drogi krajowe w ustawie o KSC i NIS2. Ryzyko, incydenty, dostawcy i ciągłość przewozów w jednym systemie CyberSonar24. Sektor transportu w ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa obejmuje cztery podsektory z załącznika nr 1: transport lotniczy, kolejowy, wodny i drogowy. Należą do niego przewoźnicy, zarządcy infrastruktury, porty i lotniska, a także podmioty świadczące usługi inteligentnych systemów transportowych. Ciągłość przewozów zależy dziś od systemów informatycznych tak samo jak od taboru i infrastruktury. Rozkłady, sterowanie ruchem, sprzedaż biletów, obsługa ładunków i łączność z partnerami działają w wielu lokalizacjach i u wielu dostawców. CyberSonar24 porządkuje te zależności w jednym systemie: usługi, procesy, zasoby, dostawców, ryzyka i incydenty. Umów prezentację ### NIS2 w transporcie: czym wyróżnia się sektor transportu - **Wiele podmiotów w jednym łańcuchu.** Przewoźnik korzysta z infrastruktury zarządcy, lotnisko z usług obsługi naziemnej, port z operatorów terminali. Awaria u jednego uczestnika zatrzymuje pozostałych, dlatego zależności trzeba opisać także poza granicą własnej organizacji. - **Systemy biurowe i systemy operacyjne.** Obok systemów sprzedaży, rozliczeń i kadr pracują systemy sterowania ruchem, sygnalizacji, nawigacji, kontroli dostępu i monitoringu. Mają innych właścicieli i innych dostawców serwisu. - **Rozproszenie terytorialne.** Stacje, węzły, terminale, nabrzeża i odcinki dróg to setki obiektów z urządzeniami, które pracują latami bez wymiany. - **Praca zmianowa i terenowa.** Dyspozytorzy, maszyniści, personel portowy i lotniskowy rzadko pracują przy biurku, a to oni pierwsi widzą skutki incydentu. - **Ostre wymagania czasowe.** Przerwa w działaniu systemu rozkładów albo sterowania ruchem od razu przekłada się na opóźnienia, odwołane kursy i bezpieczeństwo pasażerów. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Oprogramowanie szyfrujące dane w systemach sprzedaży, rozliczeń lub planowania. - Ataki odmowy usługi na serwisy z informacją dla pasażerów i sprzedażą biletów. - Nieuprawniony dostęp przez zdalne połączenia serwisowe dostawców systemów sterowania. - Awaria u dostawcy usług informatycznych, która zatrzymuje kilku przewoźników jednocześnie. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kto jest objęty.** Podmioty wymienione w załączniku nr 1 w sektorze transport, między innymi przewoźnicy lotniczy, zarządzający lotniskami, instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej, zarządcy infrastruktury kolejowej, licencjonowani przewoźnicy kolejowi, armatorzy, podmioty zarządzające portami i obiektami portowymi, służba VTS, zarządca dróg krajowych oraz podmioty świadczące usługi ITS. - **Kategoria.** Podmiot, który przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa, jest podmiotem kluczowym (art. 5 ust. 1 pkt 1). Średnie przedsiębiorstwo jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 1). Niezależnie od wielkości kluczowe są między innymi podmioty krytyczne oraz podmioty niebędące przedsiębiorcami, wskazane w załączniku nr 1 z nazwy lub rodzaju (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. c i g). - **System zarządzania bezpieczeństwem informacji** z art. 8 ust. 1: szacowanie ryzyka, bezpieczeństwo łańcucha dostaw, plany ciągłości działania i odtwarzania, szkolenia personelu, obsługa incydentów, dokumentacja normatywna i operacyjna (art. 10). - **Incydent poważny:** wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin od wykrycia, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca od zgłoszenia (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c), przez system teleinformatyczny S46 (art. 11 ust. 2). - **Audyt.** Podmiot kluczowy przeprowadza audyt bezpieczeństwa co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). - **Terminy.** Podmioty objęte ustawą od dnia wejścia nowelizacji w życie realizują obowiązki z rozdziału 3 do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). Podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej). - **Kierownictwo.** Kierownik podmiotu odpowiada za wykonanie obowiązków także wtedy, gdy je powierzył (art. 8c), i raz w roku kalendarzowym przechodzi udokumentowane szkolenie (art. 8e). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Usługi, procesy i zasoby w jednym rejestrze (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług kluczowych łączy przewozy, obsługę pasażerów i ładunków z procesami i zasobami. Graf powiązań pokazuje, które usługi zatrzyma awaria konkretnego systemu, serwera albo łącza. Analiza krytyczności określa dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalną utratę danych dla każdego procesu. #### Dostawcy i łańcuch dostaw. Rejestr dostawców pobiera dane z GUS po numerze NIP i przechowuje umowy, umowy o poziomie usług i certyfikaty z datami ważności. Każdy dostawca jest przypisany do systemów, które obsługuje. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów i ma harmonogram ponownych ocen, a system przypomina o wygasającej umowie 30 dni wcześniej. #### Ryzyko i podatności. Rejestr ryzyk ocenia prawdopodobieństwo i skutki w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne). Każde ryzyko ma plan postępowania, właściciela i termin przeglądu. Rejestr podatności codziennie sprawdza bazę NVD dla technologii wpisanych w zasobach. #### Incydenty w terminach 24 i 72 godzin. Rejestr incydentów prowadzi obsługę w krokach: zgłoszenie, reakcja, naprawa i analiza. Szablony raportów porządkują dane wymagane na kolejnych etapach, a system podpowiada zgłoszenie do zespołu CSIRT, gdy incydent krytyczny dotyczy usługi kluczowej. #### Ciągłość przewozów. Plany ciągłości działania i odtwarzania po awarii są oparte na szablonach zgodnych z ISO 22301. System prowadzi harmonogram testów, przypomina o teście 14 dni wcześniej i zapisuje jego wynik. #### Szkolenia dla personelu zmianowego (CyberSonar24 E-learning). Szkolenia działają w przeglądarce komputera i telefonu, kończą się testem z automatyczną oceną i imiennym certyfikatem. Kierownictwo widzi poziom przeszkolenia w każdej jednostce. CyberSonar24 nie monitoruje sieci ani systemów sterowania ruchem. Służy do zarządzania ryzykiem, zgodnością i dokumentacją. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Audyt Zero.** Bezpłatna ankieta bez zakładania konta, raport w formacie PDF na adres e-mail. - **Prezentacja.** Pokazujemy graf powiązań usług, procesów i zasobów na danych przykładowych i ustalamy zakres: moduły, spółki lub oddziały i model uruchomienia, w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). - **Usługi i procesy.** Organizacja wprowadza usługi przewozowe i procesy, od planowania po obsługę pasażera lub ładunku. - **Zasoby i dostawcy.** Systemy biurowe, systemy operacyjne i dostawcy trafiają do rejestrów. Istniejące wykazy można zaimportować z plików Excel. - **Ryzyka i plany ciągłości.** Właściciele oceniają ryzyka i przygotowują plany ciągłości dla procesów krytycznych. - **Incydenty, szkolenia i przegląd zarządzania.** Zespół rejestruje incydenty, pracownicy przechodzą szkolenia, zarząd otrzymuje pierwszy przegląd zarządzania. ### FAQ ##### Czy każdy przewoźnik podlega ustawie o KSC? Nie. Ustawa obejmuje rodzaje podmiotów wymienione w załączniku nr 1 w sektorze transport, na przykład przewoźników lotniczych, licencjonowanych przewoźników kolejowych i armatorów. Przedsiębiorca, który przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa, jest podmiotem kluczowym, a średni podmiotem ważnym (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). ##### Czy zarządca dróg krajowych jest objęty ustawą o KSC? Tak. Załącznik nr 1 w podsektorze transportu drogowego wymienia zarządcę drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, oraz podmioty świadczące usługi ITS. ##### Jak opisać zależność przewoźnika od zarządcy infrastruktury lub lotniska? W CyberSonar24 GRC zewnętrzny podmiot wpisuje się do rejestru dostawców i przypisuje do procesów, które od niego zależą. Graf powiązań pokazuje wtedy, które usługi przewozowe zatrzyma awaria po stronie partnera. ##### Czy CyberSonar24 monitoruje systemy sterowania ruchem? Nie. CyberSonar24 ewidencjonuje i ocenia systemy sterowania razem z systemami biurowymi, prowadzi ryzyka, incydenty i plany ciągłości. Monitorowanie systemów w trybie ciągłym wymaga osobnych narzędzi. ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie w Państwa organizacji transportowej. Umów prezentację ## Bankowość i rynki finansowe: NIS2, KSC, DORA | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/bankowosc/ > Banki i infrastruktura rynków finansowych w ustawie o KSC i NIS2, a obok DORA. Ryzyko ICT, dostawcy i incydenty w jednym systemie CyberSonar24. Sektor bankowości i infrastruktury rynków finansowych obejmuje w załączniku nr 1 do ustawy o KSC między innymi banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, podmioty prowadzące rynek regulowany, ASO i OTF oraz administratorów kluczowych wskaźników referencyjnych. Dla tych podmiotów zarządzanie ryzykiem ICT i zgłaszanie poważnych incydentów reguluje przede wszystkim rozporządzenie 2022/2554 (DORA). Bank i podmiot infrastruktury rynku są objęte ustawą o KSC, która wdraża dyrektywę NIS2, ale ich główne wymagania dotyczące odporności cyfrowej wynikają z DORA. W praktyce oznacza to dwa reżimy, wspólny wykaz podmiotów i dużą liczbę dostawców usług ICT do opisania. CyberSonar24 łączy rejestr zasobów, ryzyk, dostawców i incydentów z modułem DORA w jednym systemie. Umów prezentację ### Cyberbezpieczeństwo w bankowości: czym wyróżnia się sektor - **DORA a NIS2.** Rozporządzenie DORA jest dla podmiotów finansowych sektorowym aktem prawnym Unii w rozumieniu art. 4 dyrektywy NIS2 (art. 1 ust. 2 DORA). Dlatego ustawa o KSC wyłącza wobec tego sektora swoje przepisy o systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji i o zgłaszaniu poważnych incydentów, z wyjątkami wskazanymi w art. 8i. Wymagania w tych obszarach wynikają z DORA. - **Intensywny nadzór.** Organem właściwym w rozumieniu DORA jest Komisja Nadzoru Finansowego (art. 2 pkt 14a ustawy o KSC). Dokumentacja musi być gotowa na kontrolę w każdej chwili, a nie tylko przed audytem. - **Rozbudowany łańcuch dostawców ICT.** Systemy transakcyjne, płatności, bankowość elektroniczna, centra przetwarzania danych i usługi chmurowe pochodzą zwykle od wielu dostawców, a część z nich obsługuje funkcje krytyczne. - **Usługi dostępne przez całą dobę.** Klienci korzystają z płatności i bankowości elektronicznej bez przerwy, więc każda niedostępność jest od razu widoczna. - **Różna skala podmiotów.** Ten sam sektor obejmuje duże banki i niewielkie spółdzielcze kasy, które mają mniejsze zespoły, a podobny zakres dokumentacji. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Przejęcia kont klientów po wyłudzeniu danych logowania. - Ataki odmowy usługi na bankowość elektroniczną i serwisy transakcyjne. - Incydent u zewnętrznego dostawcy usług ICT, który zatrzymuje funkcję krytyczną. - Oprogramowanie szyfrujące dane w systemach wewnętrznych. - Nadużycia uprawnień przez osoby z dostępem uprzywilejowanym. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kto jest objęty.** Podmioty wymienione w załączniku nr 1 w sektorze bankowość i infrastruktura rynków finansowych. - **Kategoria.** Podmiot, który przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa, jest podmiotem kluczowym (art. 5 ust. 1 pkt 1), a średnie przedsiębiorstwo podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 1). - **Wyłączenie z art. 8i.** Do podmiotów kluczowych i ważnych z tego sektora nie stosuje się przepisów ustawy o systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji ani o zgłaszaniu poważnych incydentów, z wyjątkiem przepisów wymienionych w art. 8i ust. 1. Wśród wyjątków są przepisy o wykazie podmiotów (art. 7 do 7m) i o osobach do kontaktu (art. 9). Odpowiednio stosuje się przepisy o odpowiedzialności i szkoleniu kierownika podmiotu (art. 8c do 8f, art. 8i ust. 2). - **Wpis do wykazu.** Wniosek o wpis składa się w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1), a zmianę danych zgłasza się w ciągu 14 dni (art. 7c ust. 3). - **DORA.** Rozporządzenie 2022/2554 obejmuje między innymi zarządzanie ryzykiem związanym z ICT, zgłaszanie poważnych incydentów związanych z ICT, testowanie operacyjnej odporności cyfrowej i zarządzanie ryzykiem ze strony zewnętrznych dostawców usług ICT. Zakres obowiązków konkretnego podmiotu warto potwierdzić z działem prawnym lub zgodności. ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Moduł DORA. Gotowe szablony wymagań DORA, analiza luk pokazująca postęp wdrożenia i mapowanie zabezpieczeń na wymagania. Ten sam system obsługuje szablony NIS2 i KSC, ISO/IEC 27001 oraz RODO. #### Funkcje krytyczne i zasoby ICT (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług i procesów z przypisanymi zasobami ICT oraz graf powiązań pokazujący, które usługi zatrzyma awaria systemu lub dostawcy. Analiza krytyczności określa dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalną utratę danych dla każdego procesu. #### Dostawcy usług ICT. Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami, umowami o zachowaniu poufności, umowami o poziomie usług i certyfikatami z datami ważności. Dostawcy krytyczni są oznaczani automatycznie, ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów, a wyniki można porównać w tabeli i na mapie ryzyka. #### Ryzyko ICT. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z planem postępowania, właścicielem, terminem i harmonogramem przeglądów. Eksport do Excela i PDF. #### Incydenty i naruszenia ochrony danych. Rejestr incydentów z przebiegiem obsługi i szablonami raportów, powiązany z zasobami, ryzykami, podatnościami i dostawcami. Naruszenia ochrony danych osobowych są w tym samym module, wspólnym z CyberSonar24 RODO. #### Dowody dla nadzoru. Program audytów z listami kontrolnymi ISO 27001:2022, działania korygujące z właścicielem i terminem, repozytorium polityk i procedur z wersjonowaniem oraz przegląd zarządzania dokumentujący decyzje zarządu. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Prezentacja.** Pokazujemy moduł DORA, rejestr dostawców i graf powiązań na danych przykładowych. - **Zakres i model uruchomienia.** Ustalamy moduły, podmioty w grupie i model uruchomienia, w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). Logowanie może korzystać z LDAP, Kerberos lub SSO. - **Przeniesienie danych.** Wspólnie przenosimy dotychczasowe arkusze ryzyk, wykazy zasobów i dostawców. - **Analiza luk.** Zespół zgodności ocenia stan wymagań DORA i przypisuje właścicieli. - **Praca na co dzień.** Właściciele prowadzą ryzyka, dostawców i incydenty, a zarząd korzysta z pulpitu i przeglądu zarządzania. ### FAQ ##### Czy bank stosuje ustawę o KSC, czy rozporządzenie DORA? Oba akty, w różnym zakresie. Do podmiotów z sektora bankowości i infrastruktury rynków finansowych nie stosuje się przepisów ustawy o KSC o systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji i o zgłaszaniu poważnych incydentów, z wyjątkami wymienionymi w art. 8i ust. 1. W tych obszarach obowiązuje DORA jako akt szczególny wobec NIS2. ##### Czy bank musi być wpisany do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych? Tak. Przepisy o wykazie (art. 7 do 7m) należą do wyjątków z art. 8i ust. 1, więc stosuje się je także do tego sektora. Wniosek składa się w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1). ##### Czy spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe są objęte ustawą o KSC? Tak, załącznik nr 1 wymienia je w sektorze bankowości i infrastruktury rynków finansowych. Kategoria zależy od wielkości: kasa, która przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa, jest podmiotem kluczowym, a średnia podmiotem ważnym. ##### Co obejmuje moduł DORA w CyberSonar24? Gotowe szablony wymagań DORA, analizę luk pokazującą postęp wdrożenia i mapowanie zabezpieczeń na wymagania. Moduł korzysta z tych samych rejestrów co CyberSonar24 GRC: zasobów, ryzyk, dostawców usług ICT i incydentów. ### Porozmawiajmy o DORA i ustawie o KSC w Państwa instytucji. Umów prezentację ## Cyberbezpieczeństwo w farmacji: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/farmacja/ > Producenci leków, hurtownie farmaceutyczne, apteki i wyroby medyczne w ustawie o KSC. Ryzyko, dostawcy, incydenty i RODO w systemie CyberSonar24. Podsektor produkcji i dystrybucji substancji czynnych, produktów leczniczych i wyrobów medycznych należy w ustawie o KSC do sektora ochrony zdrowia z załącznika nr 1. Obejmuje między innymi wytwórców i importerów produktów leczniczych, podmioty z pozwoleniem na dopuszczenie do obrotu, hurtownie farmaceutyczne, apteki ogólnodostępne, dystrybutorów substancji czynnych oraz producentów wyrobów medycznych o krytycznym znaczeniu w stanie zagrożenia zdrowia publicznego. Ciągłość dostaw leków zależy od systemów, które obsługują produkcję, kontrolę jakości, magazyny, zamówienia aptek i dane pacjentów. Ustawa o KSC, która wdraża dyrektywę NIS2, obejmuje ten łańcuch od wytwórcy po aptekę, a kategoria zależy przede wszystkim od wielkości przedsiębiorstwa. CyberSonar24 łączy rejestr zasobów, dostawców, ryzyk i incydentów z modułem RODO w jednym systemie. Umów prezentację ### NIS2 w farmacji: czym wyróżnia się sektor - **Łańcuch od wytwórcy do pacjenta.** Wytwórca, importer, hurtownia i apteka wymieniają dane o zamówieniach, partiach i dostawach. Awaria u jednego ogniwa szybko odczuwają pozostałe. - **Systemy jakości i identyfikowalność.** Dokumentacja serii, kontrola jakości i systemy magazynowe muszą zachować integralność danych, a ich utrata utrudnia zwolnienie lub wycofanie produktu. - **Warunki przechowywania.** Magazyny z kontrolą temperatury i systemy monitorowania warunków są zasobami krytycznymi. - **Sieci aptek.** Wiele placówek korzysta z tych samych systemów centralnych, a w grupach liczy się wielkość przedsiębiorstw powiązanych. - **Dane o zdrowiu.** Apteki i część hurtowni przetwarzają dane pacjentów i recepty, więc obok ustawy o KSC stosują RODO. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Oprogramowanie szyfrujące dane w systemach magazynowych i zamówień. - Wyłudzenia danych logowania do systemów aptek i hurtowni. - Kradzież dokumentacji badawczej i rejestracyjnej. - Awaria systemu monitorowania warunków przechowywania. - Incydent u dostawcy oprogramowania aptecznego lub logistyki. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria.** Przedsiębiorca z tego podsektora, który przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa, jest podmiotem kluczowym, a średni podmiotem ważnym (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). Mała apteka co do zasady nie jest objęta, chyba że organ wyda decyzję z art. 7l. W grupach liczy się dane przedsiębiorstw powiązanych, z wyjątkiem z art. 5 ust. 6 i 7. - **Instytucje publiczne z podsektora.** Załącznik nr 1 wymienia też Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz urzędy obsługujące organy Inspekcji Farmaceutycznej. - **System zarządzania bezpieczeństwem informacji** z art. 8 ust. 1, w tym bezpieczeństwo łańcucha dostaw i plany ciągłości działania, oraz dokumentacja (art. 10). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c), przez system S46. - **Audyt i terminy.** Podmiot kluczowy przeprowadza audyt co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Obowiązki z rozdziału 3 podmioty objęte od dnia wejścia nowelizacji realizują do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Procesy od produkcji po wydanie leku (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług i procesów: wytwarzanie, kontrola jakości, magazyn, dystrybucja, obsługa aptek. Graf powiązań pokazuje, które procesy zatrzyma awaria systemu lub magazynu. #### Analiza krytyczności. Dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalna utrata danych dla każdego procesu, z ostrzeżeniem, gdy proces krytyczny nie ma planu ciągłości. #### Dostawcy. Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami, umowami o poziomie usług i certyfikatami z datami ważności. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów. #### Ryzyko. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z właścicielem i harmonogramem przeglądów. #### Dane pacjentów (CyberSonar24 RODO). Rejestr czynności przetwarzania, upoważnienia, umowy powierzenia, ocena skutków dla ochrony danych i wnioski osób z terminem odpowiedzi. Naruszenia ochrony danych są w tym samym module co incydenty. #### Szkolenia (CyberSonar24 E-learning). Farmaceuci i pracownicy magazynów przechodzą szkolenia w przeglądarce komputera lub telefonu, z testem i imiennym certyfikatem. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Audyt Zero.** Bezpłatna ankieta pokazuje wstępną kategorię i obszary do uzupełnienia. - **Prezentacja.** Pokazujemy procesy, rejestr dostawców i wspólny moduł incydentów i naruszeń danych. - **Model uruchomienia.** W chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). W zależności od planu jedna instancja obsłuży kilka spółek lub placówek. - **Rejestry.** Firma wprowadza procesy, systemy, magazyny i dostawców, w tym przez import z plików Excel. - **Ryzyka i plany ciągłości.** Właściciele oceniają ryzyka i przygotowują plany dla magazynów i systemów zamówień. - **Szkolenia i przegląd zarządzania.** Pracownicy przechodzą szkolenia, zarząd otrzymuje przegląd zarządzania. ### FAQ ##### Czy każda apteka podlega ustawie o KSC? Nie. Apteka ogólnodostępna jest objęta ustawą, jeżeli jest co najmniej średnim przedsiębiorcą: średnia jest podmiotem ważnym, a większa kluczowym (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). W sieciach aptek wielkość ocenia się razem z przedsiębiorstwami powiązanymi, z wyjątkami z art. 5 ust. 6 i 7. ##### Czy hurtownia farmaceutyczna jest podmiotem kluczowym czy ważnym? To zależy od wielkości. Hurtownia farmaceutyczna, która przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa, jest podmiotem kluczowym, a średnia podmiotem ważnym. Ta sama zasada dotyczy wytwórców, importerów i dystrybutorów substancji czynnych. ##### Czy producent wyrobów medycznych należy do farmacji czy do produkcji? Producent wyrobów medycznych o krytycznym znaczeniu w stanie zagrożenia zdrowia publicznego należy do sektora ochrony zdrowia z załącznika nr 1. Pozostali producenci wyrobów medycznych i wyrobów do diagnostyki in vitro należą do sektora produkcji z załącznika nr 2. ##### Jak połączyć obowiązki z ustawy o KSC i z RODO w aptece lub hurtowni? W CyberSonar24 incydenty bezpieczeństwa i naruszenia ochrony danych osobowych są w jednym module, wspólnym z CyberSonar24 RODO. Moduł RODO prowadzi rejestr czynności przetwarzania, upoważnienia i umowy powierzenia. ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie Państwa firmy farmaceutycznej. Umów prezentację ## Infrastruktura cyfrowa: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/infrastruktura-cyfrowa/ > Chmura, centra danych, DNS, CDN, usługi zaufania i telekomunikacja w ustawie o KSC i NIS2. Usługi, zależności i incydenty w systemie CyberSonar24. Sektor infrastruktury cyfrowej w załączniku nr 1 do ustawy o KSC obejmuje dostawców punktów wymiany ruchu internetowego, usług DNS, chmury obliczeniowej, centrów przetwarzania danych i sieci dostarczania treści, dostawców usług zaufania, rejestry nazw domen najwyższego poziomu, podmioty rejestrujące nazwy domen, a także przedsiębiorców komunikacji elektronicznej, którym poświęcona jest osobna strona o telekomunikacji. Z usług tych podmiotów korzystają wszystkie pozostałe sektory. Incydent u dostawcy chmury, centrum danych albo usług DNS nie dotyczy jednej organizacji, tylko wszystkich jej klientów. Dlatego ustawa o KSC, która wdraża dyrektywę NIS2, obejmuje część tych podmiotów niezależnie od wielkości, a dla większości wskazuje szczegółowe środki z unijnego rozporządzenia wykonawczego. CyberSonar24 pozwala opisać usługi, klientów, zasoby i dostawców w jednym rejestrze i prowadzić incydenty w terminach ustawowych. Umów prezentację ### NIS2 w infrastrukturze cyfrowej: czym wyróżnia się sektor - **Usługi, od których zależą inni.** Każda usługa ma wielu odbiorców, w tym podmioty kluczowe i ważne z innych sektorów. Ocena skutków incydentu musi uwzględniać klientów, a nie tylko własne procesy. - **Kategoria niezależna od wielkości.** Dostawca usług DNS, kwalifikowany dostawca usług zaufania, rejestr nazw domen najwyższego poziomu i podmiot świadczący usługi rejestracji nazw domen są podmiotami kluczowymi bez względu na wielkość. - **Szczegółowe środki techniczne.** Dla dostawców DNS, rejestrów TLD, dostawców usług chmurowych, centrów przetwarzania danych i sieci dostarczania treści ustawa wskazuje środki zarządzania ryzykiem z rozporządzenia wykonawczego 2024/2690. - **Infrastruktura fizyczna i logiczna.** Serwerownie, zasilanie, chłodzenie, łącza, systemy zarządzania siecią i platformy klientów tworzą jeden łańcuch zależności. - **Krótkie terminy.** Dostawca usług zaufania zgłasza incydent poważny w ciągu 24 godzin od wykrycia. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Ataki odmowy usługi na infrastrukturę sieciową i usługi DNS. - Przejęcie kont administracyjnych i paneli zarządzania usługą. - Błąd konfiguracji, który przerywa usługę wielu klientom jednocześnie. - Awaria zasilania lub chłodzenia w centrum przetwarzania danych. - Incydent u podwykonawcy, na przykład dostawcy oprogramowania lub serwisu sprzętu. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria.** Niezależnie od wielkości kluczowi są: dostawca usług DNS, kwalifikowany dostawca usług zaufania, rejestr nazw domen najwyższego poziomu i podmiot świadczący usługi rejestracji nazw domen (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. a, b, i, j). Niekwalifikowany dostawca usług zaufania będący mikro, małym lub średnim przedsiębiorcą jest ważny (art. 5 ust. 2 pkt 3). Pozostali dostawcy z tego sektora, w tym dostawcy usług chmurowych i usług centrum przetwarzania danych, są kluczowi, jeżeli przewyższają progi średniego przedsiębiorstwa, i ważni, jeżeli są średnimi przedsiębiorstwami (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). - **Środki zarządzania ryzykiem.** Dostawcy usług DNS, rejestry TLD, dostawcy usług chmurowych, dostawcy usług centrum przetwarzania danych i dostawcy sieci dostarczania treści stosują w ramach systemu z art. 8 ust. 1 środki z rozporządzenia wykonawczego Komisji 2024/2690 (art. 8b ust. 1). - **Wpis do wykazu.** Dostawców usług zaufania minister wpisuje do wykazu z urzędu (art. 7a ust. 2), a następnie wzywa do uzupełnienia danych w ciągu 6 miesięcy (art. 7b ust. 2). Pozostałe podmioty składają wniosek samodzielnie w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1). Obowiązki operatorów telekomunikacyjnych opisujemy na stronie o telekomunikacji. - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). Dostawca usług zaufania zgłasza incydent poważny w ciągu 24 godzin od wykrycia (art. 11 ust. 1a). - **Audyt i terminy.** Podmiot kluczowy przeprowadza audyt co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Obowiązki z rozdziału 3 ustawy podmioty objęte od dnia wejścia nowelizacji realizują do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Usługi i klienci (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług z przypisanymi procesami i zasobami: centrum danych, platformą, serwerami, siecią i systemami zarządzania. Zasoby można grupować, na przykład w centrum danych albo system złożony, i opisywać zabezpieczenia wzajemne: redundancję, kopie zapasowe i monitoring. #### Graf powiązań i weryfikacja kompletności. Graf pokazuje, które usługi zatrzyma awaria jednego elementu. Weryfikacja powiązań wskazuje braki, na przykład proces bez zasobów albo zasób bez właściciela. #### Ryzyko i podatności. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne) z planem postępowania i właścicielem. Rejestr podatności codziennie sprawdza bazę NVD, a wyniki skanerów można importować z plików CSV lub XML. #### Incydenty w terminach ustawowych. Rejestracja incydentu uruchamia odliczanie terminów wczesnego ostrzeżenia, zgłoszenia i sprawozdania końcowego. Szablony raportów porządkują wymagane dane. #### Dostawcy i podwykonawcy. Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami o poziomie usług i certyfikatami. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów i ma harmonogram ponownych ocen. #### Ciągłość i odtwarzanie. Plany ciągłości działania i odtwarzania po awarii oparte na szablonach zgodnych z ISO 22301, z harmonogramem testów według krytyczności. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestr usług, grupowanie zasobów i graf powiązań na danych przykładowych. - **Zakres.** Ustalamy usługi objęte ustawą, lokalizacje i model uruchomienia, w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). - **Rejestry.** Organizacja wprowadza usługi, zasoby i dostawców, w tym przez import z plików Excel. - **Ryzyka i podatności.** Właściciele oceniają ryzyka, a rejestr podatności zaczyna codzienne sprawdzanie bazy NVD. - **Incydenty i plany ciągłości.** Zespół ustala ścieżkę zgłoszeń w terminach ustawowych i testuje plany odtwarzania. ### FAQ ##### Którzy dostawcy infrastruktury cyfrowej są kluczowi niezależnie od wielkości? Dostawca usług DNS, kwalifikowany dostawca usług zaufania, rejestr nazw domen najwyższego poziomu i podmiot świadczący usługi rejestracji nazw domen (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. a, b, i, j). ##### Czy firma hostingowa podlega ustawie o KSC? Może podlegać jako dostawca usługi centrum przetwarzania danych, czyli usługi obejmującej struktury przeznaczone do scentralizowanego hostingu, połączenia i eksploatacji produktów ICT (art. 2 pkt 4h), albo jako dostawca chmury obliczeniowej. Wtedy przedsiębiorca większy niż średni jest podmiotem kluczowym, a średni ważnym. ##### Jakie środki techniczne stosuje dostawca chmury lub centrum danych? Środki zarządzania ryzykiem z rozporządzenia wykonawczego Komisji 2024/2690, w ramach systemu z art. 8 ust. 1 (art. 8b ust. 1). Dotyczy to także dostawców usług DNS, rejestrów TLD i sieci dostarczania treści. ##### Jak pokazać, których klientów dotyczy awaria jednego elementu infrastruktury? W CyberSonar24 GRC usługi, procesy i zasoby są połączone w grafie powiązań. Po wskazaniu zasobu, na przykład serwerowni lub platformy, graf pokazuje usługi, które od niego zależą. ### Porozmawiajmy o obowiązkach Państwa firmy jako dostawcy infrastruktury cyfrowej. Umów prezentację ## Telekomunikacja: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/telekomunikacja/ > Operatorzy telekomunikacyjni i dostawcy internetu w ustawie o KSC i NIS2. Usługi, ryzyko, dostawcy i incydenty w jednym systemie CyberSonar24. Podsektor komunikacji elektronicznej należy w ustawie o KSC do sektora infrastruktury cyfrowej z załącznika nr 1 i obejmuje przedsiębiorców komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 39 Prawa komunikacji elektronicznej, w tym operatorów sieci i dostawców dostępu do internetu. Są objęci ustawą niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa. Operator telekomunikacyjny dostarcza łączność, od której zależą wszystkie pozostałe sektory: energetyka, szpitale, administracja i przedsiębiorstwa. Ustawa o KSC, która wdraża dyrektywę NIS2, obejmuje operatorów niezależnie od wielkości i przewiduje dla nich osobne zasady dotyczące dostawców wysokiego ryzyka. CyberSonar24 pomaga opisać usługi, sieć, dostawców sprzętu i incydenty w jednym rejestrze. Umów prezentację ### NIS2 w telekomunikacji: czym wyróżnia się sektor - **Objęcie niezależne od wielkości.** Lokalny dostawca internetu podlega ustawie tak samo jak operator ogólnokrajowy, różni się tylko kategoria. - **Rozległa infrastruktura.** Węzły, stacje bazowe, sieci światłowodowe, centra danych i systemy zarządzania siecią działają w wielu lokalizacjach. - **Dostawcy sprzętu i funkcje krytyczne.** Ustawa wymienia w załączniku nr 3 kategorie funkcji krytycznych dla bezpieczeństwa sieci i usług. Sprzęt dostawcy uznanego za dostawcę wysokiego ryzyka trzeba w tych funkcjach wycofać w określonym terminie. - **Ciągłość usług dla innych sektorów.** Przerwa w łączności zatrzymuje usługi klientów, w tym podmiotów kluczowych. - **Dotychczasowe obowiązki.** Przedsiębiorcy, którzy realizowali obowiązki z działu VIIa Prawa telekomunikacyjnego, stosują je do czasu rozpoczęcia realizacji obowiązków z rozdziału 3 ustawy o KSC. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Ataki odmowy usługi na sieć i usługi klientów. - Przejęcie kont administracyjnych systemów zarządzania siecią. - Uszkodzenie lub sabotaż infrastruktury fizycznej, w tym kabli i węzłów. - Podatności w urządzeniach sieciowych i oprogramowaniu dostawców. - Wyłudzenia danych abonentów przez podszywanie się pod operatora. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria.** Przedsiębiorca komunikacji elektronicznej, który jest co najmniej średnim przedsiębiorcą, jest podmiotem kluczowym (art. 5 ust. 1 pkt 2). Mikro lub mały przedsiębiorca jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 4). - **Wpis do wykazu.** Przedsiębiorców telekomunikacyjnych minister wpisuje do wykazu z urzędu (art. 7a ust. 2 pkt 1) i wzywa do uzupełnienia danych w ciągu 6 miesięcy od doręczenia wezwania (art. 7b ust. 2). - **Okres przejściowy.** Przedsiębiorcy telekomunikacyjni, którzy realizowali obowiązki z działu VIIa Prawa telekomunikacyjnego, realizują je na dotychczasowych zasadach do czasu rozpoczęcia realizacji obowiązków z rozdziału 3 ustawy o KSC (art. 33 ust. 5 ustawy zmieniającej). - **Dostawcy wysokiego ryzyka.** Postępowanie w sprawie uznania dostawcy sprzętu lub oprogramowania za dostawcę wysokiego ryzyka może dotyczyć produktów używanych między innymi przez przedsiębiorców komunikacji elektronicznej z przychodami z działalności telekomunikacyjnej powyżej 10 mln zł w poprzednim roku obrotowym (art. 67b ust. 1 pkt 2). Przedsiębiorcy telekomunikacyjni wycofują wskazane produkty ICT z funkcji krytycznych z załącznika nr 3 w ciągu 4 lat od ogłoszenia decyzji (art. 67c ust. 2). - **System zarządzania bezpieczeństwem informacji** z art. 8 ust. 1 i dokumentacja (art. 10). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). Podmiot kluczowy przeprowadza audyt co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Usługi i sieć (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług z procesami i zasobami: węzłami, stacjami, systemami zarządzania siecią i centrami danych. Zasoby można grupować, na przykład według regionu lub węzła, i opisywać redundancję. #### Graf powiązań. Pokazuje, które usługi i jakich klientów dotyczy awaria jednego elementu sieci. #### Dostawcy sprzętu i oprogramowania. Rejestr dostawców z umowami, umowami o poziomie usług i certyfikatami, z danymi z GUS po numerze NIP. Dostawcy są przypisani do zasobów, co ułatwia ustalenie, gdzie pracuje sprzęt danego producenta. #### Podatności. Rejestr podatności codziennie sprawdza bazę NVD dla technologii wpisanych w zasobach, a wyniki skanerów można importować z plików CSV lub XML. #### Ryzyko. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z planem postępowania i właścicielem. #### Incydenty i dane abonentów (CyberSonar24 RODO). Incydenty bezpieczeństwa i naruszenia ochrony danych w jednym module, z szablonami raportów i odliczaniem terminów. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestr usług, grupowanie zasobów sieci i przypisanie dostawców. - **Model uruchomienia.** Na serwerach klienta (on-prem) albo w chmurze, z logowaniem przez LDAP, Kerberos lub SSO. - **Rejestry.** Operator wprowadza usługi, elementy sieci i dostawców, w tym przez import z plików Excel. - **Ryzyka i podatności.** Właściciele oceniają ryzyka, a rejestr podatności zaczyna codzienne sprawdzanie bazy NVD. - **Incydenty i plany ciągłości.** Zespół ustala ścieżkę zgłoszeń i testuje plany odtwarzania dla kluczowych węzłów. ### FAQ ##### Czy mały dostawca internetu podlega ustawie o KSC? Tak. Przedsiębiorca komunikacji elektronicznej będący mikro lub małym przedsiębiorcą jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 4), a średni lub większy podmiotem kluczowym (art. 5 ust. 1 pkt 2). ##### Czy operator telekomunikacyjny sam składa wniosek o wpis do wykazu? Nie. Przedsiębiorców telekomunikacyjnych minister wpisuje do wykazu z urzędu (art. 7a ust. 2 pkt 1), a następnie wzywa do uzupełnienia danych w ciągu 6 miesięcy od doręczenia wezwania (art. 7b ust. 2). ##### Co oznacza dla operatora uznanie dostawcy za dostawcę wysokiego ryzyka? Przedsiębiorcy telekomunikacyjni wycofują produkty ICT wskazane w decyzji z funkcji krytycznych wymienionych w załączniku nr 3 w ciągu 4 lat od ogłoszenia decyzji (art. 67c ust. 2). Do czasu wycofania dopuszczalne są naprawy i aktualizacje niezbędne dla ciągłości usług (art. 67c ust. 3). ##### Jak ustalić, w których elementach sieci pracuje sprzęt danego producenta? W CyberSonar24 GRC dostawcy i technologie są przypisani do zasobów w rejestrze. Lista zasobów danego dostawcy pokazuje, których węzłów i usług dotyczy decyzja, a graf powiązań wskazuje skutki dla usług. ### Porozmawiajmy o obowiązkach Państwa sieci. Umów prezentację ## Dostawcy usług zarządzanych ICT: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/uslugi-ict/ > Dostawcy usług zarządzanych i usług bezpieczeństwa (MSP, MSSP) w ustawie o KSC i NIS2. Usługi, klienci, ryzyko i incydenty w systemie CyberSonar24. Sektor zarządzania usługami ICT w relacjach między przedsiębiorstwami obejmuje w załączniku nr 1 do ustawy o KSC dostawców usług zarządzanych oraz dostawców usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa. To firmy, które utrzymują, administrują lub chronią systemy informatyczne swoich klientów. Dostawca usług zarządzanych ma uprawnienia w systemach wielu klientów jednocześnie, dlatego jeden incydent w jego środowisku może dotknąć wiele organizacji. Klienci objęci ustawą muszą oceniać ryzyko swoich dostawców, więc pytają o dokumentację coraz częściej. CyberSonar24 pozwala prowadzić własny system zarządzania bezpieczeństwem i przygotować dowody, które można przedstawić klientom. Umów prezentację ### NIS2 dla dostawców usług zarządzanych: czym wyróżnia się sektor - **Dostęp do środowisk klientów.** Konta administracyjne, narzędzia zdalnego zarządzania i połączenia serwisowe obejmują wiele organizacji. Kontrola uprawnień jest tu ważniejsza niż w większości sektorów. - **Podwójna rola.** Firma jest podmiotem objętym ustawą i jednocześnie dostawcą, którego klienci oceniają w ramach bezpieczeństwa łańcucha dostaw. - **Niski próg objęcia.** Dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa jest podmiotem kluczowym już jako mały przedsiębiorca. - **Szczegółowe środki techniczne.** Ustawa wskazuje dla obu rodzajów dostawców środki zarządzania ryzykiem z rozporządzenia wykonawczego 2024/2690. - **Zmienność usług.** Nowi klienci, nowe narzędzia i nowe zespoły pojawiają się często, więc rejestry muszą być aktualizowane na bieżąco. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Przejęcie narzędzia zdalnego zarządzania i dostęp do środowisk wielu klientów. - Kradzież poświadczeń administratorów przez wyłudzenia. - Oprogramowanie szyfrujące dane rozprzestrzeniane przez kanały serwisowe. - Pozostawione uprawnienia byłych pracowników lub zakończonych projektów. - Podatność w oprogramowaniu używanym do obsługi klientów. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria.** Dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa, który jest co najmniej małym przedsiębiorcą, jest podmiotem kluczowym (art. 5 ust. 1 pkt 3). Dostawca usług zarządzanych jest kluczowy, jeżeli przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa, i ważny, jeżeli jest średnim przedsiębiorstwem (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). - **Środki zarządzania ryzykiem.** Oba rodzaje dostawców stosują w ramach systemu z art. 8 ust. 1 środki z rozporządzenia wykonawczego Komisji 2024/2690 (art. 8b ust. 1). - **Wpis do wykazu.** Dostawca składa wniosek o wpis samodzielnie, w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1). Dla podmiotów objętych ustawą od dnia wejścia nowelizacji w życie komunikat Ministra Cyfryzacji z 8 kwietnia 2026 r. wyznaczył termin od 7 maja do 3 października 2026 r. Zmianę danych zgłasza się w ciągu 14 dni (art. 7c ust. 3). - **Osoby do kontaktu.** Podmiot wyznacza co najmniej dwie osoby, a mikro lub mały przedsiębiorca co najmniej jedną (art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). - **Audyt i terminy.** Podmiot kluczowy przeprowadza audyt co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Obowiązki z rozdziału 3 podmioty objęte od dnia wejścia nowelizacji realizują do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Usługi i klienci (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług z przypisanymi procesami i zasobami pokazuje, które usługi i których klientów dotyczy awaria danego narzędzia lub systemu. Analiza krytyczności określa dopuszczalny czas przestoju dla każdego procesu. #### Przegląd uprawnień. Macierz uprawnień (rola, zasób, typ dostępu) z harmonogramem przeglądów i raportem dla audytu. Historia zmian obejmuje role i uprawnienia do zasobów. #### Ryzyko i podatności. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne) z właścicielem i terminem. Rejestr podatności codziennie sprawdza bazę NVD dla technologii w zasobach i przyjmuje import wyników skanerów z plików CSV lub XML. #### Dokumentacja dla klientów. Repozytorium polityk i procedur z wersjonowaniem, program audytów z listami kontrolnymi ISO 27001:2022, analiza luk i deklaracja stosowania. Raporty można wyeksportować do Excela i PDF i przedstawić klientom w ich ocenie dostawcy. #### Incydenty. Rejestr incydentów z krokami obsługi, szablonami raportów i powiązaniem z zasobami, ryzykami i dostawcami. Rejestracja incydentu uruchamia odliczanie terminów 24 i 72 godzin. #### Szkolenia zespołu (CyberSonar24 E-learning). Szkolenia przypisane do ról, test z automatyczną oceną i imienny certyfikat, a kierownictwo widzi poziom przeszkolenia. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Audyt Zero.** Bezpłatna ankieta pokazuje wstępną kategorię i obszary do uzupełnienia. - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestr usług, przegląd uprawnień i program audytów na danych przykładowych. - **Rejestry.** Firma wprowadza usługi, zasoby, narzędzia i własnych dostawców, w tym przez import z plików Excel. - **Uprawnienia i ryzyka.** Zespół przeprowadza pierwszy przegląd uprawnień i ocenę ryzyka. - **Dokumentacja i szkolenia.** Polityki trafiają do repozytorium, pracownicy przechodzą szkolenia, a zarząd otrzymuje przegląd zarządzania. Model uruchomienia: w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). ### FAQ ##### Czy mała firma świadcząca usługi bezpieczeństwa dla klientów podlega ustawie o KSC? Tak. Dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa, który jest co najmniej małym przedsiębiorcą, jest podmiotem kluczowym (art. 5 ust. 1 pkt 3). ##### Czym różni się dostawca usług zarządzanych od dostawcy usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa? Oba rodzaje są w załączniku nr 1 w sektorze zarządzania usługami ICT, ale mają inne progi. Dostawca usług zarządzanych jest kluczowy powyżej progów średniego przedsiębiorstwa i ważny jako średni, a dostawca usług w zakresie cyberbezpieczeństwa jest kluczowy już jako mały przedsiębiorca. ##### Jak przygotować dokumentację dla klientów, którzy oceniają nas jako dostawcę? W CyberSonar24 polityki i procedury są w repozytorium z wersjonowaniem, a program audytów, analiza luk i deklaracja stosowania pokazują stan zabezpieczeń. Raporty można wyeksportować do Excela i PDF. ##### Jak kontrolować uprawnienia administratorów w środowiskach klientów? Przegląd uprawnień w CyberSonar24 prowadzi macierz uprawnień (rola, zasób, typ dostępu) z harmonogramem przeglądów i raportem dla audytu. Historia zmian obejmuje role i uprawnienia do zasobów. ### Porozmawiajmy o tym, jak pokazać klientom Państwa zgodność z ustawą o KSC. Umów prezentację ## Sektor kosmiczny: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/przestrzen-kosmiczna/ > Operatorzy infrastruktury naziemnej usług kosmicznych i Polska Agencja Kosmiczna w ustawie o KSC. Ryzyko, dostawcy i incydenty w CyberSonar24. Sektor przestrzeni kosmicznej w załączniku nr 1 do ustawy o KSC obejmuje operatorów infrastruktury naziemnej, która wspiera świadczenie usług kosmicznych, oraz Polską Agencję Kosmiczną. Ustawa wyłącza z tego sektora operatorów wskazanych w art. 2 pkt 40 lit. b Prawa komunikacji elektronicznej. Stacje naziemne, centra sterowania i systemy przetwarzania danych satelitarnych zapewniają łączność, nawigację i obserwację Ziemi dla administracji, służb i przedsiębiorstw. Sektor jest nieliczny, ale obowiązki są takie same jak w innych sektorach kluczowych. CyberSonar24 pozwala opisać usługi, infrastrukturę i dostawców w jednym rejestrze i udokumentować system zarządzania bezpieczeństwem. Umów prezentację ### NIS2 w sektorze kosmicznym: czym wyróżnia się sektor - **Infrastruktura naziemna jako punkt dostępu.** Stacje odbiorcze, anteny, systemy sterowania i sieci przesyłu danych to elementy, przez które można zakłócić usługę bez dostępu do samego satelity. - **Wyspecjalizowani dostawcy.** Sprzęt i oprogramowanie pochodzą często od niewielu, wyspecjalizowanych producentów, w tym zagranicznych. Ocena ryzyka dostawcy ma tu duże znaczenie. - **Odbiorcy z sektora publicznego.** Usługi wspierają administrację, służby i inne sektory kluczowe, więc skutki przerwy wykraczają poza samą organizację. - **Długi cykl życia systemów.** Infrastruktura pracuje latami, a część urządzeń trudno szybko zaktualizować. - **Współpraca międzynarodowa.** Projekty prowadzone są z partnerami zagranicznymi, co wymaga jasnego opisu odpowiedzialności za zasoby i dane. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Zakłócanie lub podszywanie się pod sygnał w łączu między stacją a satelitą. - Nieuprawniony dostęp do systemów sterowania stacji naziemnej. - Podatności w oprogramowaniu dostawców sprzętu specjalistycznego. - Wyłudzenia danych logowania kierowane do zespołów projektowych. - Awaria zasilania lub łącza w obiekcie naziemnym. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria.** Operator infrastruktury naziemnej jest podmiotem kluczowym, jeżeli przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa, a ważnym, jeżeli jest średnim przedsiębiorstwem (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). Podmiot niebędący przedsiębiorcą, wskazany w załączniku nr 1 z nazwy lub rodzaju, jest kluczowy niezależnie od wielkości (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. g). - **System zarządzania bezpieczeństwem informacji** z art. 8 ust. 1, w tym szacowanie ryzyka, bezpieczeństwo łańcucha dostaw, plany ciągłości działania, monitorowanie systemu w trybie ciągłym, kryptografia i szkolenia personelu. Do tego dokumentacja normatywna i operacyjna (art. 10). - **Wpis do wykazu.** Podmiot składa wniosek o wpis w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c), przez system S46. - **Audyt.** Podmiot kluczowy co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1), pierwszy do 3 kwietnia 2028 r. dla podmiotów objętych ustawą od dnia wejścia nowelizacji (art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej). - **Kierownictwo.** Kierownik podmiotu odpowiada za wykonanie obowiązków (art. 8c) i raz w roku przechodzi udokumentowane szkolenie (art. 8e). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Usługi, stacje i systemy (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług z procesami i zasobami: stacjami, antenami, systemami sterowania, serwerami i łączami. Każdy zasób ma ocenę poufności, integralności i dostępności oraz właściciela biznesowego i technicznego. #### Graf powiązań. Pokazuje, które usługi i odbiorców dotyczy awaria jednego obiektu lub systemu. Mapę zależności można wyeksportować do PDF. #### Dostawcy sprzętu i oprogramowania. Rejestr dostawców z umowami, certyfikatami i datami ważności, z danymi z GUS po numerze NIP dla dostawców krajowych. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów i ma harmonogram ponownych ocen. #### Ryzyko i podatności. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne). Rejestr podatności codziennie sprawdza bazę NVD dla technologii wpisanych w zasobach. #### Incydenty i ciągłość. Rejestr incydentów z szablonami raportów i odliczaniem terminów oraz plany ciągłości i odtwarzania z harmonogramem testów. #### Audyt i dokumentacja. Program audytów z listami kontrolnymi ISO 27001:2022, działania korygujące z właścicielem i terminem, repozytorium dokumentów z wersjonowaniem. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestr usług i graf powiązań na danych przykładowych. - **Model uruchomienia.** W chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). Logowanie może korzystać z LDAP, Kerberos lub SSO. - **Rejestry.** Organizacja wprowadza usługi, obiekty naziemne, systemy i dostawców. - **Ryzyka i plany ciągłości.** Właściciele oceniają ryzyka i przygotowują plany dla procesów krytycznych. - **Audyt i przegląd zarządzania.** Zespół przygotowuje program audytów, a kierownictwo otrzymuje przegląd zarządzania. ### FAQ ##### Kto w sektorze przestrzeni kosmicznej podlega ustawie o KSC? Operatorzy infrastruktury naziemnej, która wspiera świadczenie usług kosmicznych, z wyjątkiem operatorów wskazanych w art. 2 pkt 40 lit. b Prawa komunikacji elektronicznej, oraz Polska Agencja Kosmiczna (załącznik nr 1). ##### Czy operator stacji naziemnej jest podmiotem kluczowym czy ważnym? To zależy od wielkości. Operator, który przewyższa progi średniego przedsiębiorstwa, jest podmiotem kluczowym, a średni podmiotem ważnym (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1). Kategorię warto potwierdzić z prawnikiem. ##### Jak ocenić ryzyko zagranicznego dostawcy sprzętu specjalistycznego? Dostawcę wpisuje się do rejestru dostawców w CyberSonar24 GRC, przypisuje do zasobów, które obsługuje, i wypełnia ocenę ryzyka w sześciu obszarach. System ustala termin ponownej oceny i przypomina o wygasających umowach. ##### Czy audyt jest obowiązkowy dla operatora infrastruktury naziemnej? Dla podmiotu kluczowego tak, co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Podmiotowi ważnemu organ może nakazać audyt w razie incydentu poważnego lub naruszenia ustawy (art. 15 ust. 1b). ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie infrastruktury naziemnej w Państwa organizacji. Umów prezentację ## Administracja publiczna: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/administracja-publiczna/ > Urzędy, agencje i państwowe osoby prawne jako podmioty kluczowe w ustawie o KSC. Rejestr zasobów, ryzyko, incydenty i szkolenia w CyberSonar24. Sektor podmioty publiczne w załączniku nr 1 do ustawy o KSC obejmuje między innymi jednostki sektora finansów publicznych wskazane w art. 9 pkt 1, 3, 5, 6, 8 i 9 ustawy o finansach publicznych z obsługującymi je urzędami, państwowe instytucje kultury, instytuty badawcze oraz instytucje wymienione z nazwy, takie jak Narodowy Bank Polski, Bank Gospodarstwa Krajowego, Urząd Dozoru Technicznego czy Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Wszystkie są podmiotami kluczowymi niezależnie od wielkości. Ministerstwa, urzędy centralne, agencje i fundusze prowadzą rejestry publiczne, systemy obsługi obywateli i systemy współdzielone z innymi instytucjami. Ustawa o KSC, która wdraża dyrektywę NIS2, uznaje je za podmioty kluczowe, więc wdrażają pełny system zarządzania bezpieczeństwem informacji, a nie uproszczoną listę wymagań. CyberSonar24 pozwala prowadzić rejestry, ryzyka, incydenty i dokumenty urzędu oraz jednostek podległych w jednym systemie. Umów prezentację ### Cyberbezpieczeństwo w administracji publicznej: czym wyróżnia się sektor - **Kategoria z mocy prawa.** O objęciu decyduje rodzaj jednostki, a nie wielkość. Każdy podmiot publiczny z załącznika nr 1 jest kluczowy. - **Systemy dostarczane przez inne instytucje.** Urząd korzysta z systemów prowadzonych przez inne podmioty publiczne, na przykład rejestrów państwowych. Ustawa wymaga uwzględnienia ich w systemie zarządzania bezpieczeństwem w zakresie kompetencji danego urzędu. - **Struktura hierarchiczna.** Ministerstwo nadzoruje jednostki podległe, które mają własne obowiązki, własne systemy i własnych dostawców. - **Zamówienia publiczne.** Dostawcy wybierani są w postępowaniach, a umowy obowiązują latami. Wymagania bezpieczeństwa trzeba zapisać w umowie i sprawdzać przez cały okres jej trwania. - **Dane obywateli.** Urzędy przetwarzają dane osobowe na dużą skalę, więc obok ustawy o KSC stosują RODO. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Wyłudzenia danych logowania kierowane do urzędników. - Ataki odmowy usługi na serwisy informacyjne i usługi elektroniczne. - Oprogramowanie szyfrujące dane w systemach dziedzinowych. - Wycieki danych osobowych z systemów obsługi spraw. - Incydent u dostawcy utrzymującego system dziedzinowy. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria.** Podmiot publiczny wskazany w załączniku nr 1 w sektorze podmioty publiczne jest podmiotem kluczowym niezależnie od wielkości (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d). - **Wpis do wykazu z urzędu.** Minister właściwy do spraw informatyzacji wpisuje podmioty publiczne do wykazu na podstawie rejestrów publicznych (art. 7a ust. 2 pkt 3), doręcza zawiadomienie o wpisie i wzywa do uzupełnienia danych w ciągu 6 miesięcy od doręczenia wezwania (art. 7b ust. 1 i 2). - **Pełny system zarządzania bezpieczeństwem informacji** z art. 8 ust. 1: szacowanie ryzyka, środki proporcjonalne do ryzyka, łańcuch dostaw, plany ciągłości działania, monitorowanie w trybie ciągłym, szkolenia. Uproszczone wymagania z załącznika nr 4 dotyczą tylko podmiotów ważnych będących podmiotami publicznymi (art. 8 ust. 3), więc nie dotyczą jednostek z załącznika nr 1. - **Systemy innych podmiotów publicznych.** Podmiot publiczny uwzględnia w systemie zarządzania bezpieczeństwem system informacyjny dostarczany przez inny podmiot publiczny (art. 8 ust. 4). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). - **Audyt.** Co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1), kopia raportu do organu w ciągu 3 dni roboczych (art. 15 ust. 1a). Pierwszy audyt do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej). - **Terminy i kierownik.** Obowiązki z rozdziału 3 do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). Kierownik jednostki odpowiada za ich wykonanie (art. 8c), a kara dla kierownika podmiotu publicznego wynosi do 100% wynagrodzenia (art. 73a ust. 5). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Usługi i rejestry urzędu (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług świadczonych przez jednostkę, procesów i zasobów, w tym systemów dostarczanych przez inne instytucje. Graf powiązań pokazuje, które zadania publiczne zatrzyma awaria konkretnego systemu. #### Jednostki podległe w jednej instancji. W zależności od planu (lokalnego lub centralnego) jedna instancja może obsługiwać kilka jednostek, a każda ma swoje rejestry. Struktura organizacji odwzorowuje departamenty, stanowiska i osoby odpowiedzialne. #### Ryzyko. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z planem postępowania, właścicielem i terminem. Mapa ryzyk pokazuje, czym zająć się w pierwszej kolejności. #### Dostawcy z zamówień publicznych. Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami, umowami o poziomie usług i przypomnieniem 30 dni przed wygaśnięciem umowy. Ocena ryzyka dostawcy ma harmonogram ponownych ocen. #### Incydenty i dane osobowe (CyberSonar24 RODO). Incydenty bezpieczeństwa i naruszenia ochrony danych w jednym module. Moduł RODO prowadzi rejestr czynności przetwarzania, upoważnienia, umowy powierzenia i wnioski osób z terminem odpowiedzi. #### Audyt i szkolenia. Program audytów z listami kontrolnymi ISO 27001:2022 i przegląd zarządzania dla kierownictwa. CyberSonar24 E-learning zapewnia szkolenia z imiennym certyfikatem, także dla kierownika jednostki. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestr usług, graf powiązań i obsługę kilku jednostek w jednej instancji. - **Model uruchomienia.** W chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). Plan dedykowany obejmuje także import struktury organizacyjnej i integrację z Active Directory. - **Struktura i rejestry.** Wprowadzamy strukturę urzędu i jednostek, usługi, zasoby i dostawców, w tym przez import z plików Excel. - **Ryzyka i plany ciągłości.** Właściciele oceniają ryzyka i przygotowują plany dla zadań krytycznych. - **Szkolenia, incydenty, przegląd zarządzania.** Pracownicy przechodzą szkolenia, zespół rejestruje incydenty, kierownictwo otrzymuje przegląd zarządzania. ### FAQ ##### Które jednostki sektora finansów publicznych podlegają ustawie o KSC? Załącznik nr 1 wymienia jednostki sektora finansów publicznych z art. 9 pkt 1, 3, 5, 6, 8 i 9 ustawy o finansach publicznych wraz z obsługującymi je urzędami, a także instytucje wymienione z nazwy, na przykład Narodowy Bank Polski i Urząd Dozoru Technicznego. Są podmiotami kluczowymi niezależnie od wielkości (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d). ##### Czy ministerstwo lub urząd centralny może stosować uproszczone wymagania z załącznika nr 4? Nie. Załącznik nr 4 dotyczy podmiotów ważnych będących podmiotami publicznymi (art. 8 ust. 3). Podmioty publiczne z załącznika nr 1 są kluczowe (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d) i wdrażają pełny system z art. 8 ust. 1. ##### Czy urząd musi złożyć wniosek o wpis do wykazu? Nie. Podmioty publiczne minister wpisuje do wykazu z urzędu (art. 7a ust. 2 pkt 3), doręcza zawiadomienie o wpisie i wzywa do uzupełnienia danych w ciągu 6 miesięcy od doręczenia wezwania (art. 7b ust. 1 i 2). ##### Jaka kara grozi kierownikowi urzędu? Do 100% wynagrodzenia kierownika podmiotu publicznego (art. 73a ust. 5). Kary z art. 73 i 73a można nałożyć po raz pierwszy po upływie 2 lat od wejścia nowelizacji w życie (art. 35 ustawy zmieniającej). ### Porozmawiajmy o wdrożeniu systemu zarządzania bezpieczeństwem w Państwa urzędzie. Umów prezentację ## Usługi pocztowe: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/uslugi-pocztowe/ > Operatorzy pocztowi w ustawie o KSC i NIS2: sortownie, placówki i śledzenie przesyłek. Zasoby, ryzyko, dostawcy i incydenty w systemie CyberSonar24. Sektor usług pocztowych w załączniku nr 2 do ustawy o KSC obejmuje operatorów pocztowych w rozumieniu art. 3 pkt 12 Prawa pocztowego. Należą do niego także firmy kurierskie wpisane do rejestru operatorów pocztowych, bo doręczanie przesyłek kurierskich jest w Prawie pocztowym usługą pocztową. Operator pocztowy i firma kurierska łączą sieć placówek, sortownie, flotę, systemy śledzenia przesyłek i integracje z klientami biznesowymi. Przerwa w działaniu jednego systemu zatrzymuje przyjmowanie i doręczanie przesyłek w wielu lokalizacjach naraz. CyberSonar24 pomaga spisać te zasoby, ocenić ryzyko i przygotować plany ciągłości dla całej sieci. Umów prezentację ### NIS2 w usługach pocztowych: czym wyróżnia się sektor - **Sieć wielu lokalizacji.** Placówki, punkty odbioru, automaty paczkowe, sortownie i magazyny korzystają z tych samych systemów centralnych. - **Integracje z klientami.** Sklepy internetowe i firmy nadają przesyłki przez interfejsy i portale operatora. Awaria lub nadużycie tych połączeń dotyka wielu klientów jednocześnie. - **Duża liczba urządzeń końcowych.** Skanery, terminale doręczycieli i urządzenia w sortowniach muszą być spisane i przypisane do procesów. - **Dane nadawców i odbiorców.** Operator przetwarza dane osobowe na dużą skalę, więc obok ustawy o KSC stosuje RODO. - **Podwykonawcy.** Transport, obsługa punktów i serwis urządzeń są często zlecane firmom zewnętrznym. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Fałszywe wiadomości podszywające się pod operatora i wyłudzające dane lub płatności od odbiorców. - Oprogramowanie szyfrujące dane w systemach sortowania i śledzenia przesyłek. - Nadużycie interfejsów dla klientów biznesowych. - Wycieki danych adresowych nadawców i odbiorców. - Awaria u dostawcy systemu informatycznego lub łączności. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Firmy kurierskie.** Prawo pocztowe definiuje przesyłkę kurierską jako rodzaj przesyłki pocztowej (art. 3 pkt 19), a jej przyjmowanie, sortowanie i doręczanie jako usługę pocztową (art. 2 ust. 1). Działalność pocztowa wymaga wpisu do rejestru operatorów pocztowych (art. 6 ust. 1), więc firma kurierska z takim wpisem jest operatorem pocztowym. Wpisu nie potrzebuje agent ani podwykonawca działający na podstawie umowy z operatorem (art. 6 ust. 3 i 4). - **Kategoria.** Operator pocztowy z załącznika nr 2, który jest co najmniej średnim przedsiębiorcą, jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 2). Podmiotem kluczowym może zostać między innymi jako podmiot krytyczny (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. c) albo na podstawie decyzji organu (art. 7l). - **Wpis do wykazu.** Operator składa wniosek o wpis samodzielnie, w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1). Dla podmiotów objętych ustawą od dnia wejścia nowelizacji w życie komunikat Ministra Cyfryzacji z 8 kwietnia 2026 r. wyznaczył termin od 7 maja do 3 października 2026 r. - **System zarządzania bezpieczeństwem informacji** z art. 8 ust. 1 i dokumentacja (art. 10). Obowiązki z rozdziału 3 podmioty objęte od dnia wejścia nowelizacji realizują do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). - **Audyt.** Obowiązek audytu co 3 lata dotyczy podmiotów kluczowych (art. 15 ust. 1). Podmiotowi ważnemu organ może nakazać audyt zewnętrzny w razie incydentu poważnego lub innego naruszenia ustawy (art. 15 ust. 1b). - **Kary.** Podmiot ważny: do 7 mln euro albo 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł (art. 73 ust. 4). Kary można nałożyć po raz pierwszy po upływie 2 lat od wejścia nowelizacji w życie (art. 35 ustawy zmieniającej). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Usługi, procesy i lokalizacje (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług z procesami od nadania po doręczenie i zasobami przypisanymi do procesów. Zasoby można grupować, na przykład według sortowni lub regionu, a graf powiązań pokazuje skutki awarii jednego elementu. #### Analiza krytyczności. Dla każdego procesu określa się dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalną utratę danych, a system ostrzega, gdy proces krytyczny nie ma planu ciągłości. #### Ryzyko. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z właścicielem, planem postępowania i harmonogramem przeglądów. #### Podwykonawcy. Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami, umowami o poziomie usług i przypomnieniem 30 dni przed wygaśnięciem umowy. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów. #### Incydenty i dane osobowe (CyberSonar24 RODO). Incydenty bezpieczeństwa i naruszenia ochrony danych w jednym module, z szablonami raportów i odliczaniem terminów. Moduł RODO prowadzi rejestr czynności przetwarzania, umowy powierzenia i wnioski osób. #### Szkolenia w terenie (CyberSonar24 E-learning). Doręczyciele i pracownicy sortowni przechodzą szkolenia w przeglądarce telefonu, z testem i imiennym certyfikatem. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Audyt Zero.** Bezpłatna ankieta i raport w formacie PDF na adres e-mail. - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestr usług i grupowanie zasobów według lokalizacji na danych przykładowych. - **Model uruchomienia.** W chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). - **Rejestry.** Operator wprowadza usługi, procesy, lokalizacje, zasoby i podwykonawców, w tym przez import z plików Excel. - **Ryzyka i plany ciągłości.** Właściciele oceniają ryzyka i przygotowują plany dla sortowni i systemów centralnych. - **Szkolenia i przegląd zarządzania.** Pracownicy przechodzą szkolenia, zarząd otrzymuje przegląd zarządzania. ### FAQ ##### Czy każdy operator pocztowy podlega ustawie o KSC? Nie. Operator pocztowy z załącznika nr 2 jest podmiotem ważnym, jeżeli jest co najmniej średnim przedsiębiorcą (art. 5 ust. 2 pkt 2). Mniejszy operator może zostać objęty decyzją organu (art. 7l). ##### Czy firma kurierska jest operatorem pocztowym w rozumieniu ustawy o KSC? Tak, jeżeli świadczy usługi pocztowe i jest wpisana do rejestru operatorów pocztowych. Prawo pocztowe uznaje przesyłkę kurierską za rodzaj przesyłki pocztowej (art. 3 pkt 19), a działalność pocztowa wymaga wpisu do rejestru (art. 6 ust. 1). Agent i podwykonawca działający na podstawie umowy z operatorem nie potrzebują wpisu (art. 6 ust. 3 i 4). ##### Jak opisać sieć sortowni i placówek w jednym systemie? W CyberSonar24 GRC zasoby grupuje się według sortowni lub regionu i przypisuje do procesów od nadania po doręczenie. Graf powiązań pokazuje, które procesy zatrzyma awaria systemu centralnego lub jednej lokalizacji. ##### Jak połączyć incydenty z naruszeniami danych nadawców i odbiorców? Incydenty bezpieczeństwa i naruszenia ochrony danych osobowych są w jednym module, wspólnym z CyberSonar24 RODO. Moduł RODO prowadzi też rejestr czynności przetwarzania i umowy powierzenia z podwykonawcami. ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie Państwa sieci pocztowej. Umów prezentację ## Energetyka jądrowa: KSC i NIS2 | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/energetyka-jadrowa/ > Inwestorzy i operatorzy obiektów energetyki jądrowej w ustawie o KSC. Dostawcy, wykonawcy, ryzyko i dokumentacja w jednym systemie CyberSonar24. Sektor inwestycji energetyki jądrowej w załączniku nr 2 do ustawy o KSC obejmuje inwestorów obiektów energetyki jądrowej, którzy uzyskali decyzję zasadniczą, o której mowa w art. 3a ust. 1 ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej. Taki inwestor jest podmiotem ważnym niezależnie od wielkości. Na etapie przygotowania i budowy obiektu jądrowego najwięcej informacji wrażliwych jest u inwestora i jego wykonawców: projekty, dokumentacja lokalizacyjna, harmonogramy i dane o dostawcach. Ustawa o KSC, która wdraża dyrektywę NIS2, obejmuje inwestora od chwili uzyskania decyzji zasadniczej, a operatora obiektu jako podmiot kluczowy. CyberSonar24 porządkuje rejestr zasobów, dostawców i ryzyk od etapu inwestycji. Umów prezentację ### Cyberbezpieczeństwo w energetyce jądrowej: czym wyróżnia się sektor - **Łańcuch wykonawców.** W inwestycji uczestniczą generalni wykonawcy, projektanci, dostawcy technologii i podwykonawcy z wielu krajów. Każdy z nich ma dostęp do części dokumentacji lub systemów. - **Informacja jako główny zasób.** Przed uruchomieniem obiektu najcenniejsze są dokumenty projektowe, wyniki badań lokalizacyjnych i korespondencja z dostawcami. - **Zmiana statusu w czasie.** Inwestor z decyzją zasadniczą jest podmiotem ważnym, a operator obiektu staje się podmiotem kluczowym z chwilą uzyskania zezwolenia na eksploatację lub koncesji, zależnie od rodzaju obiektu. - **Wiele regulacji jednocześnie.** Obok ustawy o KSC obowiązują przepisy prawa atomowego i wymagania dozoru jądrowego. - **Długi horyzont.** Przygotowanie i budowa trwają latami, więc system zarządzania bezpieczeństwem musi przejść z fazy projektu do fazy eksploatacji bez zmiany narzędzi. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Kradzież dokumentacji projektowej przez ataki ukierunkowane na inwestora lub wykonawców. - Wyłudzenia kierowane do zespołów projektowych i zakupowych. - Incydent u wykonawcy z dostępem do wspólnej przestrzeni dokumentów. - Przejęcie kont w systemach współpracy z partnerami. - Niekontrolowany obieg dokumentów poza systemami organizacji. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria inwestora.** Inwestor obiektu energetyki jądrowej, który uzyskał decyzję zasadniczą, jest podmiotem ważnym niezależnie od wielkości (art. 5 ust. 2 pkt 5). - **Kategoria operatora.** Operator obiektu energetyki jądrowej jest podmiotem kluczowym niezależnie od wielkości (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. h). Na przykład operator elektrowni jądrowej staje się nim z dniem uzyskania zezwolenia na eksploatację albo koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej lub ciepła, zależnie od tego, które uzyska pierwsze (art. 5 ust. 9 pkt 2). - **Wpis do wykazu.** Wniosek o wpis w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1), zmiana danych w ciągu 14 dni (art. 7c ust. 3). - **System zarządzania bezpieczeństwem informacji** z art. 8 ust. 1, w tym bezpieczeństwo łańcucha dostaw z uwzględnieniem relacji z bezpośrednimi dostawcami sprzętu i oprogramowania (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. e), oraz dokumentacja (art. 10). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). - **Audyt.** Podmiot ważny nie ma obowiązku audytu co 3 lata, ale organ może go nakazać w razie incydentu poważnego lub naruszenia ustawy (art. 15 ust. 1b). Po zmianie statusu na operatora obowiązuje audyt podmiotu kluczowego (art. 15 ust. 1). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Dostawcy i wykonawcy (CyberSonar24 GRC). Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP dla firm krajowych, umowami, umowami o zachowaniu poufności i certyfikatami z datami ważności. Dostawcy krytyczni są oznaczani automatycznie, a ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów i ma harmonogram ponownych ocen. #### Zasoby informacyjne. Rejestr zasobów obejmuje systemy, urządzenia, informacje i ludzi. Każdy zasób ma ocenę poufności, integralności i dostępności oraz właściciela biznesowego i technicznego. #### Dokumenty i dostęp. Repozytorium dokumentów z wersjonowaniem, kontrolą dostępu do odczytu i edycji oraz pełną historią zmian. Przegląd uprawnień pokazuje, kto i do czego ma dostęp. #### Ryzyko. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z planem postępowania, właścicielem i terminem przeglądu. #### Incydenty. Rejestr incydentów z krokami obsługi i szablonami raportów, powiązany z zasobami, ryzykami i dostawcami. #### Ciągłość systemu po zmianie statusu. Ten sam system i te same rejestry obsłużą fazę eksploatacji, w tym plany ciągłości działania i program audytów z listami kontrolnymi ISO 27001:2022. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestr dostawców, repozytorium dokumentów i przegląd uprawnień na danych przykładowych. - **Model uruchomienia.** Na serwerach klienta (on-prem) albo w chmurze, z logowaniem przez LDAP, Kerberos lub SSO. - **Wykonawcy i zasoby.** Inwestor wprowadza wykonawców, umowy i zasoby informacyjne, w tym przez import z plików Excel. - **Ryzyka i uprawnienia.** Właściciele oceniają ryzyka, a zespół przeprowadza pierwszy przegląd uprawnień. - **Przegląd zarządzania.** Zarząd otrzymuje zestawienie ryzyk, incydentów i stanu zgodności. ### FAQ ##### Od kiedy inwestor obiektu jądrowego podlega ustawie o KSC? Od uzyskania decyzji zasadniczej, o której mowa w art. 3a ust. 1 ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej. Taki inwestor jest podmiotem ważnym niezależnie od wielkości (art. 5 ust. 2 pkt 5). ##### Kiedy operator elektrowni jądrowej staje się podmiotem kluczowym? Operator obiektu energetyki jądrowej jest podmiotem kluczowym niezależnie od wielkości (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. h). Operator elektrowni jądrowej staje się nim z dniem uzyskania zezwolenia na eksploatację albo koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej lub ciepła, zależnie od tego, które uzyska pierwsze (art. 5 ust. 9 pkt 2). ##### Jak zarządzać ryzykiem wielu wykonawców inwestycji? W rejestrze dostawców CyberSonar24 każdy wykonawca ma umowy, umowy o zachowaniu poufności i certyfikaty z datami ważności. Dostawcy krytyczni są oznaczani automatycznie, a ocena ryzyka obejmuje sześć obszarów i ma harmonogram ponownych ocen. ##### Czy inwestor i operator mogą pracować w tym samym systemie? Tak. Te same rejestry zasobów, dostawców i ryzyk obsłużą fazę inwestycji i eksploatacji, w tym plany ciągłości działania i program audytów wymagany od podmiotu kluczowego. ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie Państwa inwestycji. Umów prezentację ## Gospodarka odpadami: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/gospodarka-odpadami/ > Odbiór, transport i przetwarzanie odpadów w ustawie o KSC i NIS2, także w spółkach komunalnych. Systemy, ryzyko i ciągłość działania w CyberSonar24. Sektor gospodarowania odpadami w załączniku nr 2 do ustawy o KSC obejmuje przedsiębiorstwa zbierające, transportujące i przetwarzające odpady, w tym sortujące, oraz sprzedawców odpadów i pośredników w obrocie odpadami, jeżeli są obowiązane do wpisu w rejestrze z art. 49 ust. 1 ustawy o odpadach. Ustawa wyłącza przedsiębiorstwa, dla których te usługi nie są podstawową działalnością gospodarczą. Odbiór odpadów od mieszkańców i firm zależy od harmonogramów, systemów ważenia, ewidencji, logistyki floty i rozliczeń z gminami. Wiele przedsiębiorstw w tym sektorze to spółki komunalne, które ustawa może obejmować w dwóch rolach. CyberSonar24 pomaga spisać systemy, ocenić ryzyko i przygotować plan ciągłości odbioru i przetwarzania odpadów. Umów prezentację ### NIS2 w gospodarce odpadami: czym wyróżnia się sektor - **Ciągłość usługi dla mieszkańców.** Przerwa w odbiorze odpadów jest od razu widoczna i wymaga szybkiego planu zastępczego. - **Systemy operacyjne i biurowe.** Wagi, systemy ewidencji, sterowanie liniami sortowni, lokalizacja pojazdów, rozliczenia i obsługa klientów pracują razem, często u różnych dostawców. - **Obowiązki ewidencyjne.** Przedsiębiorstwo prowadzi ewidencję odpadów w systemach zewnętrznych, więc dostęp do nich i ciągłość ich obsługi należą do zasobów krytycznych. - **Spółki komunalne.** Spółka gminna może być objęta ustawą jako podmiot z sektora odpadów oraz jako podmiot publiczny z załącznika nr 2. - **Wiele instalacji.** Punkty zbiórki, bazy transportowe, sortownie i instalacje przetwarzania działają w różnych lokalizacjach. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Oprogramowanie szyfrujące dane w systemach rozliczeń i ewidencji. - Przejęcie kont dostępu do systemów zewnętrznych, w których prowadzona jest ewidencja. - Awaria systemu sterowania w sortowni lub instalacji przetwarzania. - Wyłudzenia płatności przez fałszywe faktury i zmiany numerów rachunków. - Awaria u dostawcy systemu lokalizacji floty lub łączności. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria.** Przedsiębiorstwo z załącznika nr 2, które jest co najmniej średnim przedsiębiorcą, jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 2). - **Spółka komunalna.** Spółka wykonująca zadania o charakterze użyteczności publicznej w rozumieniu ustawy o gospodarce komunalnej jest podmiotem ważnym niezależnie od wielkości, jeżeli realizuje zadanie publiczne z wykorzystaniem systemów informacyjnych (art. 5 ust. 2 pkt 8). Dla kierownika podmiotu publicznego, który jest objęty ustawą także w innym sektorze, górna granica kary wynosi 300% wynagrodzenia (art. 73a ust. 4 i 5). - **Wpis do wykazu.** Przedsiębiorstwo prywatne składa wniosek o wpis w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1). Podmioty publiczne są wpisywane z urzędu i uzupełniają dane w ciągu 6 miesięcy od wezwania (art. 7a ust. 2 pkt 3, art. 7b ust. 2). - **System zarządzania bezpieczeństwem informacji** z art. 8 ust. 1 i dokumentacja (art. 10). Podmiot ważny będący podmiotem publicznym wdraża system według załącznika nr 4 (art. 8 ust. 3). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). Podmiot ważny będący podmiotem publicznym przekazuje tylko zgłoszenie w ciągu 72 godzin (art. 12c). - **Terminy.** Obowiązki z rozdziału 3 podmioty objęte od dnia wejścia nowelizacji realizują do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Usługi i procesy (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług z procesami: odbiór, transport, ważenie, sortowanie, przetwarzanie, ewidencja i rozliczenia. Do procesów przypisane są zasoby, a graf powiązań pokazuje skutki awarii jednego systemu. #### Instalacje i lokalizacje. Zasoby można grupować według instalacji lub bazy, a każdy ma właściciela i ocenę poufności, integralności i dostępności. #### Ryzyko. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z planem postępowania i terminem przeglądu. #### Dostawcy. Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami i przypomnieniem 30 dni przed wygaśnięciem umowy, z oceną ryzyka dostawcy w sześciu obszarach. #### Plan ciągłości odbioru odpadów. Plany ciągłości działania oparte na szablonach zgodnych z ISO 22301, z zespołem kryzysowym, procedurą odtwarzania i harmonogramem testów. #### Incydenty i szkolenia. Rejestr incydentów z szablonami raportów oraz CyberSonar24 E-learning dla kierowców i pracowników instalacji, w przeglądarce telefonu. W zależności od planu (lokalnego lub centralnego) jedna instancja może obsługiwać urząd gminy i kilka spółek komunalnych. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Audyt Zero.** Bezpłatna ankieta pokazuje wstępną kategorię i obszary do uzupełnienia. - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestr usług i plan ciągłości na danych przykładowych. - **Model uruchomienia.** W chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). - **Rejestry.** Przedsiębiorstwo wprowadza procesy, instalacje, systemy i dostawców, w tym przez import z plików Excel. - **Ryzyka i plany ciągłości.** Właściciele oceniają ryzyka i przygotowują plan zastępczego odbioru odpadów. - **Szkolenia i przegląd zarządzania.** Pracownicy przechodzą szkolenia, zarząd otrzymuje przegląd zarządzania. ### FAQ ##### Które firmy odpadowe podlegają ustawie o KSC? Przedsiębiorstwa zbierające, transportujące i przetwarzające odpady oraz sprzedawcy i pośrednicy w obrocie odpadami, obowiązani do wpisu w rejestrze z art. 49 ust. 1 ustawy o odpadach, jeżeli ta działalność jest ich podstawową działalnością (załącznik nr 2). Podmiotem ważnym jest przedsiębiorstwo co najmniej średnie (art. 5 ust. 2 pkt 2). ##### Czy mała gminna spółka odpadowa jest objęta ustawą? Może być, niezależnie od wielkości. Spółka wykonująca zadania o charakterze użyteczności publicznej w rozumieniu ustawy o gospodarce komunalnej jest podmiotem ważnym, jeżeli realizuje zadanie publiczne z wykorzystaniem systemów informacyjnych (art. 5 ust. 2 pkt 8). ##### Czy spółka komunalna zgłasza incydenty w trzech krokach? Podmiot ważny będący podmiotem publicznym przekazuje tylko zgłoszenie incydentu poważnego w ciągu 72 godzin, bez wczesnego ostrzeżenia i sprawozdań (art. 12c). Pozostałe podmioty stosują terminy 24 godzin, 72 godzin i miesiąca. ##### Czy urząd gminy i spółka odpadowa mogą pracować w jednym systemie? Tak. W zależności od planu (lokalnego lub centralnego) jedna instancja CyberSonar24 może obsługiwać urząd i kilka spółek komunalnych, a każda jednostka ma swoje rejestry. ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie Państwa przedsiębiorstwa. Umów prezentację ## Przemysł chemiczny: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/chemikalia/ > Producenci i dystrybutorzy chemikaliów w ustawie o KSC i NIS2. Systemy produkcyjne i biurowe, ryzyko i ciągłość procesów w systemie CyberSonar24. Sektor chemikaliów w załączniku nr 2 do ustawy o KSC obejmuje przedsiębiorstwa produkujące i dystrybuujące substancje lub mieszaniny w rozumieniu rozporządzenia REACH (art. 3 pkt 9 i 14) oraz przedsiębiorstwa wytwarzające z substancji lub mieszanin wyroby (art. 3 pkt 3 rozporządzenia REACH). W zakładzie chemicznym systemy informatyczne sterują procesem, dokumentują receptury i partie oraz obsługują logistykę materiałów, które wymagają szczególnej ostrożności. Incydent w tych systemach może zatrzymać produkcję, uszkodzić instalację albo naruszyć tajemnicę przedsiębiorstwa. CyberSonar24 łączy rejestr systemów produkcyjnych i biurowych z oceną ryzyka i planami ciągłości dla konkretnych procesów technologicznych. Umów prezentację ### NIS2 w przemyśle chemicznym: czym wyróżnia się sektor - **Proces ciągły.** Wiele instalacji pracuje bez przerwy, a nieplanowane zatrzymanie oznacza straty surowca, czas ponownego rozruchu i ryzyko dla bezpieczeństwa. - **Systemy sterowania procesem.** Sterowniki, systemy wizualizacji i systemy bezpieczeństwa instalacji pracują obok systemów planowania produkcji, magazynu i jakości. - **Tajemnica przedsiębiorstwa.** Receptury, parametry procesów i dane badawcze są celem szpiegostwa gospodarczego. - **Łańcuch dostaw.** Surowce, transport materiałów niebezpiecznych i serwis instalacji zależą od wyspecjalizowanych dostawców. - **Dokumentacja wymagana przez inne przepisy.** Zakład prowadzi już dokumentację bezpieczeństwa procesowego i jakości, którą warto powiązać z systemem zarządzania bezpieczeństwem informacji. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Oprogramowanie szyfrujące dane, które zatrzymuje planowanie i wydawanie partii. - Nieuprawniony dostęp do systemów sterowania przez połączenia serwisowe. - Kradzież receptur i dokumentacji technologicznej. - Podatności w starszych systemach, których nie można szybko zaktualizować. - Wyłudzenia kierowane do działów zakupów i logistyki. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria.** Przedsiębiorstwo z załącznika nr 2, które jest co najmniej średnim przedsiębiorcą, jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 2). W grupach kapitałowych liczy się dane przedsiębiorstw powiązanych, chyba że system informacyjny spółki jest od nich niezależny i spółka nie świadczy z nimi usług wspólnie (art. 5 ust. 7). - **Wpis do wykazu.** Wniosek o wpis w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1). Dla podmiotów objętych ustawą od dnia wejścia nowelizacji w życie komunikat Ministra Cyfryzacji z 8 kwietnia 2026 r. wyznaczył termin od 7 maja do 3 października 2026 r. - **System zarządzania bezpieczeństwem informacji** z art. 8 ust. 1, obejmujący system informacyjny wykorzystywany w procesach wpływających na świadczenie usługi, oraz dokumentacja (art. 10). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). - **Audyt na polecenie organu.** Podmiotowi ważnemu organ może nakazać audyt zewnętrzny w razie incydentu poważnego lub naruszenia ustawy (art. 15 ust. 1b). - **Terminy i kierownictwo.** Obowiązki z rozdziału 3 do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). Zarząd odpowiada za ich wykonanie (art. 8c), a jego członkowie raz w roku przechodzą udokumentowane szkolenie (art. 8e). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Systemy produkcyjne i biurowe w jednym rejestrze (CyberSonar24 GRC). Rejestr zasobów obejmuje systemy sterowania, systemy planowania, magazynu i jakości. Graf powiązań pokazuje, które procesy technologiczne zatrzyma awaria konkretnego systemu. #### Analiza krytyczności procesów. Dla każdego procesu dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalna utrata danych, z katalogiem zakłóceń, takich jak awaria systemu, oprogramowanie szyfrujące czy niedostępność personelu. #### Ryzyko i podatności. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne). Rejestr podatności codziennie sprawdza bazę NVD dla technologii wpisanych w zasobach. #### Dostawcy serwisu. Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami o zachowaniu poufności i umowami o poziomie usług. Dostawcy są przypisani do systemów, do których mają dostęp. #### Dostęp do informacji chronionych. Przegląd uprawnień do zasobów i repozytorium dokumentów z kontrolą dostępu i historią zmian. #### Ciągłość działania. Plany ciągłości i odtwarzania z harmonogramem testów według krytyczności procesu. CyberSonar24 ewidencjonuje i ocenia systemy sterowania, ale ich nie monitoruje. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestr zasobów produkcyjnych i analizę krytyczności na danych przykładowych. - **Model uruchomienia.** Na serwerach klienta (on-prem) albo w chmurze. W zależności od planu kilka zakładów może pracować w jednej instancji. - **Rejestry.** Zakład wprowadza procesy, systemy i dostawców, w tym przez import z plików Excel. - **Ryzyka i plany ciągłości.** Właściciele procesów oceniają ryzyka i przygotowują plany. - **Szkolenia i przegląd zarządzania.** Pracownicy przechodzą szkolenia w CyberSonar24 E-learning, zarząd otrzymuje przegląd zarządzania. ### FAQ ##### Kto w branży chemicznej podlega ustawie o KSC? Przedsiębiorstwa produkujące i dystrybuujące substancje lub mieszaniny oraz wytwarzające z nich wyroby w rozumieniu rozporządzenia REACH (załącznik nr 2), jeżeli są co najmniej średnimi przedsiębiorcami. Są podmiotami ważnymi (art. 5 ust. 2 pkt 2). ##### Czy spółka z grupy chemicznej liczy wielkość razem z grupą? Co do zasady tak. Spółka nie jest jednak podmiotem ważnym z tytułu wielkości grupy, jeżeli jej system informacyjny jest niezależny od systemów przedsiębiorstw powiązanych i nie świadczy z nimi usług wspólnie (art. 5 ust. 7). ##### Czy systemy sterowania procesem trzeba ująć w rejestrze zasobów? Tak, jeżeli są wykorzystywane w procesach wpływających na świadczenie usługi (art. 8 ust. 1). CyberSonar24 ewidencjonuje i ocenia je razem z systemami biurowymi, ale ich nie monitoruje. ##### Jak chronić receptury i dokumentację technologiczną w systemie? Repozytorium dokumentów CyberSonar24 ma kontrolę dostępu do odczytu i edycji, wersjonowanie i pełną historię zmian, a przegląd uprawnień pokazuje, kto ma dostęp do zasobów z informacjami chronionymi. ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie Państwa zakładu. Umów prezentację ## Branża spożywcza: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/zywnosc/ > Producenci, przetwórcy i hurtownicy żywności w ustawie o KSC i NIS2. Dostawcy, logistyka, ryzyko i ciągłość dostaw w jednym systemie CyberSonar24. Sektor żywności w załączniku nr 2 do ustawy o KSC obejmuje przedsiębiorstwa spożywcze w rozumieniu art. 3 pkt 2 rozporządzenia 178/2002, które zajmują się dystrybucją hurtową oraz przemysłową produkcją i przetwarzaniem żywności. Ustawa nie obejmuje w tym sektorze handlu detalicznego ani gastronomii. Zakład spożywczy działa w rytmie dostaw surowca, krótkich terminów przydatności i zamówień sieci handlowych. Zatrzymanie systemu planowania, magazynu chłodniczego albo linii pakującej oznacza utratę towaru i niewykonane dostawy. CyberSonar24 pomaga opisać te zależności, ocenić ryzyko dostawców i przygotować plany ciągłości dla procesów, które nie mogą stać. Umów prezentację ### NIS2 w branży spożywczej: czym wyróżnia się sektor - **Czas jako parametr krytyczny.** Surowce i wyroby mają krótkie terminy, więc dopuszczalny czas przestoju liczy się w godzinach. - **Identyfikowalność partii.** Systemy jakości i magazynu muszą wskazać pochodzenie surowca i odbiorcę partii. Utrata tych danych utrudnia wycofanie produktu. - **Systemy produkcyjne i chłodnicze.** Linie produkcyjne, systemy kontroli temperatury, wagi i etykieciarki pracują obok systemów planowania i sprzedaży. - **Zależność od partnerów.** Dostawcy surowca, operatorzy logistyczni i sieci handlowe wymieniają dane elektronicznie, a awaria po jednej stronie zatrzymuje drugą. - **Sezonowość i praca zmianowa.** Pracownicy sezonowi i zmianowi muszą przejść szkolenia szybko i bez dostępu do komputera. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Oprogramowanie szyfrujące dane, które zatrzymuje planowanie produkcji i wysyłki. - Wyłudzenia płatności przez fałszywe zmiany rachunków dostawców. - Awaria systemu kontroli temperatury lub magazynu. - Incydent u operatora logistycznego lub dostawcy systemu wymiany danych. - Nieuprawniony dostęp do systemów linii produkcyjnych przez połączenia serwisowe. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria.** Przedsiębiorstwo spożywcze z załącznika nr 2, które jest co najmniej średnim przedsiębiorcą, jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 2). Wielkość ocenia się według stanu na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego (art. 5 ust. 5). - **Wpis do wykazu.** Wniosek o wpis w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1), zmiana danych w ciągu 14 dni (art. 7c ust. 3). Termin dla podmiotów objętych ustawą od dnia wejścia nowelizacji określił komunikat Ministra Cyfryzacji z 8 kwietnia 2026 r.: od 7 maja do 3 października 2026 r. - **System zarządzania bezpieczeństwem informacji** z art. 8 ust. 1: szacowanie ryzyka, bezpieczeństwo łańcucha dostaw, plany ciągłości działania, szkolenia, obsługa incydentów. Do tego dokumentacja (art. 10). - **Osoby do kontaktu.** Co najmniej dwie, a w mikro i małym przedsiębiorstwie co najmniej jedna (art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). - **Terminy i kary.** Obowiązki z rozdziału 3 do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). Kara dla podmiotu ważnego do 7 mln euro albo 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł (art. 73 ust. 4). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Procesy od surowca do wysyłki (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług i procesów: przyjęcie surowca, produkcja, pakowanie, magazyn, wysyłka, jakość. Do procesów przypisane są systemy, urządzenia, informacje i ludzie. #### Analiza krytyczności. Dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalna utrata danych dla każdego procesu oraz ostrzeżenie, gdy proces krytyczny nie ma planu ciągłości. #### Dostawcy i partnerzy logistyczni. Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami, umowami o poziomie usług i certyfikatami z datami ważności. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów, a wyniki można porównać na mapie ryzyka. #### Ryzyko. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z właścicielem i harmonogramem przeglądów. #### Incydenty. Rejestr incydentów z krokami obsługi, szablonami raportów i odliczaniem terminów 24 i 72 godzin. #### Szkolenia dla pracowników zmianowych (CyberSonar24 E-learning). Szkolenia w przeglądarce telefonu, z testem z automatyczną oceną i imiennym certyfikatem. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Audyt Zero.** Bezpłatna ankieta i raport w formacie PDF na adres e-mail. - **Prezentacja.** Pokazujemy procesy, analizę krytyczności i rejestr dostawców na danych przykładowych. - **Model uruchomienia.** W chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). - **Rejestry.** Przedsiębiorstwo wprowadza procesy, systemy i dostawców, w tym przez import z plików Excel. - **Ryzyka i plany ciągłości.** Właściciele oceniają ryzyka i przygotowują plany dla procesów o najkrótszym dopuszczalnym przestoju. - **Szkolenia i przegląd zarządzania.** Pracownicy przechodzą szkolenia, zarząd otrzymuje przegląd zarządzania. ### FAQ ##### Czy sklep spożywczy podlega ustawie o KSC? Załącznik nr 2 obejmuje przedsiębiorstwa spożywcze zajmujące się dystrybucją hurtową oraz przemysłową produkcją i przetwarzaniem żywności. Handel detaliczny nie jest w nim wymieniony. ##### Od jakiej wielkości zakład spożywczy jest podmiotem ważnym? Od średniego przedsiębiorstwa w rozumieniu rozporządzenia 651/2014 (art. 5 ust. 2 pkt 2). Wielkość ocenia się według stanu na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego (art. 5 ust. 5). ##### Jak ocenić ryzyko operatora logistycznego lub dostawcy surowca? W rejestrze dostawców CyberSonar24 dostawcę przypisuje się do procesów, które od niego zależą, i wypełnia ocenę ryzyka w sześciu obszarach. Wyniki dostawców można porównać w tabeli i na mapie ryzyka. ##### Jak przeszkolić pracowników sezonowych i zmianowych? CyberSonar24 E-learning działa w przeglądarce telefonu. Szkolenie kończy się testem z automatyczną oceną i imiennym certyfikatem, a kierownictwo widzi poziom przeszkolenia. ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie Państwa zakładu spożywczego. Umów prezentację ## Cyberbezpieczeństwo w produkcji: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/produkcja/ > Producenci maszyn, elektroniki, pojazdów i wyrobów medycznych w ustawie o KSC i NIS2. Systemy OT i IT, ryzyko i dostawcy w systemie CyberSonar24. Sektor produkcji w załączniku nr 2 do ustawy o KSC obejmuje producentów wyrobów medycznych i wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro oraz przedsiębiorców prowadzących działalność z działów 26 do 30 sekcji C klasyfikacji NACE Rev. 2: komputery, wyroby elektroniczne i optyczne, urządzenia elektryczne, maszyny i urządzenia, pojazdy samochodowe, przyczepy i naczepy oraz pozostały sprzęt transportowy. Zakład produkcyjny łączy systemy sterowania liniami z systemami planowania, magazynu, jakości i rozliczeń z klientami. Coraz częściej produkuje też wyroby, które same zawierają oprogramowanie. CyberSonar24 prowadzi systemy produkcyjne i biurowe w jednym rejestrze z grafem powiązań, a kilka zakładów może pracować w jednej instancji, w zależności od planu. Umów prezentację ### NIS2 w produkcji: czym wyróżnia się sektor - **Łączenie świata produkcji z biurem.** Sterowniki, roboty, stanowiska kontroli jakości i systemy wizualizacji są połączone z systemami planowania i magazynu, co otwiera drogę incydentom z sieci biurowej do produkcji. - **Łańcuch dostaw komponentów.** Zakład zależy od dostawców części, podzespołów i oprogramowania, a także od klientów, z którymi wymienia dane o zamówieniach i dostawach. - **Własność intelektualna.** Dokumentacja konstrukcyjna, programy dla maszyn i dane z badań są celem szpiegostwa gospodarczego. - **Wiele zakładów i grup kapitałowych.** Status spółki zależy od wspólnych systemów i usług w grupie, więc ocenę trzeba udokumentować spółka po spółce. - **Szczególne grupy.** Producenci wyrobów medycznych uznanych za krytyczne podczas stanu zagrożenia zdrowia publicznego należą do sektora ochrony zdrowia w załączniku nr 1, a nie do sektora produkcji. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Oprogramowanie szyfrujące dane, które zatrzymuje planowanie i linie produkcyjne. - Nieuprawniony dostęp do maszyn przez zdalne połączenia serwisowe producentów. - Kradzież dokumentacji konstrukcyjnej. - Podatności w systemach sterowania, których nie można szybko zaktualizować. - Incydent u dostawcy komponentów lub systemu wymiany danych z klientem. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria.** Przedsiębiorstwo z załącznika nr 2, które jest co najmniej średnim przedsiębiorcą, jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 2). Podmiotem kluczowym może zostać między innymi jako podmiot krytyczny albo na podstawie decyzji organu (art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. c i e). - **Grupy kapitałowe.** Jeżeli system informacyjny spółki jest niezależny od systemów przedsiębiorstw powiązanych i spółka nie świadczy z nimi usług wspólnie, nie jest podmiotem ważnym z tytułu wielkości grupy (art. 5 ust. 7). - **Wpis do wykazu.** Wniosek o wpis w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1). Dla podmiotów objętych ustawą od dnia wejścia nowelizacji termin określił komunikat Ministra Cyfryzacji z 8 kwietnia 2026 r.: od 7 maja do 3 października 2026 r. - **System zarządzania bezpieczeństwem informacji** z art. 8 ust. 1 i dokumentacja (art. 10). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c). - **Terminy.** Obowiązki z rozdziału 3 do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). Organ może nakazać podmiotowi ważnemu audyt zewnętrzny w razie incydentu poważnego lub naruszenia ustawy (art. 15 ust. 1b). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Zakłady, linie i systemy (CyberSonar24 GRC). Rejestr zasobów obejmuje systemy sterowania, maszyny, systemy planowania, magazynu i jakości. Zasoby można grupować według zakładu lub linii, a graf powiązań pokazuje, które procesy zatrzyma awaria jednego elementu. #### Analiza krytyczności. Dopuszczalny czas przestoju i dopuszczalna utrata danych dla każdego procesu produkcyjnego. #### Podatności w systemach produkcyjnych. Rejestr podatności codziennie sprawdza bazę NVD dla technologii wpisanych w zasobach i łączy każdą lukę z zasobem i właścicielem. #### Ryzyko. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z planem postępowania, właścicielem i terminem. #### Dostawcy komponentów i serwisu. Rejestr dostawców z danymi z GUS po numerze NIP, umowami o zachowaniu poufności, umowami o poziomie usług i certyfikatami. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów. #### Audyt i normy. Program audytów z listami kontrolnymi ISO 27001:2022, analiza luk i deklaracja stosowania. Ten sam system obsługuje moduł ISO/IEC 27001 dla zakładów, które przygotowują się do certyfikacji. CyberSonar24 ewidencjonuje i ocenia systemy sterowania, ale ich nie monitoruje. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Audyt Zero.** Bezpłatna ankieta pokazuje wstępną kategorię i obszary do uzupełnienia. - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestr zasobów z grupowaniem według zakładów i graf powiązań na danych przykładowych. - **Model uruchomienia.** Na serwerach klienta (on-prem) albo w chmurze, z logowaniem przez LDAP, Kerberos lub SSO. - **Rejestry.** Zakłady wprowadzają procesy, systemy i dostawców, w tym przez import z plików Excel. - **Ryzyka, podatności i plany ciągłości.** Właściciele oceniają ryzyka, rejestr podatności zaczyna codzienne sprawdzanie bazy NVD, powstają plany dla linii krytycznych. - **Szkolenia i przegląd zarządzania.** Pracownicy przechodzą szkolenia w CyberSonar24 E-learning, zarząd otrzymuje przegląd zarządzania. ### FAQ ##### Które zakłady produkcyjne podlegają ustawie o KSC? Producenci wyrobów medycznych i wyrobów do diagnostyki in vitro oraz przedsiębiorcy z działów 26 do 30 sekcji C klasyfikacji NACE Rev. 2, czyli między innymi producenci elektroniki, urządzeń elektrycznych, maszyn i pojazdów (załącznik nr 2). Średni i większy przedsiębiorca jest podmiotem ważnym. ##### Czy producent wyrobów medycznych zawsze należy do sektora produkcji? Nie. Producenci wyrobów medycznych uznanych za mające krytyczne znaczenie podczas stanu zagrożenia zdrowia publicznego są w sektorze ochrony zdrowia w załączniku nr 1, a sektor produkcji w załączniku nr 2 ich wyłącza. ##### Jak prowadzić kilka zakładów w jednym systemie? W zależności od planu (lokalnego lub centralnego) jedna instancja CyberSonar24 może obsługiwać kilka spółek lub zakładów. Zasoby grupuje się według zakładu lub linii, a każdy zasób ma właściciela. ##### Jak śledzić podatności maszyn i systemów sterowania? Rejestr podatności CyberSonar24 codziennie sprawdza bazę NVD dla technologii wpisanych w zasobach i łączy każdą lukę z zasobem i jego właścicielem. Wyniki skanerów można zaimportować z plików CSV lub XML. ### Porozmawiajmy o cyberbezpieczeństwie Państwa zakładów. Umów prezentację ## Dostawcy usług cyfrowych: NIS2 i KSC | CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/branze/dostawcy-uslug-cyfrowych/ > Platformy handlowe, wyszukiwarki i serwisy społecznościowe w ustawie o KSC i NIS2. Usługi, zależności od chmury i incydenty w systemie CyberSonar24. Sektor dostawców usług cyfrowych w załączniku nr 2 do ustawy o KSC obejmuje dostawców internetowych platform handlowych, wyszukiwarek internetowych oraz platform usług sieci społecznościowych. Dla tych podmiotów ustawa wskazuje szczegółowe środki zarządzania ryzykiem z rozporządzenia wykonawczego 2024/2690. Platforma handlowa, wyszukiwarka i serwis społecznościowy obsługują duże liczby użytkowników, sprzedawców i reklamodawców, a ich działanie opiera się prawie w całości na usługach chmurowych i zewnętrznych komponentach. Przerwa w działaniu albo wyciek danych są widoczne od razu i dotyczą wielu osób. CyberSonar24 pozwala opisać usługi i zależności od dostawców, prowadzić ryzyka i incydenty w terminach ustawowych oraz połączyć to z obowiązkami z RODO. Umów prezentację ### NIS2 dla dostawców usług cyfrowych: czym wyróżnia się sektor - **Usługa w całości cyfrowa.** Cały proces, od rejestracji użytkownika po płatność i obsługę zgłoszeń, działa w systemach informatycznych. Każdy zasób ma bezpośredni wpływ na usługę. - **Zależność od dostawców chmury i komponentów.** Infrastruktura, płatności, poczta, analityka i obsługa klienta pochodzą zwykle od wielu dostawców zewnętrznych. - **Częste zmiany.** Nowe wersje systemu wdrażane są często, więc rejestr zasobów i ocena ryzyka muszą nadążać za zmianami. - **Dane osobowe użytkowników.** Platforma przetwarza dane kont, transakcji i komunikacji, więc obok ustawy o KSC stosuje RODO. - **Szczegółowe kryteria incydentu poważnego.** Rozporządzenie wykonawcze 2024/2690 doprecyzowuje dla tych dostawców, kiedy incydent uznaje się za poważny. ### Typowe zagrożenia i incydenty - Przejmowanie kont użytkowników i sprzedawców po wycieku haseł z innych serwisów. - Ataki odmowy usługi w okresach największego ruchu. - Wyciek danych przez błąd konfiguracji usług chmurowych. - Podatność w zewnętrznej bibliotece lub komponencie. - Incydent u dostawcy płatności lub usług chmurowych. ### Obowiązki z ustawy o KSC - **Kategoria.** Dostawca z załącznika nr 2, który jest co najmniej średnim przedsiębiorcą, jest podmiotem ważnym (art. 5 ust. 2 pkt 2). - **Środki zarządzania ryzykiem.** Dostawcy internetowych platform handlowych, wyszukiwarek internetowych i platform usług sieci społecznościowych stosują w ramach systemu z art. 8 ust. 1 środki z rozporządzenia wykonawczego Komisji 2024/2690 (art. 8b ust. 1). - **Wpis do wykazu.** Wniosek o wpis w ciągu 6 miesięcy od spełnienia przesłanek (art. 7c ust. 1). Dla podmiotów objętych ustawą od dnia wejścia nowelizacji komunikat Ministra Cyfryzacji z 8 kwietnia 2026 r. wyznaczył termin od 7 maja do 3 października 2026 r. - **Użytkownicy usługi.** Podmiot zapewnia użytkownikom dostęp do wiedzy o cyberzagrożeniach związanych z usługą i możliwość zgłoszenia cyberzagrożenia, incydentu lub podatności (art. 9 ust. 1 pkt 2 i 3). - **Incydent poważny.** Wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca (art. 11 ust. 1 pkt 4, 4a i 4c), przez system S46. - **Terminy i kierownictwo.** Obowiązki z rozdziału 3 do 3 kwietnia 2027 r. (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). Zarząd odpowiada za ich wykonanie (art. 8c) i raz w roku przechodzi udokumentowane szkolenie (art. 8e). ### Jak pomaga CyberSonar24 #### Usługi i zależności (CyberSonar24 GRC). Rejestr usług z procesami i zasobami: aplikacjami, bazami danych, usługami chmurowymi i komponentami zewnętrznymi. Graf powiązań pokazuje, które usługi zatrzyma awaria konkretnego dostawcy lub komponentu. #### Dostawcy chmury i usług. Rejestr dostawców z umowami, umowami o poziomie usług i certyfikatami z datami ważności, z przypomnieniem 30 dni przed wygaśnięciem umowy. Ocena ryzyka dostawcy obejmuje sześć obszarów i ma harmonogram ponownych ocen. #### Podatności. Rejestr podatności codziennie sprawdza bazę NVD dla technologii wpisanych w zasobach, a wyniki skanerów można importować z plików CSV lub XML. #### Ryzyko. Rejestr ryzyk w skali od 1 do 25 (1–4 Pomijalne, 5–9 Niskie, 10–14 Średnie, 15–19 Wysokie, 20–25 Krytyczne), z planem postępowania, właścicielem i harmonogramem przeglądów. #### Incydenty i naruszenia ochrony danych (CyberSonar24 RODO). Jeden moduł dla incydentów bezpieczeństwa i naruszeń ochrony danych, z szablonami raportów i odliczaniem terminów. Moduł RODO prowadzi rejestr czynności przetwarzania, umowy powierzenia i wnioski osób z terminem odpowiedzi. #### Polityki i audyt. Repozytorium polityk z wersjonowaniem, program audytów z listami kontrolnymi ISO 27001:2022 i przegląd zarządzania dla zarządu. ### Typowy przebieg wdrożenia - **Prezentacja.** Pokazujemy rejestr usług, graf powiązań z dostawcami i wspólny moduł incydentów na danych przykładowych. - **Model uruchomienia.** W chmurze albo na serwerach klienta (on-prem), z logowaniem przez SSO. - **Rejestry.** Firma wprowadza usługi, komponenty i dostawców, w tym przez import z plików Excel. - **Ryzyka i podatności.** Właściciele oceniają ryzyka, rejestr podatności zaczyna codzienne sprawdzanie bazy NVD. - **Incydenty, szkolenia, przegląd zarządzania.** Zespół ustala ścieżkę zgłoszeń, pracownicy przechodzą szkolenia w CyberSonar24 E-learning, zarząd otrzymuje przegląd zarządzania. ### FAQ ##### Które platformy internetowe podlegają ustawie o KSC? Dostawcy internetowych platform handlowych, wyszukiwarek internetowych i platform usług sieci społecznościowych (załącznik nr 2), jeżeli są co najmniej średnimi przedsiębiorcami. Są podmiotami ważnymi (art. 5 ust. 2 pkt 2). ##### Jakie środki techniczne stosuje dostawca platformy? Środki zarządzania ryzykiem z rozporządzenia wykonawczego Komisji 2024/2690, w ramach systemu z art. 8 ust. 1 (art. 8b ust. 1). Rozporządzenie doprecyzowuje też, kiedy incydent u takiego dostawcy uznaje się za poważny. ##### Co platforma musi zapewnić swoim użytkownikom? Dostęp do wiedzy o cyberzagrożeniach związanych z usługą, na przykład na stronie internetowej, oraz możliwość zgłoszenia cyberzagrożenia, incydentu lub podatności (art. 9 ust. 1 pkt 2 i 3). ##### Jak połączyć obowiązki z ustawy o KSC i z RODO? W CyberSonar24 incydenty bezpieczeństwa i naruszenia ochrony danych osobowych są w jednym module, wspólnym z CyberSonar24 RODO, który prowadzi też rejestr czynności przetwarzania i umowy powierzenia. ### Porozmawiajmy o obowiązkach Państwa platformy. Umów prezentację ## Najczęściej zadawane pytania URL: https://cybersonar24.com/faq/ > Odpowiedzi na pytania o ustawę o KSC i NIS2: kto podlega, terminy, zgłaszanie incydentów, wdrożenie i ceny systemu GRC CyberSonar24. Zebraliśmy pytania, które zadają podmioty kluczowe i ważne przygotowujące się do ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa: urzędy i jednostki samorządu, spółki komunalne, firmy prywatne ze wszystkich sektorów ustawy. Jeżeli nie znajdą tu Państwo odpowiedzi, prosimy o kontakt: hello@cybersonar24.com. ### Kto podlega ustawie o KSC ##### Kto podlega ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa? Ustawie podlegają podmioty kluczowe i ważne, czyli organizacje działające w sektorach wymienionych w załącznikach nr 1 i 2 do ustawy (Dz.U. 2026 poz. 252), które spełniają jej kryteria, przede wszystkim kryterium wielkości. Wśród nich są też podmioty publiczne. Załącznik nr 1 (sektory kluczowe) obejmuje: energię, transport, bankowość i infrastrukturę rynków finansowych, ochronę zdrowia, zaopatrzenie w wodę pitną, zbiorowe odprowadzanie ścieków, infrastrukturę cyfrową, zarządzanie usługami ICT, przestrzeń kosmiczną i podmioty publiczne. Załącznik nr 2 (sektory ważne): usługi pocztowe, inwestycje energetyki jądrowej, gospodarowanie odpadami, chemikalia, żywność, produkcję, dostawców usług cyfrowych, badania naukowe i podmioty publiczne. Pełny opis sektorów: [Branże](https://cybersonar24.com/branze/). Ostateczną kwalifikację warto potwierdzić z prawnikiem. Pierwszym krokiem może być bezpłatny Audyt Zero: ankieta nie wymaga zakładania konta, a raport w formacie PDF przychodzi na podany adres e-mail. ##### Czym różni się podmiot kluczowy od podmiotu ważnego? O kategorii decydują przede wszystkim sektor i wielkość organizacji. Dla planowania prac najważniejsza różnica dotyczy audytu. Podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawę o KSC), a kolejne co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Podmiot ważny przeprowadza audyt tylko wtedy, gdy nakaże go organ w drodze decyzji (art. 15 ust. 1b). Obie kategorie muszą do 3 kwietnia 2027 r. mieć system zarządzania bezpieczeństwem z dokumentacją i obie zgłaszają incydenty poważne w terminach 24 godzin, 72 godzin i miesiąca. Podmiot ważny będący podmiotem publicznym przekazuje tylko zgłoszenie w ciągu 72 godzin (art. 12c). Nazwa załącznika („sektory kluczowe”, „sektory ważne”) opisuje sektor, a nie automatycznie kategorię podmiotu. ### Terminy ##### Jakie terminy wyznacza ustawa o KSC? Najważniejsze są dwie daty i trzy terminy zgłoszenia incydentu. Do 3 kwietnia 2027 r. podmiot musi mieć system zarządzania bezpieczeństwem wraz z dokumentacją. Podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawę o KSC), a kolejne co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Przy incydencie poważnym obowiązują trzy terminy: wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin, zgłoszenie incydentu w ciągu 72 godzin i sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca. Terminy są takie same we wszystkich sektorach. Wyjątek: podmiot ważny będący podmiotem publicznym przekazuje tylko zgłoszenie w ciągu 72 godzin (art. 12c). ##### Czy pierwszy audyt do 3 kwietnia 2028 r. dotyczy każdego podmiotu? Nie. Obowiązek audytu dotyczy podmiotów kluczowych. Podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawę o KSC), a kolejne co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). Podmiot ważny przeprowadza audyt tylko wtedy, gdy nakaże go organ w drodze decyzji (art. 15 ust. 1b). Podmiot, który stał się kluczowy później, ma na pierwszy audyt 24 miesiące od spełnienia przesłanek (art. 16 pkt 2). Dawny operator usługi kluczowej, który przeprowadził audyt na podstawie dotychczasowych przepisów, liczy 3 lata od raportu z ostatniego audytu (art. 25 ustawy nowelizującej). Niezależnie od audytu każdy podmiot kluczowy i ważny powinien do 3 kwietnia 2027 r. mieć system zarządzania bezpieczeństwem z dokumentacją. CyberSonar24 prowadzi program audytów, listy kontrolne i działania korygujące, dzięki czemu dowody dla audytora powstają w trakcie codziennej pracy. ##### Ile czasu mamy na zgłoszenie incydentu poważnego? 24 godziny na wczesne ostrzeżenie, 72 godziny na zgłoszenie incydentu i miesiąc na sprawozdanie końcowe. W CyberSonar24 incydent ma jeden zapis od zgłoszenia przez obsługę po analizę. System podpowiada zgłoszenie do zespołu CSIRT, gdy incydent krytyczny dotyczy usługi kluczowej, i ma szablony zgłoszeń w terminie 24 i 72 godzin. ### Platforma CyberSonar24 ##### Czym jest CyberSonar24 i jakie ma moduły? CyberSonar24 to platforma do zarządzania ryzykiem i zgodnością (system klasy GRC) dla podmiotów kluczowych i ważnych ze wszystkich sektorów ustawy o KSC. Składa się z modułów GRC, RODO i e-learning oraz bezpłatnego Audytu Zero. Moduł GRC prowadzi rejestr usług, procesów i zasobów, ocenę ryzyka, rejestr podatności, dostawców, incydenty, plany ciągłości działania, program audytów, działania naprawcze, dokumentację i przegląd zarządzania. Moduł RODO prowadzi rejestr czynności przetwarzania, upoważnienia, umowy powierzenia, wnioski osób i ocenę skutków. E-learning to szkolenia w przeglądarce z testem i imiennym certyfikatem. Moduły korzystają ze wspólnych rejestrów. ##### Czy jedna instancja może obsłużyć kilka jednostek, spółek lub zakładów? Tak, w zależności od planu: lokalnego albo centralnego. Dzięki temu na przykład urząd z jednostkami organizacyjnymi, grupa kapitałowa, spółka z kilkoma zakładami albo kilka podmiotów leczniczych może prowadzić rejestry w jednym systemie. ### Dane i bezpieczeństwo ##### Gdzie są przechowywane nasze dane i czy są oddzielone od danych innych klientów? W usłudze w chmurze dane są na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej, oddzielonej od innych klientów. Przy instalacji na serwerach Państwa organizacji dane pozostają w Państwa infrastrukturze. Każda organizacja w usłudze w chmurze dostaje własną instancję systemu, a nie konto we wspólnej bazie. Połączenia z platformą są szyfrowane (HTTPS i TLS). ##### Czy zawieramy umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych? Tak. W usłudze w chmurze zawieramy umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych. Jest ona warunkiem korzystania z modułów, w których przetwarzane są dane osobowe, na przykład pracowników. ### Wdrożenie ##### Od czego zacząć przygotowanie do ustawy o KSC? Najprościej od bezpłatnego Audytu Zero. To ankieta bez zakładania konta, po której raport w formacie PDF z wynikiem i rekomendacjami przychodzi na podany adres e-mail. Kolejny krok to prezentacja systemu na danych przykładowych i ustalenie zakresu: które jednostki, jakie moduły (GRC, RODO, e-learning) i jaki model instalacji. ##### Ile trwa wdrożenie? Czas wdrożenia zależy od liczby jednostek, modelu instalacji i stanu obecnej dokumentacji, dlatego ustalamy go po prezentacji. Środowisko do prezentacji przygotowujemy indywidualnie, w ciągu 24 godzin w dni robocze od wysłania formularza. ##### Czy możemy przenieść dane z arkuszy Excel? Tak. Rejestr zasobów i rejestr dostawców mają import masowy z plików Excel. Rejestry można też eksportować do plików Excel i PDF. ##### Czy system zastępuje audytora albo pełnomocnika do spraw cyberbezpieczeństwa? Nie. System porządkuje pracę i gromadzi dowody, ale decyzje podejmują ludzie, a audyt przeprowadza audytor. CyberSonar24 prowadzi rejestry, przypomina o terminach i przygotowuje raporty, dzięki czemu pełnomocnik i audytor pracują na jednym, aktualnym zestawie danych. ### Chmura i instalacja na serwerach organizacji ##### Czym różni się usługa w chmurze od instalacji na naszych serwerach? Moduły są te same, różni się miejsce instalacji i zakres wsparcia. Usługa w chmurze działa na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej, a instalacja na serwerach organizacji działa w Państwa infrastrukturze. Instalacja na serwerach organizacji obejmuje także integrację z Active Directory, import struktury organizacyjnej, priorytetowe wsparcie z umową o poziomie usług i dedykowane szkolenia. ##### Czy jest limit użytkowników? W usłudze w chmurze plan miesięczny i plan roczny obejmują do 3 użytkowników. Przy instalacji na serwerach organizacji dla dużych klientów liczba użytkowników nie jest ograniczona. ### Zakup ##### Czy ceny w cenniku są cenami netto? Tak. Ceny są podane w złotych i są cenami netto, do których doliczamy podatek VAT. Płatność jest z góry za wybrany okres (miesiąc albo rok), a faktura VAT przychodzi w formie elektronicznej. ### Przykłady branżowe: szpitale i wodociągi ##### Czy szpital musi prowadzić osobny rejestr incydentów bezpieczeństwa i osobny rejestr naruszeń ochrony danych? Nie musi robić tego w dwóch narzędziach. W CyberSonar24 incydenty bezpieczeństwa i naruszenia ochrony danych osobowych są w jednym module, a ten sam zapis pozwala ocenić obowiązek zgłoszenia do zespołu CSIRT i do Prezesa UODO. To samo rozwiązanie sprawdza się w każdej organizacji, która przetwarza dane osobowe, na przykład w urzędzie czy spółce obsługującej mieszkańców. ##### Czy systemy sterowania (SCADA) trzeba ująć w rejestrze zasobów? Tak, jeżeli od nich zależy świadczenie usługi, na przykład dostawa wody, ciepła czy energii. Powinny być w rejestrze zasobów i w analizie ryzyka. CyberSonar24 ewidencjonuje i ocenia systemy sterowania razem z systemami informatycznymi, ale ich nie monitoruje. Graf powiązań pokazuje, które procesy i usługi kluczowe zatrzymają się przy awarii danego systemu. ## Cennik URL: https://cybersonar24.com/cennik/ > Cennik systemu GRC CyberSonar24 do zgodności z NIS2 i ustawą o KSC: usługa w chmurze od 1 499 zł miesięcznie albo instalacja na Państwa serwerach. Pakiet w chmurze obejmuje jedną organizację do 3 użytkowników, cena widoczna jest przy każdym pakiecie. Opcję Enterprise z instalacją on-premise proponujemy organizacjom, które chcą mieć system z większą liczbą funkcjonalności, bez limitu użytkowników zainstalowany na własnym serwerze z indywidualną asystą techniczną i wsparciem merytorycznym. Cenę tej instalacji ustalamy po rozpoznaniu zakresu. ### Pakiety w chmurze Poniżej przedstawiamy ofertę wdrożenia systemu w modelu SaaS (chmura). Każdy pakiet obejmuje zakres poprzedniego i dotyczy jednej organizacji, z dostępem dla 3 użytkowników. Ceny promocyjne obowiązują dla nowych zamówień. Cena promocyjna Cena standardowa #### Start Podstawa 1 499 zł 2 990 zł netto miesięcznie albo 14 990 zł netto rocznie (płacą Państwo za 10 miesięcy) Pakiet obejmuje CyberSonar24 GRC (NIS2, ustawa o KSC, ISO 27001) oraz CyberSonar24 AI Act, dla jednej organizacji i do 3 użytkowników. - Rejestr ryzyk, procesów, zasobów i dostawców - Incydenty, podatności (NVD) i plany ciągłości - Audyty oraz ISO 27001 w module GRC - CyberSonar24 AI Act - rejestr systemów AI, klasyfikacja i ocena ryzyka - Jedna organizacja, do 3 użytkowników #### Zgodność Taniej o 1 000 zł rocznie 1 799 zł 3 590 zł netto miesięcznie albo 17 990 zł netto rocznie (płacą Państwo za 10 miesięcy) Pakiet obejmuje zakres pakietu Start oraz CyberSonar24 RODO w tej samej aplikacji. - Wszystko z pakietu Start - Rejestr czynności przetwarzania i kategorii danych - Upoważnienia, klauzule i umowy powierzenia - Wnioski osób, naruszenia i ocena skutków - Jedna organizacja, do 3 użytkowników #### Cała platforma Pełny pakiet w chmurze 2 298 zł 4 590 zł netto miesięcznie albo 22 980 zł netto rocznie (płacą Państwo za 10 miesięcy) Pakiet obejmuje zakres pakietu Zgodność oraz CyberSonar24 Sygnaliści i CyberSonar24 E-learning, dla jednej organizacji i do 3 użytkowników w chmurze. - Wszystko z pakietu Zgodność - CyberSonar24 Sygnaliści: kanał zgłoszeń, terminy i rejestr - CyberSonar24 E-learning: kursy, testy i certyfikaty - Jedna organizacja, do 3 użytkowników ### Enterprise Na serwerach klienta Wycena indywidualna licencja, wdrożenie i roczne wsparcie. Oferta od 01.01.2027 roku. Instalacja CyberSonar24 GRC i CyberSonar24 AI Act w infrastrukturze Państwa organizacji. Oferta obowiązuje od 01.01.2027 roku. Wycena obejmuje system GRC, rejestr systemów AI, wiele podmiotów i użytkowników bez limitu. - System CyberSonar24 GRC: rejestry ryzyk, procesów, zasobów, dostawców, incydentów, podatności, ciągłości działania, audytów i dokumentów - ISO 27001 w module GRC - CyberSonar24 AI Act - rejestr systemów AI, klasyfikacja i ocena ryzyka - Lokalny model AI działający w ramach systemu, bez limitu użyć, z generatorem dokumentacji SZBI - Wiele podmiotów w jednej instalacji oraz użytkownicy bez limitu liczby kont - Obieg dokumentów: konfiguracja ścieżek akceptacji i zatwierdzania - Logowanie przez Active Directory, LDAP, Kerberos i SSO - Import struktury organizacyjnej oraz przeniesienie dotychczasowych rejestrów - Role i uprawnienia dopasowane do Państwa organizacji - Dostosowanie do metodyki zarządzania ryzykiem oraz zmiana słowników i formularzy dostępnych w systemie - Uruchomienie integracji dostępnych w platformie oraz integracji zewnętrznych uzgodnionych w zakresie wdrożenia - API CyberSonar24 do połączenia z systemami Państwa organizacji - Powiadomienia e-mail ze skrzynki Państwa organizacji - Szkolenie administratorów - Aktualizacje systemu na serwerach Państwa organizacji - Priorytetowe wsparcie i umowa o poziomie usług W zakres tej instalacji nie włączamy CyberSonar24 E-learning ani CyberSonar24 Sygnaliści, ponieważ są to osobne systemy. W modelu SaaS są dostępne jako moduły pakietu. CyberSonar24 RODO uwzględniamy w wycenie, gdy należy do uzgodnionego zakresu. ### W każdym pakiecie w chmurze - **Dedykowana instancja.** Każda organizacja ma własną, bezpieczną instancję. Dane są przetwarzane w Unii Europejskiej. - **Integracje i powiadomienia.** Integracja z GUS i bazą podatności NVD, powiadomienia e-mail i alerty, raporty z eksportem danych. - **Umowa powierzenia.** W usłudze w chmurze zawieramy umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych. ### Chmura czy instalacja na Państwa serwerach Poniżej porównujemy model SaaS (chmura) z wdrożeniem na serwerach Państwa organizacji. W chmurze obowiązuje limit użytkowników oraz moduły wybranego pakietu. Wdrożenie enterprise obejmuje instalację CyberSonar24 GRC i CyberSonar24 AI Act. Nie obejmuje modułów E-learning oraz Sygnaliści. - Cena: w chmurze (SaaS): Ceny promocyjne, podane jawnie przy pakietach; na serwerach klienta (on-premise): Wycena indywidualna, poziom enterprise - Rozliczenie: w chmurze (SaaS): Abonament miesięczny albo roczny; na serwerach klienta (on-premise): Licencja, wdrożenie i roczne wsparcie - Zakres: w chmurze (SaaS): Jedna organizacja; na serwerach klienta (on-premise): Wiele podmiotów - Użytkownicy: w chmurze (SaaS): Do 3 użytkowników; na serwerach klienta (on-premise): Bez limitu - Gdzie działa: w chmurze (SaaS): W chmurze, na dedykowanej instancji w Unii Europejskiej; na serwerach klienta (on-premise): Na serwerach Państwa organizacji - Funkcje: w chmurze (SaaS): Moduły według wybranego pakietu, bez logowania przez Active Directory i bez umowy SLA; na serwerach klienta (on-premise): CyberSonar24 GRC, CyberSonar24 AI Act, obieg dokumentów, lokalny model AI z generatorem dokumentacji SZBI i integracje uzgodnione w zakresie. Bez modułów E-learning i Sygnaliści - Integracje i wsparcie: w chmurze (SaaS): GUS i NVD, wsparcie standardowe; na serwerach klienta (on-premise): LDAP, Kerberos i SSO, API CyberSonar24 oraz integracje zewnętrzne według zakresu, priorytetowe wsparcie i umowa SLA - Uruchomienie: w chmurze (SaaS): Szybkie uruchomienie i szkolenie online; na serwerach klienta (on-premise): Instalacja, migracja danych i szkolenie administratorów ### Pytania o cenę i licencję ##### Ilu użytkowników obejmuje abonament w chmurze? Abonament obejmuje jedną organizację i do 3 użytkowników. W chmurze nie ma możliwości dokupienia kolejnych kont. Gdy potrzebują Państwo więcej użytkowników albo kilku podmiotów, proponujemy instalację na serwerach Państwa organizacji, bez limitu użytkowników. ##### Czym różni się usługa w chmurze od instalacji na serwerach klienta? W modelu SaaS (chmura) abonament obejmuje jedną organizację i do 3 użytkowników oraz moduły według wybranego pakietu. W tym modelu nie przewidujemy logowania przez Active Directory, umowy o poziomie usług ani zwiększenia liczby kont. Wdrożenie enterprise to instalacja CyberSonar24 GRC i CyberSonar24 AI Act na serwerach Państwa organizacji: wiele podmiotów, użytkownicy bez limitu, obieg dokumentów, lokalny model AI bez limitu użyć z generatorem dokumentacji SZBI, logowanie przez Active Directory, LDAP, Kerberos i SSO, API CyberSonar24, import struktury organizacyjnej, integracje uzgodnione w zakresie oraz priorytetowe wsparcie. Modułów E-learning i Sygnaliści nie obejmujemy tą instalacją. Cenę ustalamy po rozpoznaniu zakresu. ##### Ile kosztuje abonament roczny? Przy rozliczeniu rocznym płacą Państwo za 10 miesięcy, a korzystają przez 12. Rocznie pakiet Start kosztuje 14 990 zł, pakiet Zgodność 17 990 zł, a Cała platforma 22 980 zł netto. ##### Czy można później dodać moduły albo zmienić pakiet? Tak. CyberSonar24 RODO, CyberSonar24 Sygnaliści i CyberSonar24 E-learning można dodać do pakietu Start w każdej chwili, a pakiet Cała platforma zawiera je wszystkie. Przejście na wyższy pakiet działa od razu po opłaceniu różnicy, a na niższy od kolejnego okresu rozliczeniowego. ##### Czy ceny są cenami netto? Tak. Ceny są podane w złotych i są cenami netto, do których doliczamy podatek VAT według obowiązującej stawki. ##### Jak wygląda płatność? Płatność jest z góry za wybrany okres: miesiąc albo rok. Fakturę VAT wysyłamy w formie elektronicznej na adres e-mail organizacji lub udostępniamy w systemie. Nie wiedzą Państwo, który pakiet wybrać? Podczas prezentacji omówimy liczbę jednostek, użytkowników i model instalacji. ## Jak wygląda wdrożenie CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/wdrozenie/ > Etapy wdrożenia CyberSonar24: zwykle 4–8 tygodni od umowy do pierwszej analizy ryzyka. System w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). Wdrożenie CyberSonar24 trwa zwykle 4–8 tygodni od podpisania umowy do pierwszej analizy ryzyka. Przy instalacji na serwerach klienta (on-prem) należy doliczyć około tygodnia. Podane czasy są orientacyjne i zależą od wielkości organizacji, liczby modułów oraz dostępności danych. ### 1. Środowisko demonstracyjne: do 24 godzin Środowisko demonstracyjne udostępniamy zwykle w ciągu 24 godzin w dni robocze od zgłoszenia. - **Co robimy my** Przygotowujemy środowisko demonstracyjne i przekazujemy dane dostępowe. - **Co robi klient** Zgłasza zapotrzebowanie i sprawdza działanie modułów, które są dla niego istotne. ### 2. Rozmowa, dobór modułów i umowa: 1–2 tygodnie Ten etap trwa zwykle 1–2 tygodnie i zależy głównie od procesu decyzyjnego po stronie klienta. - **Co robimy my** Analizujemy obowiązki organizacji, dobieramy moduły (NIS2/KSC, RODO, DORA, AI Act, ISO/IEC 27001) i przedstawiamy warianty uruchomienia: w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). - **Co robi klient** Określa zakres organizacji objęty systemem, wybiera wariant uruchomienia i zawiera umowę. ### 3. Uruchomienie systemu: 1 dzień w chmurze, 2–5 dni on-prem Uruchomienie w chmurze trwa zwykle 1 dzień roboczy. Instalacja na serwerach klienta trwa zwykle 2–5 dni roboczych od udostępnienia serwera. - **Co robimy my** Uruchamiamy instancję w chmurze albo instalujemy system na serwerze klienta, aktywujemy licencję i zakładamy konto administratora. - **Co robi klient** W wariancie on-prem udostępnia serwer spełniający wymagania techniczne oraz dostęp dla naszego zespołu. ### 4. Konfiguracja i wprowadzenie danych: 1–2 tygodnie Konfiguracja systemu i wprowadzenie danych trwają zwykle 1–2 tygodnie. - **Co robimy my** Konfigurujemy strukturę organizacji, role i uprawnienia oraz wprowadzamy użytkowników, aktywa i dostawców. - **Co robi klient** Przekazuje istniejące rejestry, na przykład arkusze z wykazem aktywów, dostawców i użytkowników. ### 5. Szkolenie administratorów: 1–2 dni Szkolenie administratorów trwa zwykle 1–2 dni, odbywa się online i jest wliczone w cenę wdrożenia. - **Co robimy my** Prowadzimy szkolenie z obsługi systemu, zarządzania użytkownikami i uprawnieniami oraz pracy z wybranymi modułami. - **Co robi klient** Wyznacza administratorów systemu oraz osoby odpowiedzialne za ryzyko i zgodność. ### 6. Pierwsza analiza ryzyka i dokumentacja zgodności: 2–4 tygodnie Pierwsza analiza ryzyka i przygotowanie dokumentacji zgodności trwają zwykle 2–4 tygodnie. - **Co robimy my** Wspieramy zespół klienta przy pierwszej analizie ryzyka w skali 1–25 oraz przy przygotowaniu dokumentacji zgodności. - **Co robi klient** Ocenia ryzyka dla swoich aktywów i zatwierdza dokumenty. ### 7. Start pracy i asysta techniczna Po zakończeniu wdrożenia organizacja pracuje w systemie samodzielnie, a my zapewniamy asystę techniczną. - **Co robimy my** Dostarczamy aktualizacje systemu i udzielamy wsparcia technicznego. - **Co robi klient** Prowadzi bieżącą pracę w systemie: aktualizuje rejestry, ocenia ryzyka i zgłasza potrzeby zespołowi wsparcia. ### Najczęstsze pytania o wdrożenie ##### Ile trwa wdrożenie CyberSonar24? Wdrożenie trwa zwykle 4–8 tygodni od podpisania umowy do pierwszej analizy ryzyka. Przy instalacji na serwerach klienta (on-prem) należy doliczyć około tygodnia. ##### Czy CyberSonar24 można zainstalować na serwerach organizacji? Tak. CyberSonar24 działa w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). Instalacja na serwerach klienta trwa zwykle 2–5 dni roboczych od udostępnienia serwera. ##### Czy szkolenie administratorów jest dodatkowo płatne? Nie. Szkolenie administratorów trwa zwykle 1–2 dni, odbywa się online i jest wliczone w cenę wdrożenia. ##### Czy można zaimportować istniejące rejestry aktywów i dostawców? Tak. Na etapie konfiguracji wprowadzamy do systemu dane z rejestrów przekazanych przez klienta, na przykład z arkuszy z wykazem aktywów, dostawców i użytkowników. ##### Czy można przetestować system przed wdrożeniem? Tak. Środowisko demonstracyjne udostępniamy zwykle w ciągu 24 godzin w dni robocze od zgłoszenia. ### Zaplanuj wdrożenie w swojej organizacji Omówimy zakres, wariant uruchomienia i harmonogram wdrożenia dopasowany do organizacji. ## Integracje platformy CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/integracje/ > Integracje CyberSonar24: baza podatności NVD (NIST), własny model AI do dokumentacji, logowanie LDAP, Kerberos i SSO oraz dane z GUS po NIP. Na tej stronie opisujemy, z jakimi systemami CyberSonar24 może wymieniać dane. Część integracji jest już dostępna, kolejne są w przygotowaniu albo dopiero planowane. Platformę można uruchomić w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). Dostępne ### Logowanie przez LDAP, Kerberos i SSO Użytkownicy mogą logować się do platformy przez LDAP, Kerberos i SSO. Konfiguracja jest w panelu administratora, osobno dla danej organizacji. ldap-sso ### Dane z rejestru GUS (REGON) CyberSonar24 pobiera dane z rejestru GUS (baza REGON) po numerze NIP. Uzupełnia to podstawowe informacje o podmiocie przy wprowadzaniu danych, bez ręcznego przepisywania ich z rejestru. gus ### Baza podatności NVD (NIST) CyberSonar24 korzysta z National Vulnerability Database (NVD), bazy podatności prowadzonej przez amerykański NIST. Dane o podatnościach (CVE) i oprogramowaniu (CPE) są aktualizowane automatycznie. Skaner podatności przypisuje znalezione podatności do zasobów w rejestrze podatności. nvd ### Własny model AI do dokumentacji CyberSonar24 ma własny model AI, który pomaga generować dokumentację na podstawie danych organizacji zapisanych w platformie. Wygenerowany dokument można przejrzeć i poprawić przed użyciem. ai-model W przygotowaniu ### Wazuh Integracja z Wazuh ma przekazywać do CyberSonar24 alerty bezpieczeństwa i podatności z monitorowanych serwerów. Z alertu ma dać się utworzyć incydent w rejestrze incydentów i powiązać go z zasobem. wazuh Planowane ESET, OpenVAS i system S46: planowany termin I kwartał 2027. Pozostałe pozycje w tej grupie są planowane, bez podanego terminu. ### Systemy SIEM i logi #### Splunk splunk Ma przekazywać zdarzenia i alerty bezpieczeństwa do rejestru incydentów. #### Microsoft Sentinel microsoft-sentinel Ma przekazywać zdarzenia i alerty bezpieczeństwa do rejestru incydentów. #### Elastic elastic Ma przekazywać zdarzenia i alerty bezpieczeństwa do rejestru incydentów. #### IBM QRadar ibm-qradar Ma przekazywać zdarzenia i alerty bezpieczeństwa do rejestru incydentów. ### Skanery podatności #### Tenable Nessus tenable-nessus Ma przekazywać wyniki skanowania podatności do rejestru podatności i powiązań z zasobami. #### Qualys qualys Ma przekazywać wyniki skanowania podatności do rejestru podatności i powiązań z zasobami. #### OpenVAS openvas Ma przekazywać wyniki skanowania podatności do rejestru podatności i powiązań z zasobami. Skan ma dać się uruchomić także z karty zasobu. Planowany termin: I kwartał 2027. ### Ochrona stacji #### Microsoft Defender microsoft-defender Ma przekazywać alerty z ochrony stacji do rejestru incydentów. #### CrowdStrike crowdstrike Ma przekazywać alerty z ochrony stacji do rejestru incydentów. #### ESET eset Ma przekazywać alerty z ochrony stacji do rejestru incydentów. Planowany termin: I kwartał 2027. ### Tożsamość #### Microsoft Entra ID microsoft-entra-id Ma przekazywać dane o tożsamości i dostępie użytkowników, aby ułatwić ewidencję kont w platformie. ### Zgłoszenia i komunikacja #### Jira jira Ma przekazywać zgłoszenia i statusy zadań powiązanych z incydentami albo działaniami naprawczymi. #### Microsoft Teams microsoft-teams Ma przekazywać powiadomienia o incydentach na kanały zespołu. #### S46 s46 Ma przekazywać zgłoszenie incydentu z CyberSonar24 do systemu S46. Realizacja zależy od udostępnienia interfejsu tego systemu. Planowany termin: I kwartał 2027. Inne planowane prace nad platformą są na stronie [Planowane obszary rozwoju](https://cybersonar24.com/roadmapa/). ### FAQ ##### Które integracje są już dostępne? Dostępne są: baza podatności NVD (NIST), własny model AI do generowania dokumentacji, logowanie przez LDAP, Kerberos i SSO, z konfiguracją w panelu administratora, oraz pobieranie danych z rejestru GUS (REGON) po numerze NIP. Integracja z Wazuh jest w przygotowaniu. ESET, OpenVAS i system S46 są planowane na I kwartał 2027. Pozostałe narzędzia z tej strony są planowane, bez podanego terminu. ##### Skąd CyberSonar24 bierze dane o podatnościach? Z National Vulnerability Database (NVD), bazy podatności prowadzonej przez NIST. Dane są aktualizowane automatycznie, a skaner podatności przypisuje znalezione podatności (CVE) do zasobów w rejestrze podatności. ##### Czy mogę zgłosić narzędzie, którego nie ma na liście? Tak. Wpisz nazwę narzędzia w polu „Z jakim narzędziem?” i podaj adres e-mail służbowy oraz nazwę organizacji. Skontaktujemy się w sprawie zakresu. ##### Czy jest publiczne API do własnych integracji? Na tej stronie nie ogłaszamy publicznego API. Pytania o własną integrację prosimy przesłać przez formularz poniżej albo przez stronę kontaktową. ##### Gdzie można uruchomić platformę? Platformę można uruchomić w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). ### Zapytaj o integrację Napisz, z jakim narzędziem ma się łączyć CyberSonar24. Odezwiemy się na podany adres e-mail służbowy. E-mail służbowy Nazwa organizacji Z jakim narzędziem? wazuh splunk microsoft-sentinel elastic ibm-qradar tenable-nessus qualys microsoft-defender crowdstrike eset microsoft-entra-id jira microsoft-teams openvas s46 Wyślij zapytanie Dziękujemy. Odezwiemy się na podany adres e-mail. ## Planowane obszary rozwoju platformy CyberSonar24 URL: https://cybersonar24.com/roadmapa/ > Planowane obszary rozwoju CyberSonar24 na I kwartał 2027: procesy, ciągłość działania, AI Act i CRA. Terminy są orientacyjne i mogą się zmienić. Na tej stronie publikujemy planowane obszary rozwoju zintegrowanej platformy CyberSonar24. Opisujemy kierunek prac, a nie wykaz funkcji dostępnych obecnie. W ramach rozwoju produktu Te funkcje udostępnimy w ramach rozwoju produktu. Wejdą do platformy razem z aktualizacją, bez osobnego modułu i bez dodatkowej opłaty. Dodatkowy moduł płatny CyberSonar24 CRA będzie dodatkowym modułem płatnym. Działa w tej samej platformie co funkcje GRC, ale nie wchodzi w aktualizację opisaną powyżej. ### CyberSonar24 CRA Planowany termin: I kwartał 2027 Moduł prowadzi przez zgodność z rozporządzeniem Cyber Resilience Act dla produktów z elementami cyfrowymi, w tym oprogramowania. Zaczyna od oceny, czy produkt podlega rozporządzeniu, i od klasy: produkt domyślny, ważny klasy I lub II albo krytyczny. Dalej jest lista wymagań zasadniczych, wykaz komponentów, obsługa podatności, dokumentacja techniczna i deklaracja zgodności. Rejestr produktów, mapa wymagań i terminy zgłoszeń (wczesne ostrzeżenie w 24 godziny, zgłoszenie w 72 godziny) są w jednym miejscu. paid ### Analiza ryzyka pod AI Act Planowany termin: I kwartał 2027 W platformie da się ocenić ryzyko systemu sztucznej inteligencji pod rozporządzenie (UE) 2024/1689. Na formularzu zasobu pojawią się pola potrzebne do tej oceny, obok danych, które już są w rejestrze. included ### Modeler procesów i procedur Planowany termin: I kwartał 2027 Procedurę, politykę albo proces można złożyć w CyberSonar24, a istniejący proces narysować w notacji BPMN. Dokument i schemat zostają w systemie, przy procesie, którego dotyczą. included ### Plany odtworzenia po awarii Planowany termin: I kwartał 2027 Obok planu ciągłości działania dla usługi krytycznej będzie plan odtworzenia konkretnego zasobu: co przywrócić, w jakiej kolejności i na czym oprzeć powrót do pracy. included ### Akceptacja zmian uprawnień Planowany termin: I kwartał 2027 Wniosek o nadanie albo odebranie uprawnień trafi do akceptacji, na przykład do przełożonego, według struktury organizacyjnej. Gdy pracownik odchodzi, system pokaże ostrzeżenie i przygotuje wniosek o odwołanie jego uprawnień. included ### Obieg procesów Planowany termin: I kwartał 2027 Obieg dokumentu układa się w kreatorze: kto weryfikuje, kto opiniuje i kto zatwierdza. Każde uruchomienie zostawia historię, więc widać, na którym kroku dokument stoi. included ### Generator dokumentacji SZBI Planowany termin: I kwartał 2027 Generator obejmie polityki i procedury systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji. Dziś składa procedurę obsługi incydentów oraz plan ciągłości działania. Ten sam mechanizm ma objąć pozostałe dokumenty SZBI. included ### Przeglądy ryzyka Planowany termin: I kwartał 2027 Zarejestrowane ryzyka będzie można przejść w jednym przeglądzie, także pod kątem AI Act. Jedno zalecenie da się przypisać do kilku zasobów, zamiast powtarzać tę samą czynność przy każdym z nich. included ### Ankiety ryzyka dostawców Planowany termin: I kwartał 2027 W instalacji na serwerach klienta dostawca dostanie własny link do ankiety ryzyka. Po wypełnieniu odpowiedzi wrócą do karty dostawcy w CyberSonar24. included ### Testy ciągłości działania Planowany termin: I kwartał 2027 Scenariusz testu ciągłości działania będzie powiązany z planem zapisanym w systemie i z usługą krytyczną, której dotyczy. Plan, usługa i test będą widoczne razem. included ### Dokumentacja techniczna po skanie Planowany termin: I kwartał 2027 Z raportu skanu sieci da się złożyć dokumentację techniczną wykrytych zasobów. Dokument zostaje w CyberSonar24 i opisuje to, co skan odnalazł. included ### Rozwój lokalnego asystenta AI Planowany termin: I kwartał 2027 Lokalny asystent pomoże przy kolejnych dokumentach i zadaniach w platformie. Treść powstaje u klienta. Zanim trafi do dokumentu, można ją przeczytać i poprawić. included Terminy są orientacyjne i mogą się zmienić. Wykaz planowanych obszarów może ulec zmianie. ### FAQ ##### Czy podane terminy są wiążące? Nie. Terminy są orientacyjne i mogą się zmienić. Na tej stronie publikujemy aktualny wykaz planowanych obszarów rozwoju. ##### Czy nowe obszary będą częścią tej samej platformy? Tak. Funkcje rozwoju produktu i moduł CRA mają działać w tej samej platformie CyberSonar24. Funkcje rozwoju wejdą w aktualizacji. CRA będzie dodatkowym modułem płatnym. ##### Gdzie można uruchomić platformę? Platformę można uruchomić w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). ##### Jak zapytać o szczegóły planowanych obszarów? Pytania można przesłać przez stronę kontaktową. ## Baza wiedzy ### Audyt bezpieczeństwa IT https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/audyt-bezpieczenstwa-it/ Audyt bezpieczeństwa IT sprawdza środki w systemach i w organizacji. Samoocena w Audycie Zero pokazuje zakres i luki. Nie jest pełnym audytem. Audyt bezpieczeństwa IT sprawdza, czy organizacja ma opisane i działające środki w systemach: dostępy, kopie, zmiany, podatności, dostawców. Audyt bezpieczeństwa informacji bierze ten sam układ i dokłada ludzi, papier i umowy. Audyt cyberbezpieczeństwa skupia się na tym, jak organizacja wykrywa atak i jak po nim wraca do pracy. To nie jest ocena ryzyka zawodowego. I nie jest landingiem pod frazę audytu ustawy. Sprawdzenie, czy ustawa o KSC dotyczy organizacji, jest na stronie [Audytu Zero](https://cybersonar24.com/produkty/audyt-zero/). ## Co audyt ma mieć - zakres (które systemy i które jednostki), - listę pytań albo wymagań, - dowód przy każdej odpowiedzi, a nie samą deklarację, - listę braków z właścicielem i terminem. Bez tych czterech rzeczy „audyt IT” jest spotkaniem. ## Samoocena a audyt Bezpłatna samoocena w Audycie Zero zadaje pytania o zakres i o środki. Raport PDF przychodzi na adres e-mail. Wynik nie jest opinią prawną i nie jest pełnym audytem bezpieczeństwa IT. Służy do tego, żeby zobaczyć, od czego zacząć, zanim ktoś zamawia audyt albo prezentację systemu. #### Pytania ##### Czym jest audyt bezpieczeństwa? To sprawdzenie, czy środki ochrony informacji i systemów są opisane i czy działają. Ma zakres, pytania i dowody. Bez zakresu jest przeglądem bez końca. ##### Czym jest audyt IT? To audyt bezpieczeństwa skupiony na systemach, dostępach, kopiach i zmianach. Audyt bezpieczeństwa informacji patrzy szerzej, także na papier, ludzi i dostawców. ##### Czym jest audyt cyberbezpieczeństwa? To audyt środków wobec ataków i incydentów w sieci i w systemach. Nie jest wynikiem bezpłatnej ankiety. Ankieta pokazuje luki w samoocenie. ##### Czy samoocena zastępuje audyt? Nie. Audyt Zero pokazuje, czy organizacja może być objęta ustawą i gdzie widać luki. Pełny audyt bezpieczeństwa IT jest osobną pracą. ### Incydent bezpieczeństwa i jego zgłoszenie https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/incydent-bezpieczenstwa-zgloszenie/ Incydent bezpieczeństwa w reżimie ustawy o KSC ma wczesne ostrzeżenie w 24 godziny i zgłoszenie w 72 godziny. Terminy liczy się od wykrycia. Incydent bezpieczeństwa jest zdarzeniem, które godzi w poufność, integralność albo dostępność informacji lub systemów albo może w nie godzić. Incydent cyberbezpieczeństwa jest takim zdarzeniem w sieci i w systemach. Incydent bezpieczeństwa informacji obejmuje także nośnik papierowy i błąd człowieka. Nazwa w zgłoszeniu ma odpowiadać temu, co się stało, a nie temu, co jest najkrótsze w tytule. ## Zgłoś incydent CERT W reżimie ogólnym ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa incydent poważny zgłasza się niezwłocznie. Wczesne ostrzeżenie składa się najpóźniej w 24 godziny od wykrycia. Zgłoszenie składa się w 72 godziny od wykrycia. Sprawozdanie końcowe składa się w miesiąc od zgłoszenia. Gdy obsługa trwa, składa się sprawozdanie z postępu, a końcowe w miesiąc od zakończenia obsługi (art. 12b). Te same godziny 24 i 72 są w art. 23 dyrektywy NIS2. Polski termin i polski adresat wynikają z ustawy, nie z samego artykułu dyrektywy. Inne reżimy są krótsze albo inne. Dostawca usług zaufania zgłasza incydent w 24 godziny od wykrycia (art. 11 ust. 1a). Podmiot ważny będący podmiotem publicznym nie składa wczesnego ostrzeżenia ani sprawozdania końcowego i zgłasza incydent w 72 godziny od wykrycia (art. 12c). Podmioty finansowe idą ścieżką właściwą dla ich ustawy, nie tym akapitem. ## Co zapisać zanim minie termin - kiedy incydent wykryto, - które systemy i dane obejmuje, - czy usługa dla odbiorców nadal działa, - kto prowadzi obsługę i kogo poinformowano. W CyberSonar24 GRC ten zapis jest w module incydentów, z właścicielem i terminem. Moduł nie wysyła zgłoszenia do CSIRT za organizację. Pilnuje, żeby opis był w jednym miejscu, gdy termin biegnie. #### Pytania ##### Czym jest incydent bezpieczeństwa? To zdarzenie, które narusza albo może naruszyć poufność, integralność albo dostępność informacji i systemów. Nie każde zgłoszenie pracownika jest od razu incydentem poważnym. ##### Czym jest incydent cyberbezpieczeństwa? To incydent bezpieczeństwa, którego źródłem jest atak albo awaria w sieci i w systemach. Incydent bezpieczeństwa informacji bywa szerszy i obejmuje także papier oraz ludzi. ##### Ile jest czasu na zgłoszenie? W reżimie ogólnym ustawy o KSC wczesne ostrzeżenie składa się w 24 godziny od wykrycia, zgłoszenie w 72 godziny od wykrycia, a sprawozdanie końcowe w miesiąc od zgłoszenia. Inne reżimy mają inne terminy. ### Inspektor ochrony danych https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/inspektor-ochrony-danych/ Inspektor ochrony danych monitoruje zgodność z RODO, doradza i jest kontaktem dla organu oraz dla osób. Dawny ABI to inna, wcześniejsza funkcja. Inspektor ochrony danych (IOD) monitoruje zgodność z RODO, informuje administratora i pracowników o obowiązkach, doradza przy ocenie skutków i jest punktem kontaktu dla Prezesa UODO oraz dla osób, które chcą zapytać o przetwarzanie ich danych. Nie zastępuje administratora. Decyzje o celach przetwarzania zostają przy administratorze. Rozporządzenie wymaga wyznaczenia inspektora, gdy administratorem jest organ lub podmiot publiczny (z wyjątkami dla sądów), gdy główna działalność polega na regularnym i systematycznym monitorowaniu osób na dużą skalę albo gdy główna działalność polega na przetwarzaniu na dużą skalę danych szczególnych kategorii lub danych o wyrokach. Poza tymi przypadkami wyznaczenie jest dobrowolne. To skrót art. 37, nie opinia, czy konkretna organizacja inspektora mieć musi. ## Zadania w praktyce Inspektor pracuje na rejestrze czynności, upoważnieniach, umowach powierzenia, wnioskach osób i naruszeniach. [Szkolenie RODO](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/szkolenie-rodo-dla-pracownikow/) tłumaczy zasady pracownikom. Rejestry pokazują, jak organizacja je stosuje. W CyberSonar24 RODO inspektor widzi te rejestry i terminy w jednym miejscu. System nie wydaje za niego opinii. ## Administrator bezpieczeństwa informacji Administrator bezpieczeństwa informacji (ABI) był wcześniejszą polską funkcją, sprzed stosowania RODO. Inspektor ochrony danych jest rolą z rozporządzenia. Sama zmiana nazwy na pieczątce nie przenosi dawnych zadań. Zakres IOD wynika z art. 37-39 RODO, nie z regulaminu ABI. #### Pytania ##### Kim jest inspektor ochrony danych? To osoba, która monitoruje zgodność z RODO, doradza administratorowi i jest punktem kontaktu dla organu nadzorczego oraz dla osób, których dane dotyczą. ##### Czym jest IOD? IOD to skrót od inspektor ochrony danych. W tekście rozporządzenia ta sama rola występuje jako data protection officer. ##### Czym różni się inspektor ochrony danych osobowych od administratora? Administrator decyduje o celach i sposobach przetwarzania. Inspektor doradza i sprawdza, czy da się to wykazać. Nie przejmuje decyzji administratora. ### ISO 27001. Wymagania systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/iso-27001-przewodnik/ ISO 27001 opisuje system zarządzania bezpieczeństwem informacji. Certyfikat wydaje jednostka certyfikująca. Ta strona nie podaje ceny certyfikacji. ISO 27001 jest normą systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji. Organizacja opisuje, jak chroni informacje, kto za to odpowiada i jak sprawdza, czy środki działają. Certyfikat, jeśli organizacja go chce, wydaje jednostka certyfikująca. Ta strona nie podaje ceny certyfikatu ani ceny wdrożenia. Norma nie zastępuje ustawy o KSC. [System zarządzania bezpieczeństwem informacji](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/szbi-system-zarzadzania-bezpieczenstwem-informacji/) w ustawie ma własny zakres. ISO 27001 jest dobrowolnym układem tego samego rodzaju pracy. ## Wymagania Wymagania normy obejmują zakres systemu, politykę, ocenę ryzyka, cele, kompetencje, dowody działania i przegląd. Załącznik A wydania z 2022 r. jest katalogiem zabezpieczeń. Organizacja wybiera z niego to, co wynika z jej ryzyka, i zapisuje to w deklaracji stosowania. ## Szkolenie i certyfikacja Szkolenie ISO 27001 tłumaczy ludziom ten układ. Nie jest samym certyfikatem. Kurs z zapisem, kto go ukończył, prowadzi [CyberSonar24 E-learning](https://cybersonar24.com/produkty/e-learning/). Certyfikację organizacji prowadzi jednostka zewnętrzna. CyberSonar24 jej nie zastępuje i nie podaje jej cennika. ## Wdrożenie Wdrożenie zaczyna się od zakresu i od ryzyka, nie od zakupu pieczątki. W CyberSonar24 GRC są listy kontrolne załącznika A ISO 27001:2022, analiza luk i deklaracja stosowania. Prezentację tego układu umawia się na stronie [demo](https://cybersonar24.com/zamow-demo/?zrodlo=baza-wiedzy). #### Pytania ##### Czym jest deklaracja stosowania ISO 27001? To dokument, w którym organizacja wskazuje, które zabezpieczenia z załącznika A stosuje, a których nie, i dlaczego. Nie jest to deklaracja podatkowa ani formularz PIT albo PCC. ##### Czy ISO 27001 z 2022 r. jest inną normą? To ta sama norma w wydaniu z 2022 r. Załącznik A ma inny układ zabezpieczeń niż wydanie wcześniejsze. Jednostka certyfikująca mówi, do którego wydania prowadzi audit. ##### Ile kosztuje certyfikacja ISO 27001? Ceny nie podajemy. Ustala ją jednostka certyfikująca, według zakresu i wielkości organizacji. Ta strona nie jest ofertą certyfikacji. ### Macierz ryzyka w bezpieczeństwie informacji https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/macierz-ryzyka/ Macierz ryzyka ustawia prawdopodobieństwo i skutek zdarzenia ICT. To nie jest ocena ryzyka zawodowego. Z macierzy powstaje wpis w rejestrze. Macierz ryzyka porządkuje zdarzenia dotyczące systemów, danych i usług. Nie jest oceną ryzyka zawodowego ani listą zagrożeń BHP. Służy do tego, żeby porównać zdarzenia ICT na jednej skali i wybrać, które wchodzą do [rejestru ryzyka](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/rejestr-ryzyka/). ## Prawdopodobieństwo i skutek W wierszu jest prawdopodobieństwo. W kolumnie jest skutek. Przecięcie daje poziom. Organizacja ustala, czy poziom jest iloczynem liczb, czy kolorem z tabeli. Ważne, żeby ta sama skala obowiązywała cały rejestr, a nie każdy zespół osobno. ## Skala 3x3 i 5x5 Skala 3x3 (niskie, średnie, wysokie) jest szybka i zgrubna. Skala 5x5 rozdziela zdarzenia, które na trzech stopniach lądują w tym samym polu. Macierz 5x5 ma sens, gdy rejestr ma dziesiątki wpisów i trzeba wskazać kolejność. Nie ma jednej siatki przepisanej ustawą. ## Przykład Niedostępność systemu billingowego przez jeden dzień roboczy. Prawdopodobieństwo średnie, bo awaria już raz wystąpiła w roku. Skutek wysoki, bo bez systemu nie da się wystawić faktury. Poziom jest wysoki. Właścicielem jest osoba prowadząca ten system. Środek to kopia i procedura odtworzenia. Termin sprawdzenia kopii jest w rejestrze. To przykład układu, nie opis konkretnej organizacji. ## Od macierzy do rejestru Macierz nie zastępuje [analizy ryzyka](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/analiza-ryzyka/) ani [zarządzania ryzykiem](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-zarzadzanie-ryzykiem/). Analiza mówi, skąd zdarzenie się bierze. Zarządzanie mówi, kto decyduje o ryzyku, które zostaje. Macierz tylko ustawia poziom. W CyberSonar24 GRC poziom z oceny siedzi przy wpisie rejestru, razem z zasobem, właścicielem i terminem. Arkusz można wgrać. Po wgraniu pilnuje go system, a nie kolejna kopia pliku. #### Kroki - **Zdarzenie** Opis jednego zdarzenia ICT, na przykład niedostępność systemu albo wyciek danych. - **Prawdopodobieństwo** Ocena, jak często zdarzenie może wystąpić, na skali ustalonej w organizacji. - **Skutek** Ocena skutku dla usługi, danych i ciągłości, na tej samej skali. - **Wpis do rejestru** Poziom z macierzy trafia do rejestru z właścicielem, środkiem i terminem. #### Pytania ##### Czym jest macierz ryzyka 5x5? To siatka pięciu stopni prawdopodobieństwa i pięciu stopni skutku. Iloczyn albo tabela organizacji nadaje poziom. Skala 3x3 jest krótsza i mniej rozróżnia zdarzenia. ##### Czy macierz ryzyka w Excelu wystarcza? Wystarcza jako szkic. Przy audycie brakuje właściciela, terminu i powiązania z zasobem. W systemie ten sam poziom siedzi przy wpisie rejestru. ##### Czy to jest ocena ryzyka zawodowego? Nie. Ten wpis dotyczy ryzyka ICT i cyberbezpieczeństwa. Ocena ryzyka zawodowego (BHP) jest osobnym obowiązkiem i nie powstaje z tej macierzy. ### Plan ciągłości działania https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/plan-ciaglosci-dzialania/ Plan ciągłości działania opisuje, jak organizacja wraca do usługi po awarii. Ma właściciela, procedurę i termin testu. Wzór z sieci tego nie zastępuje. Plan ciągłości działania opisuje, jak organizacja utrzymuje albo wznawia usługę, gdy system, budynek albo dostawca przestaje działać. Nie jest planem ewakuacji BHP. Nie jest też zgłoszeniem incydentu. [Zgłoszenie incydentu](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/incydent-bezpieczenstwa-zgloszenie/) biegnie osobnym terminem. Plan mówi, co ludzie robią, żeby usługa wróciła. ## Co jest w planie - usługi ułożone według tego, jak bardzo przerwa boli, - zespół kryzysowy i ścieżka eskalacji, - procedura odtwarzania i miejsce, z którego się ją uruchamia, - termin testu i zapis, jaki był wynik. Zarządzanie ciągłością działania jest pracą wokół tego dokumentu: przegląd po zmianie usługi, test, poprawka. Sam dokument bez testu starzeje się przy pierwszej zmianie systemu. ## Analiza BIA Analiza wpływu na działalność (BIA) odpowiada, jak długo usługa może nie działać i co się wtedy sypie. Z niej wynika kolejność w planie. Nie publikujemy tu kalkulatora ani wzoru do pobrania. Układ pytań jest w analizie krytyczności, którą organizacja robi na swoich usługach. ## Plan ciągłości działania urzędu W urzędzie plan obejmuje usługi dla mieszkańców i systemy, bez których urząd ich nie świadczy. Jednostki i spółki gminy nie dopisują się same. Ich zakres jest na stronie [samorządów](https://cybersonar24.com/branze/samorzady/). Wzór z sieci nie zna tych usług. W CyberSonar24 GRC plan powstaje z analizy krytyczności. Są w nim zespół, procedura i eskalacja. System trzyma harmonogram testów i ich wynik. Szablony w produkcie są zgodne z układem ISO 22301. Norma nie zastępuje planu tej organizacji. #### Pytania ##### Czym jest plan ciągłości działania? To opis, jak organizacja utrzymuje albo wznawia usługę po awarii. Są w nim ludzie, kolejność działań i czas, którego usługa nie może przekroczyć. ##### Czym jest analiza BIA? To analiza wpływu przerwy na usługę. Z niej wynika, które usługi wchodzą do planu w pierwszej kolejności. Nie jest osobnym produktem. ##### Czy wzór planu ciągłości działania wystarczy? Wzór pokazuje układ rozdziałów. Plan urzędu albo firmy opisuje ich usługi, ich ludzi i ich dostawców. Sam plik z internetu audytorowi nie wystarcza. ### Rejestr ryzyka w bezpieczeństwie informacji https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/rejestr-ryzyka/ Rejestr ryzyka zbiera zdarzenia ICT z właścicielem, poziomem i terminem. Macierz nadaje poziom. Sam skoroszyt nie domyka przeglądu. Rejestr ryzyka jest listą zdarzeń ICT, które organizacja zdecydowała się śledzić. Nie jest oceną ryzyka zawodowego. Poziom wpisu bierze się z [macierzy ryzyka](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/macierz-ryzyka/). Bez właściciela i terminu rejestr jest wydrukiem. ## Co jest we wpisie - zdarzenie i zasób albo usługa, której dotyczy, - prawdopodobieństwo, skutek i poziom, - środek, który poziom obniża, albo decyzja, że ryzyko zostaje, - właściciel i termin przeglądu. Przykład układu, nie wzór do skopiowania: „niedostępność poczty przez cztery godziny, poziom średni, właściciel zespół IT, przegląd za kwartał”. W urzędzie to samo pole opisuje system, od którego zależy obsługa mieszkańców. Zakres jednostek jest na stronie [samorządów](https://cybersonar24.com/branze/samorzady/). ## Rejestr a analiza [Analiza ryzyka](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/analiza-ryzyka/) ustala, skąd zdarzenie się bierze i jaki ma skutek. Rejestr trzyma wynik tej pracy i datę kolejnego przeglądu. Sam plik z przykładami z internetu tego nie zastępuje. W CyberSonar24 GRC wpis rejestru jest przy zasobie i przy działaniu. Eksport CSV zostaje, gdy ktoś chce skoroszyt. Źródłem przeglądu jest rejestr w systemie. #### Pytania ##### Czym jest rejestr ryzyka? To lista zdarzeń, które organizacja oceniła i dalej śledzi. Przy każdym jest poziom, właściciel, środek i termin. Poziom bierze się z macierzy albo z innej skali tej samej organizacji. ##### Czy rejestr ryzyka w urzędzie różni się od rejestru w firmie? Układ wpisu jest ten sam. Inny jest zakres usług i to, kto zatwierdza ryzyko, które zostaje. Urząd i jego jednostki opisuje osobna strona o samorządach. ##### Czy przykład z sieci można wkleić jako rejestr? Nie. Przykład pokazuje pola. Wpisy muszą opisywać zasoby i usługi tej organizacji. ### Czym jest NIS2? Kompletny przewodnik https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-nis2/ Czym jest NIS2? Poznaj wymagania tej dyrektywy, obowiązki organizacji oraz sposoby wdrożenia zgodnego z NIS2. **Czym jest NIS2?** NIS2 to unijna dyrektywa dotycząca cyberbezpieczeństwa, której celem jest zwiększenie odporności organizacji na cyberzagrożenia oraz ujednolicenie wymagań w zakresie bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych. W Polsce NIS2 wdraża ustawa z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, znowelizowana ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), z późniejszymi zmianami. Dyrektywa zastępuje wcześniejszą wersję przepisów NIS i rozszerza zarówno zakres podmiotów objętych regulacjami, jak i obowiązki związane z zarządzaniem cyberbezpieczeństwem. W praktyce oznacza to, że znacznie więcej organizacji będzie zobowiązanych do wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, zarządzania ryzykiem oraz raportowania incydentów bezpieczeństwa. **Co więcej**, odpowiedzialność za realizację tych obowiązków spoczywa również na kadrze zarządzającej. NIS2 nie jest jedynie kolejnym zestawem wymagań formalnych. **Przede wszystkim** promuje podejście oparte na analizie ryzyka, ciągłym doskonaleniu procesów oraz budowaniu odporności organizacji na współczesne zagrożenia cybernetyczne. ## Dlaczego powstała dyrektywa NIS2? Pierwsza dyrektywa NIS została przyjęta w 2016 roku i miała poprawić poziom cyberbezpieczeństwa w państwach Unii Europejskiej. **Jednak** w ciągu kilku lat krajobraz zagrożeń znacząco się zmienił. Coraz częstsze ataki ransomware, rosnąca liczba incydentów oraz postępująca cyfryzacja pokazały, że dotychczasowe przepisy nie są już wystarczające. **Dlatego** Komisja Europejska opracowała dyrektywę NIS2, która: - rozszerza liczbę sektorów objętych regulacjami, - zwiększa odpowiedzialność kierownictwa, - wprowadza bardziej szczegółowe wymagania dotyczące zarządzania ryzykiem, - ujednolica zasady raportowania incydentów, - wzmacnia współpracę państw członkowskich w zakresie cyberbezpieczeństwa. **W efekcie** organizacje mają nie tylko lepiej chronić swoje systemy, ale również skuteczniej reagować na incydenty oraz ograniczać ich wpływ na ciągłość działania. ## NIS2 kogo dotyczy Jedną z największych zmian wprowadzonych przez NIS2 jest rozszerzenie katalogu podmiotów objętych obowiązkami. Dyrektywa obejmuje między innymi organizacje działające w sektorach: - ochrony zdrowia, - energetyki, - transportu, - gospodarki wodnej, - administracji publicznej, - infrastruktury cyfrowej, - usług ICT, - usług pocztowych i kurierskich, - produkcji wybranych wyrobów, - gospodarowania odpadami. **Co istotne**, obowiązki wynikające z NIS2 mogą dotyczyć również wielu średnich organizacji, które wcześniej nie podlegały przepisom dyrektywy NIS. Zakres obowiązków zależy od rodzaju prowadzonej działalności, wielkości organizacji oraz jej znaczenia dla funkcjonowania państwa i gospodarki. Sama działalność w wymienionym sektorze nie przesądza o objęciu ustawą ani kategorii podmiotu. W Polsce ocena wymaga art. 5 i 5a, wielkości, formy prawnej i wyjątków. ## NIS2 wymagania Dyrektywa NIS2 koncentruje się przede wszystkim na budowaniu odporności organizacji oraz ograniczaniu ryzyka cyberbezpieczeństwa. Do najważniejszych obowiązków należą: - wdrożenie procesu zarządzania ryzykiem, - stosowanie odpowiednich środków bezpieczeństwa, - zarządzanie podatnościami, - zarządzanie incydentami, - zapewnienie ciągłości działania, - monitorowanie dostawców i łańcucha dostaw, - szkolenie pracowników, - raportowanie incydentów do właściwych organów. **Ponadto** organizacje powinny regularnie oceniać skuteczność wdrożonych zabezpieczeń oraz aktualizować je w odpowiedzi na nowe zagrożenia. ## Zarządzanie ryzykiem jako fundament NIS2 Jednym z najważniejszych elementów dyrektywy jest podejście oparte na ryzyku. Nie chodzi wyłącznie o wdrożenie zabezpieczeń technicznych. **Przede wszystkim** organizacja powinna rozumieć, jakie zagrożenia mogą wpłynąć na jej działalność, oceniać ich wpływ oraz planować działania ograniczające ryzyko. Proces ten obejmuje między innymi: - identyfikację zagrożeń, - analizę ryzyka, - ocenę poziomu ryzyka, - planowanie działań ograniczających, - monitorowanie skuteczności zabezpieczeń. **Dzięki temu** organizacja może skuteczniej przygotować się na incydenty oraz ograniczyć ich wpływ na działalność. Warto przeczytać: [*Czym jest zarządzanie ryzykiem? Kompletny przewodnik dla organizacji.*](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-zarzadzanie-ryzykiem/) ## NIS2 a compliance Spełnienie wymagań NIS2 nie polega wyłącznie na wdrożeniu odpowiednich zabezpieczeń technicznych. Organizacja musi również wykazać, że zarządza zgodnością z obowiązującymi przepisami i potrafi udokumentować podejmowane działania. **Dlatego** proces compliance odgrywa kluczową rolę we wdrażaniu dyrektywy. Obejmuje on monitorowanie wymagań, przypisywanie odpowiedzialności, prowadzenie dokumentacji oraz przygotowanie organizacji do audytów i kontroli. Więcej o tym: [*Czym jest compliance? Jak zarządzać zgodnością w organizacji?*](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-compliance/) ## NIS2 a GRC Wraz ze wzrostem liczby obowiązków coraz więcej organizacji wdraża rozwiązania klasy **GRC (Governance, Risk & Compliance)**. Platforma GRC umożliwia połączenie zarządzania ryzykiem, compliance, incydentami oraz działaniami naprawczymi w jednym miejscu. **Dzięki temu** organizacja może łatwiej monitorować poziom zgodności z wymaganiami NIS2, przygotowywać raporty oraz zarządzać realizacją obowiązków. Warto przeczytać: [*Czym jest GRC? Kompletny przewodnik po Governance, Risk & Compliance.*](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-grc/) ## Najczęstsze błędy podczas wdrażania NIS2 Wdrażanie **NIS2** nie powinno ograniczać się wyłącznie do przygotowania dokumentacji lub zakupu nowych narzędzi. **W praktyce** wiele organizacji popełnia podobne błędy, które utrudniają osiągnięcie zgodności z wymaganiami dyrektywy. Najczęściej spotykane problemy to: - traktowanie wdrożenia NIS2 jako jednorazowego projektu, - brak regularnej analizy ryzyka, - niewystarczające zaangażowanie kadry zarządzającej, - brak monitorowania podatności oraz incydentów, - rozproszenie dokumentacji w wielu systemach, - brak odpowiedzialności za realizację wymagań, - niewystarczające raportowanie do kierownictwa. **W rezultacie** organizacja spełnia jedynie część wymagań formalnych, **natomiast** nie zwiększa realnego poziomu bezpieczeństwa ani odporności na cyberzagrożenia. ## Jak przygotować organizację do NIS2? Przygotowanie organizacji do **NIS2** warto rozpocząć od analizy obecnego poziomu dojrzałości procesów bezpieczeństwa. **Następnie** należy zidentyfikować wymagania, ocenić poziom ryzyka oraz określić obszary wymagające poprawy. Najczęściej proces obejmuje: 1. Identyfikację obowiązujących wymagań. 2. Analizę ryzyka dla procesów i zasobów. 3. Ocenę obecnego poziomu zgodności. 4. Opracowanie planu działań naprawczych. 5. Przypisanie odpowiedzialności. 6. Wdrożenie odpowiednich środków bezpieczeństwa. 7. Monitorowanie zgodności oraz raportowanie. **Ponadto** warto regularnie weryfikować skuteczność wdrożonych działań i aktualizować je wraz ze zmieniającymi się zagrożeniami oraz nowymi wymaganiami regulacyjnymi. ## Dlaczego NIS2 warto wdrażać z wykorzystaniem platformy GRC? Liczba obowiązków wynikających z **NIS2** powoduje, że zarządzanie zgodnością w arkuszach Excel staje się coraz mniej efektywne. **Dlatego** wiele organizacji decyduje się na wdrożenie platform klasy **GRC (Governance, Risk & Compliance)**. Platforma GRC pozwala połączyć w jednym miejscu informacje dotyczące: - zarządzania ryzykiem, - compliance, - podatności, - incydentów bezpieczeństwa, - audytów, - działań naprawczych, - raportowania. **Dzięki temu** kierownictwo otrzymuje aktualny obraz poziomu zgodności z wymaganiami **NIS2**, **a jednocześnie** organizacja może szybciej reagować na nowe zagrożenia oraz skuteczniej przygotowywać się do audytów. ## NIS2 od kiedy W Polsce datą wejścia nowelizacji ustawy o KSC jest 3 kwietnia 2026 r. (art. 49). Nowelizację z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252) ogłoszono 2 marca 2026 r. Od tej daty liczą się kolejne terminy już opisane na stronie. System zarządzania bezpieczeństwem informacji wraz z dokumentacją ma powstać do 3 kwietnia 2027 r. Podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt do 3 kwietnia 2028 r. Dla podmiotów spełniających przesłanki 3 kwietnia 2026 r. i zobowiązanych do samorejestracji termin wniosku upłynął 3 października 2026 r. Dla później kwalifikujących się podmiotów objętych art. 7c termin wynosi co do zasady 6 miesięcy od spełnienia przesłanek. Zmiany danych zgłasza się w 14 dni. Spóźnienie nie przesuwa terminu wdrożenia obowiązków. ## NIS2 w Polsce NIS2 w Polsce czyta się przez ustawę o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, nie przez sam tekst dyrektywy. Ustawa z 5 lipca 2018 r., w brzmieniu po nowelizacji z 23 stycznia 2026 r., wskazuje kategorie podmiotów, godziny zgłoszenia incydentu i zakres systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji. Osobny opis krajowych obowiązków jest we wpisie [Krajowy system cyberbezpieczeństwa](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/krajowy-system-cyberbezpieczenstwa/). To, jak ułożyć zgodność w procesach, opisuje [Compliance a NIS2](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/compliance-nis2/). ## Podmiot kluczowy NIS2 Podmiot kluczowy NIS2 to kategoria z ustawy o KSC. Nie wynika z samej nazwy sektora. Ocena wymaga art. 5 i 5a, wielkości, formy prawnej i wyjątków. Dla planowania prac różnica wobec podmiotu ważnego dotyczy między innymi audytu. Podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej), a kolejne co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). ## Kary NIS2 Kary NIS2 w polskim brzmieniu ustawy o KSC wynoszą dla podmiotu kluczowego do 10 mln euro albo 2% przychodów z działalności gospodarczej, przy czym stosuje się kwotę wyższą, nie mniej niż 20 000 zł (art. 73 ust. 3). Dla podmiotu ważnego jest to do 7 mln euro albo 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł (art. 73 ust. 4). Kary z art. 73 ust. 1 do 4 można nałożyć po raz pierwszy od 3 kwietnia 2028 r. (art. 35 ustawy zmieniającej). ## Wdrożenie NIS2 Wdrożenie NIS2 zaczyna się od ustalenia, czy ustawa o KSC w ogóle dotyczy organizacji i czy jest ona podmiotem kluczowym, czy ważnym. Dopiero potem powstaje system zarządzania bezpieczeństwem informacji, obsługa incydentu i rejestr dowodów. Do pierwszej oceny służy [Audyt Zero](https://cybersonar24.com/produkty/audyt-zero/). Rozmowę o zakresie wdrożenia można umówić na stronie [prezentacji](https://cybersonar24.com/zamow-demo/?zrodlo=baza-wiedzy). ## Przykład z praktyki Przykład hipotetyczny, nie opis wdrożenia u klienta. Średniej wielkości przedsiębiorstwo z sektora wodociągowego rozpoczęło przygotowania do wdrożenia **NIS2**. Początkowo informacje dotyczące ryzyka, incydentów, podatności oraz działań naprawczych były przechowywane w różnych arkuszach i dokumentach. **W efekcie** przygotowanie raportów zajmowało wiele godzin, a kierownictwo nie miało pełnego obrazu poziomu zgodności. Opisane korzyści są założeniem przykładu, nie wynikiem pomiaru u klienta. Po wdrożeniu platformy GRC organizacja uporządkowała procesy zarządzania ryzykiem oraz compliance. **Dzięki temu** wszystkie informacje zostały zebrane w jednym miejscu, co ułatwiło monitorowanie zgodności z **NIS2**, planowanie działań oraz raportowanie. Pierwszym krokiem bywa [sprawdzenie, czy NIS2 i ustawa o KSC dotyczą organizacji](https://cybersonar24.com/produkty/audyt-zero/). Ankieta jest bezpłatna, nie wymaga konta, a raport PDF przychodzi na adres e-mail. ## Podsumowanie **NIS2** to jedna z najważniejszych regulacji dotyczących cyberbezpieczeństwa w Unii Europejskiej. **Jej celem** jest zwiększenie odporności organizacji na cyberzagrożenia poprzez skuteczne zarządzanie ryzykiem, wdrażanie odpowiednich środków bezpieczeństwa oraz budowanie kultury zgodności. **Jednocześnie** wdrożenie **NIS2** nie powinno być traktowane wyłącznie jako obowiązek prawny. To również szansa na uporządkowanie procesów, poprawę bezpieczeństwa informacji oraz lepsze przygotowanie organizacji do przyszłych wyzwań. Połączenie wymagań **NIS2** z procesami **Governance, Risk & Compliance** pozwala skuteczniej zarządzać zgodnością, ograniczać ryzyko oraz podejmować decyzje na podstawie rzetelnych danych. #### Pytania ##### Czym jest NIS2? NIS2 to dyrektywa Unii Europejskiej dotycząca cyberbezpieczeństwa, która określa wymagania w zakresie zarządzania ryzykiem, ochrony systemów informatycznych oraz raportowania incydentów bezpieczeństwa. ##### Kogo dotyczy NIS2? Dyrektywa obejmuje organizacje działające w sektorach kluczowych i ważnych, między innymi w ochronie zdrowia, energetyce, transporcie, administracji publicznej, gospodarce wodnej oraz usługach cyfrowych. Sama działalność w wymienionym sektorze nie przesądza o objęciu ustawą ani kategorii podmiotu. W Polsce ocena wymaga art. 5 i 5a, wielkości, formy prawnej i wyjątków. ##### Jakie są najważniejsze wymagania NIS2? Do najważniejszych obowiązków należą zarządzanie ryzykiem, wdrożenie odpowiednich środków bezpieczeństwa, monitorowanie podatności, raportowanie incydentów oraz zapewnienie ciągłości działania. ##### Czy NIS2 wymaga wdrożenia systemu GRC? Nie. Dyrektywa nie wskazuje konkretnego rozwiązania informatycznego. Jednak platforma GRC znacząco ułatwia zarządzanie zgodnością, ryzykiem oraz dokumentacją. ##### Jak przygotować organizację do NIS2? Najlepiej rozpocząć od identyfikacji wymagań, przeprowadzenia analizy ryzyka, oceny poziomu zgodności oraz opracowania planu działań naprawczych. ##### Czy NIS2 dotyczy tylko dużych organizacji? Nie. W zależności od sektora oraz wielkości organizacji obowiązki mogą dotyczyć również wielu średnich przedsiębiorstw. ##### Jaka ustawa wdraża dyrektywę NIS2 w Polsce? W Polsce NIS2 wdraża ustawa z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, znowelizowana ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), z późniejszymi zmianami. Nowelizację ogłoszono 2 marca 2026 r.; weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. (art. 49). W dalszej części używamy skrótu KSC. ##### Czy NIS2 wymaga systemu SIEM? Nie ma wymogu zakupu SIEM. W Polsce: Wymagany nadzór obejmuje systemy informacyjne w ustawowym zakresie usługi. SIEM lub usługa zewnętrzna może wspierać ciągłe monitorowanie, jeżeli rzeczywiście zapewnia wymagane pokrycie i proces reakcji; sam zakup nie potwierdza wykonania obowiązku. Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. ##### Jakie obowiązki w obsłudze incydentów wprowadza NIS2? W polskim reżimie ogólnym incydent poważny zgłasza się niezwłocznie: wczesne ostrzeżenie najpóźniej w 24 godziny od wykrycia, zgłoszenie w 72 godziny od wykrycia, a sprawozdanie końcowe w miesiąc od zgłoszenia. Gdy obsługa trwa, składa się sprawozdanie z postępu, a końcowe w miesiąc od zakończenia obsługi (art. 12b). Dostawcy usług zaufania zgłaszają incydent w 24 godziny od wykrycia (art. 11 ust. 1a). Podmiot ważny będący publicznym nie przekazuje wczesnego ostrzeżenia ani sprawozdania końcowego; zgłasza incydent w 72 godziny od wykrycia (art. 12c). Finanse wymagają odrębnej oceny art. 8i/DORA. ##### Czego NIS2 wymaga w zakresie ciągłości działania systemów informatycznych? Ustawa o KSC wymaga wdrożenia, dokumentowania, testowania i utrzymywania planów ciągłości działania, planów awaryjnych oraz planów odtworzenia systemu informacyjnego po poważnym zdarzeniu (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. f). Dokumentacja systemu zarządzania ciągłością działania jest częścią obowiązkowej dokumentacji normatywnej (art. 10 ust. 3 pkt 3). Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. ##### Do kiedy trzeba złożyć wniosek o wpis do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych? Dla podmiotów spełniających przesłanki 3 kwietnia 2026 r., zobowiązanych do samorejestracji, termin złożenia wniosku upłynął 3 października 2026 r. Należy odróżnić je od podmiotów wpisywanych z urzędu, które uzupełniają dane po wezwaniu. Dla później kwalifikujących się podmiotów objętych art. 7c termin wynosi co do zasady 6 miesięcy od spełnienia przesłanek; zmiany danych zgłasza się w 14 dni. Spóźnienie nie przesuwa terminu wdrożenia obowiązków. ##### NIS2 co to jest? NIS2 to dyrektywa Unii Europejskiej o cyberbezpieczeństwie sieci i systemów informatycznych. W Polsce wdraża ją ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa w brzmieniu po nowelizacji z 23 stycznia 2026 r. ##### NIS2 kogo dotyczy? Dyrektywa obejmuje organizacje z sektorów kluczowych i ważnych. Sama działalność w sektorze nie przesądza kategorii. W Polsce ocena wymaga art. 5 i 5a ustawy o KSC, wielkości, formy prawnej i wyjątków. ##### NIS2 wymagania - co wchodzi w zakres? W zakresie są zarządzanie ryzykiem, środki bezpieczeństwa, podatności, incydenty, ciągłość działania, dostawcy, szkolenia i raportowanie. Zakres systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji ustala się dla kategorii podmiotu. ##### NIS2 od kiedy obowiązuje w Polsce? Nowelizację ustawy o KSC ogłoszono 2 marca 2026 r. Weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. (art. 49). Dokumentacja systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji ma powstać do 3 kwietnia 2027 r. ##### NIS2 w Polsce - która ustawa? Ustawa z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, znowelizowana ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), z późniejszymi zmianami. ##### Czym jest podmiot kluczowy NIS2? To kategoria z ustawy o KSC, nie z samej nazwy sektora. Podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej), a kolejne co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). ##### Jakie są obowiązki NIS2? W polskim reżimie ogólnym są to między innymi zarządzanie ryzykiem, obsługa incydentu poważnego, ciągłość działania i nadzór nad dostawcami. Incydent poważny zgłasza się w reżimie 24 godzin, 72 godzin i miesiąca (art. 12b), z wyjątkami dla usług zaufania, podmiotu ważnego publicznego i finansów. ##### Jakie kary przewiduje NIS2 w Polsce? Dla podmiotu kluczowego do 10 mln euro albo 2% przychodów, nie mniej niż 20 000 zł (art. 73 ust. 3), a dla podmiotu ważnego do 7 mln euro albo 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł (art. 73 ust. 4). Kary z art. 73 ust. 1 do 4 można nałożyć po raz pierwszy od 3 kwietnia 2028 r. (art. 35 ustawy zmieniającej). ### Zarządzanie podatnościami a GRC – jak ograniczyć ryzyko i incydenty? https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/grc-zarzadzanie-podatnosciami/ Zarządzanie podatnościami, ryzykiem i incydentami - jak pomaga GRC? Sprawdź, jak zwiększyć bezpieczeństwo i zgodność z NIS2 oraz ISO 27001. ## Podatności Podatności to słabe punkty w systemach, aplikacjach i urządzeniach, które mogą zostać wykorzystane. Sama lista luk nie mówi jeszcze, które z nich zagrażają działalności. O tym decyduje wartość zasobu, prawdopodobieństwo wykorzystania i skutek dla organizacji. Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wymaga zbierania informacji o podatnościach, regularnych aktualizacji i niezwłocznych działań po dostrzeżeniu podatności (art. 8 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 5 lit. b i d). Powiązanie tych informacji z ryzykiem, incydentem i działaniem naprawczym jest zadaniem [CyberSonar24 GRC](https://cybersonar24.com/produkty/grc/). ## Od podatności do incydentu – jak GRC wspiera zarządzanie ryzykiem w infrastrukturze krytycznej Organizacje inwestują w skanery podatności, systemy EDR, testy penetracyjne oraz regularne audyty bezpieczeństwa. Mimo to liczba incydentów cyberbezpieczeństwa nie maleje. Problem najczęściej nie wynika z braku informacji o podatnościach, ale z trudności w określeniu, które z nich rzeczywiście stanowią największe zagrożenie dla działalności organizacji. Sama lista wykrytych podatności nie mówi jeszcze, jakie mogą być skutki ich wykorzystania. Dopiero połączenie informacji technicznych z analizą ryzyka biznesowego pozwala właściwie ustalić priorytety działań naprawczych. W tym właśnie pomaga podejście **Governance, Risk & Compliance (GRC)**. System GRC umożliwia powiązanie podatności z aktywami, procesami biznesowymi, właścicielami ryzyka oraz obowiązującymi wymaganiami regulacyjnymi, takimi jak **NIS2**, **ISO 27001** czy **ISO 31000**. Dzięki temu organizacja może przejść od reaktywnego usuwania luk do świadomego zarządzania ryzykiem. ## Dlaczego sama podatność nie oznacza jeszcze wysokiego ryzyka? Każdego dnia narzędzia do zarządzania podatnościami wykrywają nowe luki bezpieczeństwa oznaczone identyfikatorami CVE oraz oceniane według skali CVSS. W dużych organizacjach ich liczba może sięgać setek lub tysięcy. Jednak wysoka ocena CVSS nie zawsze oznacza najwyższy priorytet biznesowy. Znacznie większe znaczenie ma odpowiedź na pytania: - którego systemu dotyczy podatność, - jakie procesy biznesowe obsługuje dany zasób, - czy istnieją dodatkowe zabezpieczenia ograniczające ryzyko, - jakie będą skutki wykorzystania podatności. Dopiero analiza tych informacji pozwala określić rzeczywisty poziom ryzyka. ## Jak GRC łączy podatności, ryzyko i incydenty? W wielu organizacjach dane dotyczące podatności, incydentów, audytów i zgodności znajdują się w różnych systemach. Każdy zespół pracuje na własnych raportach, co utrudnia podejmowanie spójnych decyzji. System GRC integruje te informacje w jednym miejscu. Dzięki temu możliwe jest: - powiązanie podatności z rejestrem ryzyka, - przypisanie właścicieli ryzyka i działań naprawczych, - określenie wpływu podatności na procesy biznesowe, - monitorowanie realizacji działań korygujących, - raportowanie poziomu ryzyka dla kierownictwa. W rezultacie podatność przestaje być wyłącznie problemem technicznym, a staje się elementem procesu zarządzania ryzykiem. ## Zarządzanie podatnościami – przykład z praktyki Przykład hipotetyczny, nie opis wdrożenia u klienta. Wyobraźmy sobie podatność o ocenie **CVSS 9.8** wykrytą na serwerze obsługującym system SCADA w przedsiębiorstwie wodociągowym. Z technicznego punktu widzenia jest to krytyczna luka bezpieczeństwa. Jednak dopiero analiza ryzyka pokazuje, że serwer odpowiada za sterowanie procesem uzdatniania wody. Oznacza to, że skuteczne wykorzystanie podatności mogłoby zakłócić ciągłość świadczenia usług publicznych. W takim przypadku priorytet usunięcia podatności wynika nie tylko z jej oceny technicznej, ale przede wszystkim z potencjalnego wpływu na działalność organizacji. ## Zarządzanie ryzykiem operacyjnym jako element cyberbezpieczeństwa Skuteczne zarządzanie podatnościami wymaga uwzględnienia szerszego kontekstu niż sama infrastruktura IT. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym obejmuje procesy biznesowe, ludzi, dostawców, systemy informatyczne oraz zależności pomiędzy nimi. Jest to szczególnie istotne w sektorach infrastruktury krytycznej, gdzie skutki cyberataku mogą wykraczać daleko poza obszar technologii. Analiza ryzyka operacyjnego pozwala lepiej określić, które podatności rzeczywiście wymagają natychmiastowej reakcji. ## Dlaczego RCSA ułatwia priorytetyzację podatności? Metoda **Risk & Control Self-Assessment (RCSA)** umożliwia ocenę ryzyka z perspektywy właścicieli procesów biznesowych. Dzięki RCSA organizacja może: - ocenić skuteczność istniejących zabezpieczeń, - zidentyfikować obszary wymagające dodatkowych działań, - przypisać odpowiedzialność za ryzyka, - monitorować poziom ryzyka w czasie. Pozwala to przełożyć dane techniczne na język zrozumiały dla zarządu i osób odpowiedzialnych za ciągłość działania organizacji. ## Jak raportowanie wspiera zarządzanie ryzykiem? Jednym z najczęstszych problemów jest brak spójnego raportowania. Raport podatności pokazuje liczbę nowych luk, tempo ich usuwania oraz obszary wymagające dodatkowych działań. Raport incydentów pozwala natomiast ocenić skuteczność stosowanych zabezpieczeń oraz czas reakcji organizacji. Połączenie tych danych z rejestrem ryzyka umożliwia kierownictwu podejmowanie decyzji opartych na rzeczywistym poziomie zagrożeń, a nie wyłącznie na liczbie wykrytych podatności. ## Dlaczego oprogramowanie GRC jest coraz ważniejsze? Wraz ze wzrostem liczby systemów, podatności oraz wymagań regulacyjnych ręczne zarządzanie informacjami staje się nieefektywne. Oprogramowanie GRC może wspierać porządkowanie informacji i przygotowanie zestawień dla kierownictwa. Dostępność automatyzacji, historii zmian, powiadomień i raportów należy sprawdzić w konkretnym rozwiązaniu. Dzięki temu organizacja może szybciej reagować na zagrożenia oraz skuteczniej przygotować się do audytów i kontroli wynikających z wymagań NIS2 czy ISO 27001. Na co patrzeć przy wyborze, opisuje artykuł [platforma GRC](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/system-grc/). ## Najczęstsze błędy w zarządzaniu podatnościami Najczęściej spotykane problemy to: - traktowanie wszystkich podatności z jednakowym priorytetem, - brak powiązania podatności z ryzykiem biznesowym, - niewyznaczenie właścicieli odpowiedzialnych za działania naprawcze, - brak monitorowania skuteczności zastosowanych zabezpieczeń, - rozproszenie danych pomiędzy wieloma narzędziami. W efekcie organizacja poświęca zasoby na usuwanie mniej istotnych podatności, podczas gdy rzeczywiście krytyczne zagrożenia pozostają nierozwiązane. ## Podsumowanie Skuteczne zarządzanie podatnościami nie polega na usuwaniu wszystkich wykrytych luk w jednakowym tempie. Najważniejsze jest zrozumienie, które podatności mogą realnie wpłynąć na działalność organizacji. Połączenie zarządzania podatnościami z procesami GRC umożliwia ocenę ryzyka w kontekście biznesowym, właściwą priorytetyzację działań oraz skuteczniejsze ograniczanie liczby incydentów. Organizacje, które integrują dane techniczne z analizą ryzyka i raportowaniem, są lepiej przygotowane zarówno na cyberzagrożenia, jak i na spełnienie wymagań regulacyjnych, takich jak NIS2 czy ISO 27001. #### Pytania ##### Czym jest zarządzanie podatnościami? Zarządzanie podatnościami to proces identyfikowania, oceny, priorytetyzacji oraz usuwania luk bezpieczeństwa w systemach, aplikacjach i urządzeniach. Jego celem jest ograniczenie ryzyka wykorzystania podatności przez cyberprzestępców oraz zwiększenie poziomu bezpieczeństwa organizacji. ##### Dlaczego zarządzanie podatnościami jest ważne? Nieusunięte podatności mogą prowadzić do incydentów bezpieczeństwa, wycieku danych lub przerw w działalności organizacji. Regularne zarządzanie podatnościami pozwala szybciej wykrywać zagrożenia, planować działania naprawcze oraz ograniczać ryzyko cyberataków. ##### Jak zarządzanie podatnościami wspiera system GRC? Platforma GRC umożliwia powiązanie informacji o podatnościach z analizą ryzyka, incydentami, działaniami naprawczymi oraz wymaganiami compliance. Dzięki temu organizacja może podejmować decyzje na podstawie pełnego obrazu sytuacji i skuteczniej zarządzać bezpieczeństwem. ##### Czym różni się podatność od ryzyka? Podatność to słaby punkt w systemie, aplikacji lub procesie, który może zostać wykorzystany przez atakującego. Ryzyko określa natomiast prawdopodobieństwo wykorzystania tej podatności oraz potencjalny wpływ incydentu na organizację. ##### Jak często należy przeprowadzać skanowanie podatności? Skanowanie podatności powinno być wykonywane regularnie oraz po każdej istotnej zmianie w infrastrukturze IT. W organizacjach objętych wymaganiami NIS2 lub ISO 27001 zaleca się prowadzenie ciągłego monitorowania podatności oraz bieżącej analizy wyników. ##### Czy zarządzanie podatnościami jest wymagane przez NIS2? Tak, ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, która wdraża NIS2, wymaga zbierania informacji o podatnościach, regularnych aktualizacji oprogramowania i niezwłocznych działań po dostrzeżeniu podatności (art. 8 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 5 lit. b i d). Organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa może na wniosek zespołu CSIRT MON, CSIRT NASK lub CSIRT GOV wezwać podmiot do usunięcia podatności w wyznaczonym terminie (art. 32 ust. 2). Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. ##### Jakie korzyści daje połączenie zarządzania podatnościami z GRC? Integracja zarządzania podatnościami z platformą GRC pozwala centralnie monitorować poziom ryzyka, planować działania naprawcze, przypisywać odpowiedzialność oraz przygotowywać raporty dla kierownictwa i audytorów. Dzięki temu organizacja skuteczniej zarządza bezpieczeństwem oraz zgodnością z wymaganiami regulacyjnymi. ##### Jak rozpocząć skuteczne zarządzanie podatnościami? Pierwszym krokiem jest inwentaryzacja zasobów oraz regularne skanowanie infrastruktury IT. Następnie należy ocenić poziom ryzyka, ustalić priorytety usuwania podatności, wdrożyć działania naprawcze oraz monitorować ich skuteczność. W większych organizacjach proces ten warto zintegrować z platformą GRC. ##### Czy każda podatność oznacza wysokie ryzyko? Nie. O poziomie ryzyka decyduje nie tylko sama podatność, ale również wartość chronionego zasobu, prawdopodobieństwo wykorzystania luki oraz potencjalne skutki dla organizacji. ##### Jakie integracje GRC są potrzebne do zarządzania podatnościami? CyberSonar24 obsługuje import podatności z NVD/CVE. Obsługiwane formaty, źródła skanerów i częstotliwość aktualizacji należy sprawdzić dla wybranego wdrożenia. ##### Czym jest ocena CVSS i czy wystarczy do ustalenia priorytetu? Ocena CVSS to standardowa skala ważności podatności od 0 do 10, która opisuje jej techniczną powagę. Nie wystarcza do ustalenia priorytetu, bo nie uwzględnia, którego zasobu dotyczy podatność, jakie procesy od niego zależą i jakie zabezpieczenia już działają. ##### Skąd brać informacje o nowych podatnościach? Informacje o nowych podatnościach dają publiczne bazy podatności, komunikaty producentów oprogramowania i wyniki własnych skanowań. Zespoły CSIRT mogą też przekazywać podmiotom kluczowym i ważnym informacje o podatnościach i sposobie ich usunięcia (art. 32 ust. 4 ustawy o KSC). ### Krajowy system cyberbezpieczeństwa. Co ustala ustawa o KSC https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/krajowy-system-cyberbezpieczenstwa/ Krajowy system cyberbezpieczeństwa to polskie ramy obowiązków dla podmiotów kluczowych i ważnych. Ustawa o KSC wdraża NIS2. Krajowy system cyberbezpieczeństwa to polski układ przepisów, organów i obowiązków, który wskazuje, kto chroni sieci i systemy informatyczne usług ważnych dla państwa i gospodarki. Nie jest nazwą jednego programu komputerowego. Jest ramą prawną, w której organizacja ustala, czy jest podmiotem kluczowym albo ważnym, i jakie działania ma udokumentować. W Polsce tę ramę wyznacza ustawa z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Dyrektywę NIS2 wdraża jej nowelizacja. Szerszy opis samej dyrektywy jest we wpisie [Czym jest NIS2?](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-nis2/) ## Ustawa o KSC Ustawa o KSC jest polską ustawą z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. To w niej, a nie w tekście dyrektywy, organizacja czyta kategorie podmiotów, terminy zgłoszeń i zakres systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji. Dyrektywa NIS2 zostaje w prawie Unii. Ustawa o KSC przekłada ją na obowiązki podmiotu w Polsce. Dlatego ten sam temat ma dwa adresy: dyrektywę opisuje wpis o NIS2, a krajowe obowiązki opisuje ustawa o KSC. ## Ustawa o KSC 2026 Ustawa o KSC 2026 to potoczne określenie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa w brzmieniu nadanym ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), z późniejszymi zmianami. Nowelizację ogłoszono 2 marca 2026 r. Weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. (art. 49). Od tej daty liczą się terminy, które strona już podaje przy opisie GRC. System zarządzania bezpieczeństwem informacji wraz z dokumentacją ma powstać do 3 kwietnia 2027 r. Podmiot kluczowy przeprowadza pierwszy audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego do 3 kwietnia 2028 r. (art. 33 ust. 2 ustawy zmieniającej), a kolejne co najmniej raz na 3 lata (art. 15 ust. 1). ## Nowelizacja ustawy o KSC Nowelizacja ustawy o KSC z 23 stycznia 2026 r. jest tym aktem, który wdraża NIS2. Nie zastępuje ustawy z 2018 r. Zmienia jej brzmienie: poszerza krąg adresatów, rozdziela podmioty kluczowe i ważne oraz wiąże obowiązki z systemem zarządzania bezpieczeństwem informacji. Po nowelizacji nie wystarczy raz spisać polityki. Organizacja ma utrzymywać środki, obsługiwać incydent poważny w ustawowych godzinach i wiedzieć, czy wpis do wykazu robi sama, czy czeka na wpis z urzędu. Szczegóły zgodności opisuje wpis [Compliance a NIS2](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/compliance-nis2/). ## Tekst jednolity 2026 Tekst jednolity 2026 oznacza zbiorcze brzmienie ustawy o KSC po zmianach, tak aby czytać jeden tekst zamiast ustawy z 2018 r. i osobnej nowelizacji. Na tej stronie nie podajemy numeru osobnej publikacji tekstu jednolitego. Opieramy się na ustawie z 5 lipca 2018 r. w brzmieniu nadanym ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), z późniejszymi zmianami. Gdy w materiale pojawia się „ustawa o KSC”, chodzi o to brzmienie. ## KSC a dyrektywa NIS2 NIS2 jest dyrektywą. Krajowy system cyberbezpieczeństwa jest polskim sposobem jej wykonania. Organizacja w Polsce stosuje ustawę o KSC, a dyrektywę czyta po to, żeby rozumieć cel obowiązków: odporność usług, zarządzanie ryzykiem i zgłaszanie incydentów. Część sektorów, między innymi finanse, wymaga osobnej oceny. Dla bankowości i infrastruktury rynków finansowych zarządzanie ryzykiem ICT i zgłaszanie poważnych incydentów reguluje przede wszystkim rozporządzenie 2022/2554 (DORA). Przynależność do sektora z ustawy nie zamyka tej oceny. ## Podmioty kluczowe i ważne Ustawa rozróżnia podmiot kluczowy i podmiot ważny. Od kategorii zależy tryb nadzoru i górna granica kar, nie sam fakt, że organizacja „jest z sektora”. Sama działalność w sektorze wymienionym w ustawie nie przesądza o objęciu ustawą ani o kategorii. Ocena wymaga art. 5 i 5a, wielkości, formy prawnej i wyjątków. Sektory, które opis dyrektywy na tej stronie już wymienia, to między innymi: | Obszar | Co sprawdzić dalej | | --- | --- | | Ochrona zdrowia | czy podmiot jest kluczowy, czy ważny, i który reżim obowiązków stosuje | | Energetyka | j.w. | | Transport | j.w. | | Gospodarka wodna | j.w. | | Administracja publiczna | osobny reżim podmiotu ważnego będącego publicznym | | Infrastruktura cyfrowa i usługi ICT | j.w., z wyjątkami dla usług zaufania | | Usługi pocztowe i kurierskie | j.w. | | Produkcja wybranych wyrobów | j.w. | | Gospodarowanie odpadami | j.w. | Tabela nie zastępuje wykazu z ustawy. Służy temu, żeby nie mylić nazwy sektora z gotową kategorią podmiotu. Dla podmiotów spełniających przesłanki 3 kwietnia 2026 r. i zobowiązanych do samorejestracji termin złożenia wniosku upłynął 3 października 2026 r. Podmioty wpisywane z urzędu uzupełniają dane po wezwaniu. Dla później kwalifikujących się podmiotów objętych art. 7c termin wynosi co do zasady 6 miesięcy od spełnienia przesłanek. Zmiany danych zgłasza się w 14 dni. Spóźnienie nie przesuwa terminu wdrożenia obowiązków. ## Obowiązki W reżimie ogólnym ustawa wymaga systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji. W jego skład wchodzą między innymi zarządzanie ryzykiem, obsługa incydentów, ciągłość działania i nadzór nad dostawcami. Plany ciągłości działania, plany awaryjne i plany odtworzenia systemu informacyjnego po poważnym zdarzeniu trzeba wdrożyć, udokumentować, testować i utrzymywać (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. f). Dokumentacja systemu zarządzania ciągłością działania jest częścią obowiązkowej dokumentacji normatywnej (art. 10 ust. 3 pkt 3). Zakres tego systemu ustala się dla konkretnej kategorii podmiotu. Podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. Incydent poważny w reżimie ogólnym zgłasza się niezwłocznie: wczesne ostrzeżenie najpóźniej w 24 godziny od wykrycia, zgłoszenie w 72 godziny od wykrycia, a sprawozdanie końcowe w miesiąc od zgłoszenia. Gdy obsługa trwa, składa się sprawozdanie z postępu, a końcowe w miesiąc od zakończenia obsługi (art. 12b). Dostawcy usług zaufania zgłaszają incydent w 24 godziny od wykrycia (art. 11 ust. 1a). Podmiot ważny będący publicznym nie przekazuje wczesnego ostrzeżenia ani sprawozdania końcowego. Zgłasza incydent w 72 godziny od wykrycia (art. 12c). Kary, już opisane na stronach branż, wynoszą dla podmiotu kluczowego do 10 mln euro albo 2% przychodów z działalności gospodarczej, przy czym stosuje się kwotę wyższą, nie mniej niż 20 000 zł (art. 73 ust. 3), a dla podmiotu ważnego do 7 mln euro albo 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł (art. 73 ust. 4). Kary z art. 73 ust. 1 do 4 można nałożyć po raz pierwszy po upływie 2 lat od wejścia nowelizacji w życie, czyli od 3 kwietnia 2028 r. (art. 35 ustawy zmieniającej). ## Co zrobić Kolejność, która nie wymaga od razu zakupu narzędzia: 1. Ustalić, czy organizacja w ogóle wchodzi w ustawę i czy jest podmiotem kluczowym, czy ważnym. 2. Sprawdzić, czy wpis do wykazu jest własnym wnioskiem, czy wpisem z urzędu, i czy termin już minął. 3. Opisać system zarządzania bezpieczeństwem informacji w zakresie właściwym dla kategorii. 4. Ustawić obsługę incydentu poważnego pod właściwy reżim godzin. 5. Trzymać ryzyka, dowody i działania w jednym rejestrze, a nie w osobnych arkuszach. Do punktu 1 służy [Audyt Zero](https://cybersonar24.com/produkty/audyt-zero/): ankieta bez konta, z raportem PDF na adres e-mail. Prowadzenie rejestrów ryzyk, incydentów i dowodów jest zadaniem [CyberSonar24 GRC](https://cybersonar24.com/produkty/grc/). #### Pytania ##### Czym jest krajowy system cyberbezpieczeństwa? To ustawowy układ obowiązków, organów i podmiotów, który w Polsce organizuje cyberbezpieczeństwo usług istotnych dla państwa i gospodarki. Podstawą jest ustawa z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, w brzmieniu po nowelizacji z 23 stycznia 2026 r. ##### Kogo dotyczy ustawa o KSC? Obowiązki dotyczą podmiotów kluczowych i ważnych. Sama działalność w sektorze z ustawy nie rozstrzyga kategorii. Ocena wymaga art. 5 i 5a, wielkości, formy prawnej i wyjątków. ##### Czym jest ustawa o KSC 2026? Chodzi o ustawę o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa w brzmieniu nadanym ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252). Nowelizację ogłoszono 2 marca 2026 r., a weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. ##### Na czym polega nowelizacja ustawy o KSC? Nowelizacja wdraża w Polsce dyrektywę NIS2. Rozszerza krąg podmiotów i porządkuje obowiązki zarządzania ryzykiem, obsługi incydentów oraz rejestracji w wykazie. ##### Czym jest tekst jednolity 2026? To zbiorcze brzmienie ustawy o KSC po zmianach. Na stronie opieramy się na ustawie z 5 lipca 2018 r. w brzmieniu nadanym ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), z późniejszymi zmianami. ### Ransomware: ewolucja zagrożeń i skuteczne metody obrony https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/ransomware-ewolucja-zagrozen-i-skuteczne-metody-obrony/ Jak chronić organizację przed ransomware: zarządzanie ryzykiem, incydentami i wymagania znowelizowanej ustawy o KSC w praktyce. ## Ransomware - co to jest Ransomware to oprogramowanie, które odbiera organizacji dostęp do danych albo systemów i żąda zapłaty za jego przywrócenie. Na początku ataki polegały głównie na szyfrowaniu plików. Dziś często dochodzi kradzież informacji i groźba ich publikacji, więc skutkiem jest jednocześnie przestój i ryzyko wycieku. Atak ransomware jest zdarzeniem operacyjnym. Organizacja potrzebuje wtedy kopii, które da się odtworzyć, oraz procedury, która mówi, kto odcina systemy i kto ocenia, czy incydent jest poważny w rozumieniu ustawy o KSC. ## Ransomware jak się chronić to pytanie, które coraz częściej pojawia się w organizacjach. Ransomware od lat pozostaje jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla organizacji. Jednak jego charakter wyraźnie się zmienił, ponieważ atakujący stosują coraz bardziej zaawansowane metody. Początkowo ataki polegały głównie na szyfrowaniu danych. Obecnie obejmują również kradzież informacji oraz szantaż związany z ich publikacją. W efekcie organizacje nie tylko tracą dostęp do systemów, ale także ryzykują wyciek danych. Dlatego coraz więcej firm zadaje sobie pytanie: **ransomware – jak się chronić skutecznie w praktyce?** ## Etapy ewolucji ransomware Rozwój ransomware pokazuje, jak szybko zmienia się charakter zagrożeń. Na początku dominowały proste kampanie, które atakowały użytkowników indywidualnych. Następnie pojawił się model „double extortion”, w którym atakujący łączą szyfrowanie z wyciekiem danych. Obecnie ransomware obejmuje zaawansowane operacje, które wykorzystują podatności, analizują środowisko organizacji oraz atakują całe procesy biznesowe. W rezultacie ransomware stał się zagrożeniem operacyjnym, a nie tylko technicznym. ## Najczęstsze błędy organizacji Wiele organizacji inwestuje w technologie bezpieczeństwa, jednak pomija kwestie zarządzania. Brak spójnego podejścia do zarządzania ryzykiem IT sprawia, że trudno określić, które obszary wymagają największej uwagi. Dodatkowo brak centralnego zarządzania incydentami powoduje, że organizacje reagują na zdarzenia, ale nie wyciągają wniosków. Co więcej, niektóre firmy nie posiadają aktualnych planów ciągłości działania. W efekcie nie wiedzą, jak zachować się w sytuacji kryzysowej. ## Ransomware a wymagania ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa W kontekście **ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (implementującej dyrektywę NIS2)** ransomware staje się szczególnie istotnym zagrożeniem. Organizacje muszą: - identyfikować ryzyka - zarządzać incydentami - raportować zdarzenia - wdrażać działania naprawcze Dlatego brak przygotowania może prowadzić nie tylko do strat operacyjnych, ale także do problemów regulacyjnych. ## Dlaczego sama technologia nie wystarcza? Technologia odgrywa kluczową rolę, jednak nie rozwiązuje wszystkich problemów. Bez odpowiedniego zarządzania organizacja nie ma pełnej wiedzy o ryzykach, podatnościach oraz skuteczności działań. W rezultacie działa reaktywnie zamiast proaktywnie. Dlatego skuteczna ochrona przed ransomware wymaga połączenia technologii z procesami oraz zarządzaniem. ## Jak uporządkować ochronę przed ransomware? Uporządkowanie bezpieczeństwa zaczyna się od zrozumienia środowiska organizacji. Najpierw należy zidentyfikować zasoby i procesy, a następnie powiązać je z ryzykami. Kolejnym krokiem jest wdrożenie spójnego podejścia do zarządzania incydentami oraz podatnościami. Dzięki temu organizacja może nie tylko reagować, ale również zapobiegać atakom. ## Jak CyberSonar24 wspiera ochronę przed ransomware? Przepisy wymagają skutecznych procesów i odpowiednich zabezpieczeń, nie zakupu platformy GRC. Takie oprogramowanie może ułatwić porządkowanie danych, dokumentowanie działań i nadzór, zależnie od skali organizacji. CyberSonar24 może wspierać porządkowanie ocen ryzyka związanych z ransomware. Ocena powinna uwzględniać zasoby i procesy, których utrata dostępności byłaby najpoważniejsza. CyberSonar24 obsługuje import podatności z NVD/CVE. Obsługiwane formaty, źródła skanerów i częstotliwość aktualizacji należy sprawdzić dla wybranego wdrożenia. Uporządkowane informacje mogą wspierać przygotowanie do audytu. Nie oznaczają same w sobie spełnienia wymagań znowelizowanej ustawy o KSC. ## Podsumowanie Ransomware przestał być pojedynczym zagrożeniem technicznym i stał się realnym ryzykiem biznesowym. 👉 W praktyce oznacza to, że skuteczna ochrona wymaga połączenia technologii, procesów oraz zarządzania. CyberSonar24 może wspierać porządkowanie informacji o ryzyku, incydentach i zgodności. Zakres wykorzystania należy dopasować do obowiązków organizacji i sprawdzić na prezentacji; narzędzie nie zastępuje zabezpieczeń technicznych ani oceny prawnej. #### Pytania ##### Ransomware - co to jest? Ransomware to oprogramowanie wymuszające okup, które szyfruje dane lub blokuje systemy i żąda zapłaty za ich odblokowanie. Obecnie przestępcy często także kradną dane i grożą ich publikacją, więc atak oznacza jednocześnie przestój i ryzyko wycieku. ##### Jak chronić organizację przed ransomware? Najskuteczniejsza ochrona to kopie zapasowe odłączone od sieci z regularnym testem odtwarzania, szybkie aktualizacje oprogramowania i uwierzytelnianie wieloskładnikowe. Uzupełniają je szkolenia personelu oraz ograniczenie zdalnego dostępu dostawców do czasu wykonywania usługi. ##### Czy atak ransomware trzeba zgłosić do zespołu CSIRT? W polskim reżimie ogólnym incydent poważny zgłasza się niezwłocznie: wczesne ostrzeżenie najpóźniej w 24 godziny od wykrycia, zgłoszenie w 72 godziny od wykrycia, a sprawozdanie końcowe w miesiąc od zgłoszenia. Gdy obsługa trwa, składa się sprawozdanie z postępu, a końcowe w miesiąc od zakończenia obsługi (art. 12b). Dostawcy usług zaufania zgłaszają incydent w 24 godziny od wykrycia (art. 11 ust. 1a). Podmiot ważny będący publicznym nie przekazuje wczesnego ostrzeżenia ani sprawozdania końcowego; zgłasza incydent w 72 godziny od wykrycia (art. 12c). Finanse wymagają odrębnej oceny art. 8i/DORA. ##### Co zrobić w pierwszych godzinach po ataku ransomware? Najpierw odizoluj zainfekowane systemy, nie wyłączając ich bez potrzeby, i zabezpiecz zapisy zdarzeń. Uruchom procedurę obsługi i oceń kwalifikację incydentu oraz właściwy reżim prawny. Dla incydentu poważnego w reżimie ogólnym działaj niezwłocznie, z ostrzeżeniem najpóźniej w 24 godziny od wykrycia. To maksimum, nie czas oczekiwania. Wyjątki dla dostawców usług zaufania, ważnych podmiotów publicznych i finansów opisano w poprzedniej odpowiedzi. ### Sygnaliści. Kto to jest i czego wymaga ustawa https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/sygnalisci-kto-to-i-ustawa/ Sygnalista zgłasza naruszenie prawa w miejscu pracy. Ustawa o ochronie sygnalistów wskazuje, kto prowadzi kanał zgłoszeń i w jakich terminach odpowiada. Sygnaliści to osoby, które zgłaszają naruszenie prawa w związku z pracą. Nie są stanowiskiem w regulaminie organizacyjnym. Są osobami, którym ustawa daje ścieżkę zgłoszenia i ochronę przed działaniami odwetowymi. Ustawa nie kończy się na definicji. Wskazuje, które podmioty mają przyjąć zgłoszenie, w jakim czasie potwierdzić odbiór i jak długo chronić tożsamość osoby zgłaszającej. ## Sygnalista kto to Sygnalista kto to pytanie, na które ustawa odpowiada przez czynność, a nie przez etat. Sygnalistą jest osoba, która zgłasza naruszenie prawa w kontekście związanym z pracą. Zgłoszenie może złożyć osoba z imieniem i nazwiskiem albo osoba, która zostaje anonimowa. Anonimowy sygnalista dostaje numer sprawy i hasło. Dzięki nim wraca do zgłoszenia, czyta odpowiedzi i dopisuje informacje bez ujawniania tożsamości. Adres e-mail do powiadomień, jeśli go poda, pozostaje zaszyfrowany i niewidoczny dla osób obsługujących sprawę. ## Ustawa o sygnalistach Ustawa o sygnalistach to ustawa z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. 2024 poz. 928). Wdraża dyrektywę UE 2019/1937. Przepisy o zgłoszeniach wewnętrznych obowiązują od 25 września 2024 r. Ustawa wymaga potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia w ciągu 7 dni i przekazania sygnaliście informacji zwrotnej w ciągu 3 miesięcy od potwierdzenia przyjęcia. Terminy liczy się od zdarzeń w sprawie, nie od „jak organizacja zdąży”. ## Ustawa o ochronie sygnalistów Ustawa o ochronie sygnalistów jest pełną nazwą tego samego aktu. Ochrona polega na zakazie działań odwetowych oraz na tym, że tożsamość osoby zgłaszającej nie jest materiałem do swobodnego obiegu w organizacji. W praktyce oznacza to osobny obieg sprawy: dostęp mają osoby upoważnione, każde otwarcie sprawy i pobranie pliku trafia do dziennika, a z załączników usuwa się dane, które mogłyby wskazać autora. ## Ochrona sygnalistów Ochrona sygnalistów zaczyna się w momencie przyjęcia zgłoszenia, nie po zamknięciu postępowania. Osoba zgłaszająca ma wiedzieć, że zgłoszenie doszło, jaki jest numer sprawy i kiedy może spodziewać się informacji zwrotnej. Ochrona obejmuje też anonimowość. Dalsza korespondencja, także z osobą anonimową, zostaje przy sprawie. ## Kogo dotyczy ustawa i od kiedy Obowiązek prowadzenia kanału zgłoszeń wewnętrznych dotyczy podmiotów prawnych, w których pracę zarobkową wykonuje co najmniej 50 osób, w sektorze prywatnym i publicznym. Niektóre podmioty muszą mieć kanał zgłoszeń bez względu na liczbę osób, zgodnie z art. 23 ustawy. | Pytanie | Odpowiedź z ustawy, jak na stronie produktu | | --- | --- | | Od kiedy przepisy o zgłoszeniach wewnętrznych | od 25 września 2024 r. | | Próg liczby osób | co najmniej 50 osób wykonujących pracę zarobkową | | Wyjątek od progu | art. 23 ustawy, niezależnie od liczby osób | | Potwierdzenie przyjęcia | 7 dni | | Informacja zwrotna | 3 miesiące od potwierdzenia przyjęcia | Przepisy o zgłoszeniach wewnętrznych obowiązują od 25 września 2024 r. ## Procedura zgłoszeń wewnętrznych Procedura zgłoszeń wewnętrznych jest drogą w organizacji, zanim sprawa trafi na zewnątrz. Na stronie produktu jest opisana jako cztery kroki: 1. Zgłoszenie na stronie kanału, z danymi albo anonimowo. 2. Potwierdzenie przyjęcia i wpis do rejestru z numerem oraz terminem. 3. Wyjaśnianie przez opiekuna sprawy, także w korespondencji z osobą anonimową. 4. Informacja zwrotna i zamknięcie sprawy, z historią zostawioną w rejestrze. Statusy, które panel pokazuje przy sprawie, to: Nowe, Przyjęte, W wyjaśnianiu, Przekazane, Zakończone z działaniami, Zakończone bez działań. ## Co może zgłosić sygnalista Sygnalista zgłasza naruszenie prawa w kontekście związanym z pracą. Ustawa nie jest skrzynką na każdą uwagę o organizacji pracy. Zgłoszenie ma dotyczyć naruszenia, które mieści się w zakresie ustawy. Dlatego procedura powinna mówić wprost, jakie sprawy kanał przyjmuje, kto je czyta i jak osoba zgłaszająca dostanie informację zwrotną. Reszta korespondencji pracowniczej zostaje w swoich procesach. Prowadzenie kanału, terminów 7 dni i 3 miesięcy oraz rejestru opisuje [CyberSonar24 Sygnaliści](https://cybersonar24.com/produkty/sygnalisci/). #### Pytania ##### Sygnalista kto to? Sygnalista to osoba, która zgłasza naruszenie prawa w kontekście związanym z pracą. Zgłoszenie może być jawne albo anonimowe. Ustawa chroni przed działaniami odwetowymi. ##### Kto to jest sygnalista w rozumieniu ustawy? To osoba, która dokonuje zgłoszenia naruszenia prawa na podstawie ustawy z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów. Nie jest to określenie stanowiska w umowie o pracę. ##### Czego dotyczy ustawa o sygnalistach? Ustawa z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz.U. 2024 poz. 928) wdraża dyrektywę UE 2019/1937. Porządkuje zgłoszenia wewnętrzne, ochronę osoby zgłaszającej i terminy odpowiedzi. ##### Czym jest ustawa o ochronie sygnalistów? To ta sama ustawa z 14 czerwca 2024 r. Przepisy o zgłoszeniach wewnętrznych obowiązują od 25 września 2024 r. ##### Kogo dotyczy obowiązek kanału zgłoszeń? Podmiotów prawnych, w których pracę zarobkową wykonuje co najmniej 50 osób, w sektorze prywatnym i publicznym. Niektóre podmioty muszą mieć kanał bez względu na liczbę osób, zgodnie z art. 23 ustawy. ##### Ile czasu jest na odpowiedź sygnaliście? Ustawa wymaga potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia w ciągu 7 dni i przekazania informacji zwrotnej w ciągu 3 miesięcy od potwierdzenia przyjęcia. ### SZBI. System zarządzania bezpieczeństwem informacji https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/szbi-system-zarzadzania-bezpieczenstwem-informacji/ SZBI to system zarządzania bezpieczeństwem informacji wymagany ustawą o KSC. Obejmuje politykę, procedury i dowody, a nie sam plik z wzorem. SZBI to system zarządzania bezpieczeństwem informacji. W organizacji objętej ustawą o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa jest sposobem prowadzenia ochrony systemów informacyjnych: od zasad, przez ryzyko i incydenty, po dowód, że te zasady działają. Skrót bywa mylony z jednym dokumentem. Systemem jest układ ról, procedur i zapisów. Plik bez właściciela i bez śladu przeglądu zostaje wzorem. ## System zarządzania bezpieczeństwem informacji System zarządzania bezpieczeństwem informacji obejmuje to, co ustawa o KSC wiąże z ochroną systemów informacyjnych podmiotu kluczowego lub ważnego. W reżimie ogólnym są to między innymi zarządzanie ryzykiem, obsługa incydentów, ciągłość działania i nadzór nad dostawcami. Zakres ustala się dla konkretnej kategorii. Podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. Zanim powstanie dokumentacja, trzeba wiedzieć, który reżim dotyczy organizacji. Do tego służy opis [krajowego systemu cyberbezpieczeństwa](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/krajowy-system-cyberbezpieczenstwa/) i wpis [Czym jest NIS2?](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-nis2/) Na stronie produktu GRC termin dokumentacji tego systemu jest podany wprost: do 3 kwietnia 2027 r. ## SZBI a ISO 27001 oraz NIS2 ISO 27001 opisuje system zarządzania bezpieczeństwem informacji jako normę: zakres, politykę, ryzyka, zabezpieczenia i przegląd. Certyfikat potwierdza zgodność z normą w ustalonym zakresie. Nie zastępuje kategorii podmiotu z ustawy o KSC ani godzin zgłoszenia incydentu. NIS2 jest dyrektywą. W Polsce jej obowiązki czyta się w ustawie o KSC. SZBI jest miejscem, w którym organizacja zbiera te obowiązki w jednym układzie, zamiast trzymać ryzyko w arkuszu, incydent w skrzynce, a dostawcę w umowie bez powiązania. | Element | Do czego służy | | --- | --- | | Ustawa o KSC | kto jest podmiotem i jakie ma terminy | | ISO 27001 | jak ułożyć system zarządzania, jeśli organizacja taką normę stosuje | | SZBI w organizacji | polityki, procedury i dowody dla własnego zakresu | ## Polityka bezpieczeństwa informacji Polityka bezpieczeństwa informacji jest dokumentem zasad. Mówi, czego organizacja chroni, kto odpowiada i jakie reguły obowiązują osoby oraz dostawców. Nie zastępuje procedur ryzyka, incydentu ani ciągłości działania. Wzór polityki, także szukany jako „SZBI wzór”, przyspiesza pierwszy szkic. Organizacja i tak wpisuje własne usługi, właścicieli i kategorię podmiotu. Wzór podpisany raz i odłożony do audytu nie jest polityką, która działa. ## Dokumentacja SZBI Dokumentacja SZBI to zestaw, nie jeden plik. W reżimie ogólnym ustawa wymaga między innymi planów ciągłości działania, planów awaryjnych i planów odtworzenia systemu informacyjnego po poważnym zdarzeniu (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. f). Dokumentacja systemu zarządzania ciągłością działania jest częścią obowiązkowej dokumentacji normatywnej (art. 10 ust. 3 pkt 3). Do zestawu należą też zasady przeglądu: kto dokument zatwierdził, kiedy był ostatni przegląd i co zmieniono. Bez tych śladów dokumentacja jest zbiorem plików. ## Wdrożenie krok po kroku 1. Ustalić kategorię podmiotu i zakres systemów informacyjnych. 2. Spisać politykę bezpieczeństwa informacji pod ten zakres. 3. Rozpisać procedury ryzyka, incydentów, ciągłości i dostawców. 4. Przypisać właścicieli i terminy przeglądu. 5. Zostawiać dowód wykonania przy działaniu, a nie tylko w osobnym folderze przed kontrolą. Rejestry, w których te elementy się schodzą, prowadzi [CyberSonar24 GRC](https://cybersonar24.com/produkty/grc/). #### Kroki - **Ustalenie zakresu** Określenie, której kategorii podmiotu dotyczy system i które usługi wchodzą w zakres. - **Polityka bezpieczeństwa informacji** Spisanie zasad ochrony informacji, ról i tego, czego organizacja oczekuje od osób i dostawców. - **Procedury** Opisanie ryzyka, incydentów, ciągłości działania i nadzoru nad dostawcami jako osobnych procedur. - **Przegląd** Sprawdzenie, czy dokumenty mają właściciela, termin i ślad wykonania, a nie tylko datę utworzenia. #### Pytania ##### Co to jest SZBI? SZBI to system zarządzania bezpieczeństwem informacji. W ustawie o KSC jest sposobem, w jaki podmiot kluczowy lub ważny porządkuje ochronę systemów informacyjnych, ryzyka i incydentów. ##### Czym jest system zarządzania bezpieczeństwem informacji? To polityki, procedury, role i dowody działania. Sam plik z wzorem nie jest systemem, dopóki organizacja według niego nie pracuje. ##### Czy polityka bezpieczeństwa informacji wystarczy? Nie. Polityka wyznacza zasady. Do systemu należą też procedury, między innymi ryzyka, incydentów i ciągłości działania, oraz przegląd tego, czy są wykonywane. ##### Jak SZBI ma się do ISO 27001? ISO 27001 jest normą systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji. Ustawa o KSC wymaga systemu w zakresie właściwym dla kategorii podmiotu. Norma może pomóc ten system ułożyć, ale certyfikat nie zastępuje obowiązków z ustawy. ##### Do kiedy trzeba mieć dokumentację SZBI? Strona produktu GRC podaje termin 3 kwietnia 2027 r. dla systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji wraz z dokumentacją, wynikający ze znowelizowanej ustawy o KSC (Dz.U. 2026 poz. 252). ##### Gdzie szukać wzoru SZBI? Wzór polityki jest punktem startu, nie dowodem. Organizacja dopasowuje go do swoich usług, właścicieli i kategorii podmiotu. Gotowy plik bez właściciela i przeglądu nie zamyka obowiązku. ### Szkolenie RODO dla pracowników. Po co je prowadzić i jak zostawić ślad https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/szkolenie-rodo-dla-pracownikow/ Szkolenie RODO dla pracowników utrwala zasady ochrony danych w pracy. Liczy się, kto je ukończył, kiedy i z jakim wynikiem. Szkolenie RODO dla pracowników utrwala zasady ochrony danych osobowych w codziennej pracy. Nie jest opisem narzędzia do kursów. Jest odpowiedzią na pytanie, czy osoby, które dane widzą, wiedzą, co wolno z nimi zrobić, komu je podać i co zgłosić, gdy coś pójdzie nie tak. Administrator ma potrafić wykazać, że zasady są znane. Dlatego liczy się ślad: kto szkolenie ukończył, kiedy i z jakim wynikiem. ## Szkolenie RODO Szkolenie RODO omawia zasady przetwarzania danych w roli, którą osoba pełni. Inny zakres ma osoba przy rejestracji pacjenta, inny osoba przy liście płac, inny osoba, która tylko odbiera pocztę. Jeden slajd „dla całej firmy” bez rozróżnienia ról zostawia luki tam, gdzie danych jest najwięcej. Szkolenie nie zastępuje rejestru czynności przetwarzania ani upoważnień. Tłumaczy, po co one są. Same rejestry prowadzi [CyberSonar24 RODO](https://cybersonar24.com/produkty/rodo/). ## Szkolenie RODO dla pracowników Szkolenie RODO dla pracowników jest skierowane do osób w organizacji, nie do publiczności spoza niej. Nowy pracownik przechodzi je przy rozpoczęciu pracy. Osoba, która zmienia dział i zaczyna widzieć inne dane, przechodzi je ponownie w zakresie nowej roli. | Kiedy | Po co | | --- | --- | | Początek pracy | zasady roli, zanim osoba dostanie dostęp do danych | | Zmiana zakresu | nowe kategorie danych albo nowe systemy | | Po naruszeniu albo zmianie procedury | żeby stara instrukcja nie została w obiegu | | Przed audytem | zestawienie, kto ma aktualne ukończenie, a kto nie | ## Szkolenie RODO online z certyfikatem Szkolenie RODO online z certyfikatem ma sens wtedy, gdy certyfikat jest imienny i da się go sprawdzić. W CyberSonar24 E-learning po zaliczeniu testu powstaje certyfikat PDF z imieniem i nazwiskiem uczestnika oraz nazwą kursu. Każdy certyfikat ma stronę weryfikacji. Kurs działa w przeglądarce. Koordynator zaprasza osoby pojedynczo albo wczytuje listę. W jednym widoku widać, kto rozpoczął szkolenie, kto je ukończył i z jakim wynikiem. ## Szkolenie z ochrony danych osobowych Szkolenie z ochrony danych osobowych jest tą samą potrzebą pod inną nazwą. W wyszukiwarce pojawiają się obie frazy. W organizacji tytuł kursu może brzmieć dowolnie, byle zakres odpowiadał pracy osób, które go przechodzą. Tematy, które taki kurs zwykle porządkuje: - jakie dane pracownik widzi i na jakiej podstawie, - komu wolno je przekazać, - czego nie wynosi się na prywatną skrzynkę i prywatny komunikator, - jak rozpoznać naruszenie i komu je zgłosić wewnątrz, - jak długo trwa upoważnienie i kto je cofa. ## Szkolenie z cyberbezpieczeństwa Szkolenie z cyberbezpieczeństwa jest osobnym obowiązkiem wobec szkolenia RODO. Ustawa o KSC wymaga od podmiotów kluczowych i ważnych praktyk cyberhigieny oraz szkoleń. Ten wpis ich nie opisuje, bo mieszałby ochronę danych osobowych z bezpieczeństwem sieci i systemów. Oba tematy mogą iść tym samym trybem w CyberSonar24 E-learning: kurs, test, imienny certyfikat i informacja, kto ukończył. To nie jest bezpłatne szkolenie państwowe i nie zastępuje programu, który organizacja sama zatwierdza. Prowadzenie kursów, testów i certyfikatów opisuje [CyberSonar24 E-learning](https://cybersonar24.com/produkty/e-learning/). #### Pytania ##### Czym jest szkolenie RODO? To szkolenie pracowników z zasad ochrony danych osobowych w ich pracy. Ma objąć osoby, które dane przetwarzają, i zostawić informację, kto szkolenie ukończył. ##### Czym jest szkolenie RODO dla pracowników? To ta sama nauka zasad, skierowana do osób w organizacji, a nie kurs o budowie serwisu szkoleniowego. Tematem są obowiązki przy danych, z którymi pracownik się styka. ##### Czy szkolenie RODO online z certyfikatem ma sens? Tak, gdy po zaliczeniu testu powstaje imienny certyfikat i da się sprawdzić, kto go dostał. CyberSonar24 E-learning wystawia certyfikat PDF z imieniem, nazwiskiem i nazwą kursu oraz stroną weryfikacji. ##### Czym jest szkolenie z ochrony danych osobowych? To inna nazwa tego samego celu: pracownik ma znać zasady przetwarzania danych w swojej pracy. Nazwa kursu może brzmieć „ochrona danych osobowych” albo „RODO”. ##### Czy sam udział w sali wystarcza? Nie jako jedyny dowód. Audytor pyta, kto ukończył szkolenie, kiedy i z jakim wynikiem. Lista obecności bez wyniku testu tego nie domyka. ##### Gdzie w organizacji trzymać rejestry, o których mówi szkolenie? Rejestry czynności, upoważnienia i naruszenia prowadzi moduł RODO. Szkolenie tłumaczy zasady. Rejestr pokazuje, jak organizacja je stosuje. ### Czym jest GRC? Kompletny przewodnik po Governance, Risk & Compliance https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-grc/ Czym jest GRC? Dowiedz się, jak Governance, Risk & Compliance pomaga zarządzać ryzykiem, compliance i zgodnością z NIS2, DORA oraz ISO 27001. GRC (Governance, Risk and Compliance) to podejście, w którym organizacja łączy ład organizacyjny, zarządzanie ryzykiem i zgodność z przepisami w jednym procesie. Te trzy obszary prowadzi się razem, według wspólnych zasad i na wspólnych danych, zamiast w osobnych działach i arkuszach. W praktyce GRC oznacza, że kierownictwo ustala cele i odpowiedzialność (ład), organizacja ocenia, co może te cele zagrozić (ryzyko), i sprawdza, czy spełnia obowiązki z przepisów i norm (zgodność). Dotyczy to między innymi ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, dyrektywy NIS2, rozporządzenia DORA i normy ISO 27001. Jeszcze kilka lat temu zarządzanie ryzykiem, zgodnością i bezpieczeństwem odbywało się najczęściej w odrębnych systemach lub arkuszach Excel. W rezultacie informacje były rozproszone, przygotowanie raportów zajmowało wiele czasu, a podejmowanie decyzji opierało się na niepełnych danych. Obecnie coraz więcej organizacji wdraża platformy GRC, które integrują wszystkie najważniejsze informacje w jednym miejscu. Co więcej, rozwiązania tego typu są wykorzystywane nie tylko przez duże przedsiębiorstwa, ale również przez jednostki samorządu terytorialnego, spółki komunalne, szpitale oraz małe i średnie firmy przygotowujące się do wdrożenia NIS2 lub certyfikacji zgodnej z ISO 27001. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest GRC, jakie problemy rozwiązuje i dlaczego staje się elementem zarządzania organizacją. ## Co oznacza skrót GRC? Skrót **GRC** pochodzi od angielskich słów **Governance, Risk & Compliance**. Każdy z tych elementów odpowiada za inny obszar funkcjonowania organizacji. **Jednak** dopiero ich połączenie pozwala stworzyć spójny model zarządzania.
Obszar Znaczenie Główny cel
Governance Ład organizacyjny Określenie odpowiedzialności i zasad zarządzania
Risk Zarządzanie ryzykiem Identyfikacja, analiza i ograniczanie ryzyka
Compliance Zgodność Spełnienie wymagań prawnych, regulacyjnych i wewnętrznych
Choć każdy z tych obszarów może funkcjonować niezależnie, **w praktyce** ich rozdzielenie często prowadzi do problemów organizacyjnych. Wyobraźmy sobie organizację, która prowadzi rejestr ryzyka w Excelu, zarządza incydentami w systemie Help Desk, dokumentację compliance przechowuje na dysku sieciowym, a wyniki audytów zapisuje w osobnych plikach. **W efekcie** przygotowanie jednego raportu dla zarządu wymaga zebrania danych z wielu źródeł i ręcznego ich opracowania. **Dlatego** nowoczesne platformy GRC integrują wszystkie te informacje w jednym miejscu. **Dzięki temu** organizacja zyskuje pełny obraz ryzyka, zgodności oraz realizowanych działań. ## Dlaczego GRC jest dziś tak ważne? Jeszcze kilkanaście lat temu większość organizacji mogła skutecznie zarządzać bezpieczeństwem przy wykorzystaniu prostych narzędzi i procedur. **Jednak** cyfryzacja procesów biznesowych, rozwój usług chmurowych oraz rosnąca liczba cyberzagrożeń sprawiły, że tradycyjne podejście przestało być wystarczające. Przepisy i normy mogą wymagać odpowiednich zabezpieczeń oraz dokumentowania zarządzania ryzykiem. Należy odróżnić akty prawne od standardów, na przykład: - Dyrektywa NIS2, - Rozporządzenie DORA, - Norma ISO 27001, - Krajowy System Cyberbezpieczeństwa, - RODO, - ISO 31000. **W rezultacie** kierownictwo organizacji musi mieć bieżący dostęp do informacji o poziomie ryzyka, stanie zgodności z wymaganiami oraz skuteczności działań naprawczych. GRC może ułatwić gromadzenie informacji w jednym miejscu. Zakres automatyzacji raportowania i monitorowania zgodności zależy od wybranego rozwiązania. ## Trzy filary GRC ### Governance – skuteczne zarządzanie organizacją Pierwszym filarem GRC jest **Governance**, czyli ład organizacyjny. Obejmuje on sposób zarządzania organizacją, podejmowania decyzji oraz określania odpowiedzialności za poszczególne procesy. **Przede wszystkim** Governance pozwala uporządkować role, obowiązki oraz zasady działania całej organizacji. W praktyce obejmuje to między innymi: - tworzenie polityk bezpieczeństwa, - definiowanie właścicieli procesów, - zatwierdzanie procedur, - monitorowanie realizacji celów, - nadzór nad zgodnością działań z polityką organizacji. **Dzięki temu** kierownictwo ma pewność, że każda decyzja jest podejmowana zgodnie z przyjętymi zasadami, a odpowiedzialność za poszczególne działania została jasno określona. ### Risk – zarządzanie ryzykiem Drugim filarem jest **Risk**, czyli zarządzanie ryzykiem. Każda organizacja jest narażona na różnego rodzaju zagrożenia – od cyberataków i awarii infrastruktury po błędy ludzkie czy zmiany przepisów. **Dlatego** skuteczne zarządzanie ryzykiem polega nie na eliminacji wszystkich zagrożeń, lecz na ich świadomej identyfikacji, ocenie oraz ograniczaniu. Proces zarządzania ryzykiem obejmuje zazwyczaj: 1. identyfikację zagrożeń, 2. analizę podatności, 3. ocenę prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzenia, 4. ocenę potencjalnych skutków, 5. określenie poziomu ryzyka, 6. zaplanowanie działań ograniczających ryzyko, 7. monitorowanie skuteczności zastosowanych zabezpieczeń. **Co więcej**, właśnie takie podejście stanowi podstawę wymagań norm ISO 27001, ISO 31000 oraz dyrektywy NIS2. ### Compliance – zgodność z wymaganiami Trzecim filarem GRC jest **Compliance**, czyli zapewnienie zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, normami, regulacjami branżowymi oraz wewnętrznymi politykami organizacji. **Jednak** compliance nie polega wyłącznie na przygotowaniu dokumentacji do audytu. To ciągły proces monitorowania zmian w przepisach, identyfikowania niezgodności oraz planowania działań naprawczych. Nowoczesny system compliance wspiera organizację między innymi w: - monitorowaniu wymagań regulacyjnych, - analizie luk (Gap Analysis), - przypisywaniu odpowiedzialności, - zarządzaniu działaniami korygującymi, - raportowaniu poziomu zgodności. **W efekcie** kierownictwo otrzymuje aktualne informacje o stopniu realizacji obowiązków wynikających z NIS2, DORA czy ISO 27001 i może szybciej reagować na pojawiające się niezgodności. ## Jak GRC wygląda w codziennej pracy? Zadaniem systemu GRC jest połączenie informacji z różnych obszarów organizacji, nie tylko przechowywanie dokumentów. Warto sprawdzić, które operacje wymagają pracy użytkownika, a które narzędzie wspiera automatycznie. Można powiedzieć, że platforma GRC pełni rolę centralnego punktu zarządzania organizacją w zakresie ryzyka, zgodności i bezpieczeństwa. **W praktyce** oznacza to, że każda nowa podatność, incydent bezpieczeństwa, wynik audytu czy zmiana przepisów może zostać powiązana z konkretnym procesem biznesowym, właścicielem ryzyka oraz działaniem naprawczym. **W rezultacie** organizacja nie tylko rejestruje zdarzenia, ale również skutecznie nimi zarządza. Przykładowy proces wygląda następująco: 1. W organizacji zostaje wykryta podatność. 2. Następnie system przypisuje ją do odpowiedniego zasobu lub procesu. 3. Kolejno tworzona jest analiza wpływu na ryzyko. 4. Jednocześnie wyznaczany jest właściciel odpowiedzialny za usunięcie problemu. 5. Następnie planowane są działania naprawcze. 6. Ostatecznie zarząd otrzymuje aktualny raport dotyczący poziomu ryzyka. To właśnie powiązanie wszystkich elementów odróżnia platformy GRC od zwykłych systemów do zarządzania zadaniami. ## Jakie procesy obejmuje GRC? **Co istotne**, nowoczesne platformy GRC rozwijają się wraz z organizacją. **Dlatego** większość rozwiązań nie ogranicza się wyłącznie do jednego modułu, lecz obejmuje wiele procesów biznesowych związanych z bezpieczeństwem i zgodnością. Najczęściej spotykane moduły obejmują:
Moduł Do czego służy?
Zarządzanie ryzykiem Identyfikacja, ocena i monitorowanie ryzyka
Rejestr ryzyka Centralna baza wszystkich ryzyk organizacji
Compliance Monitorowanie zgodności z przepisami i normami
Zarządzanie podatnościami Rejestracja i priorytetyzacja podatności
Zarządzanie incydentami Obsługa incydentów bezpieczeństwa
Audyty Planowanie i dokumentowanie audytów
Działania naprawcze Monitorowanie realizacji zaleceń
Dashboardy Raportowanie dla kierownictwa
Możliwość dopasowania formularzy, obiegu pracy i raportów zależy od konkretnego rozwiązania. Zakres konfiguracji należy sprawdzić przed wyborem systemu. ## Dlaczego Excel przestaje wystarczać? Przez wiele lat arkusze kalkulacyjne były podstawowym narzędziem wykorzystywanym do zarządzania ryzykiem i zgodnością. Dla niewielkich organizacji było to rozwiązanie szybkie i tanie. **Jednak** wraz ze wzrostem liczby procesów pojawiają się ograniczenia, których nie da się wyeliminować samymi zmianami w arkuszach. Najczęściej spotykane problemy to: - wiele wersji tego samego dokumentu, - brak historii zmian, - ręczne przygotowywanie raportów, - trudności z kontrolą terminów, - brak powiązań pomiędzy ryzykiem, incydentami i podatnościami, - brak automatycznych powiadomień, - rozproszenie danych pomiędzy wieloma plikami. **W efekcie** organizacja poświęca coraz więcej czasu na zarządzanie dokumentacją zamiast na rzeczywiste ograniczanie ryzyka. Porównanie najlepiej pokazuje różnice.
Excel Platforma GRC
Dane w wielu plikach Jedna centralna baza danych
Ręczne raporty Zestawienia zależne od rozwiązania
Brak workflow Wsparcie procesów zależne od rozwiązania
Brak historii zmian Historia zależna od rozwiązania
Trudna współpraca Praca wielu użytkowników jednocześnie
Brak powiązań Powiązanie ryzyka, incydentów i compliance
Wspólny zbiór danych może ułatwić współpracę i przygotowanie raportu. Aktualność informacji zależy od ich uzupełniania i przeglądów, a dostęp od uzgodnionych uprawnień. ## GRC a zarządzanie ryzykiem **Jednym z najważniejszych zastosowań** platform GRC jest zarządzanie ryzykiem. W wielu organizacjach analiza ryzyka wykonywana jest raz do roku – najczęściej przed audytem lub przeglądem zarządzania. **Jednak** współczesne zagrożenia zmieniają się praktycznie każdego dnia. **Dlatego** nowoczesne systemy GRC umożliwiają prowadzenie ciągłego procesu zarządzania ryzykiem. Nowa podatność, incydent lub zmiana przepisów powinny uruchomić przegląd oceny ryzyka przez użytkownika. W CyberSonar24 wartość przelicza się przy zapisie karty jako prawdopodobieństwo × istotność. Przykładowo: - pojawia się nowa podatność CVE, - użytkownik ustala, których zasobów dotyczy podatność, - użytkownik aktualizuje ocenę i zapisuje kartę ryzyka, - właściciel ryzyka przegląda wynik, - użytkownik planuje i dokumentuje działania naprawcze. Przegląd należy udokumentować, aby decyzje i zmiany można było odtworzyć podczas audytu. Zakres historii dostępnej w narzędziu trzeba sprawdzić. ## GRC a compliance Compliance często kojarzy się wyłącznie z dokumentacją oraz przygotowaniem organizacji do audytu. **W rzeczywistości** jego rola jest znacznie szersza. System GRC może wspierać monitorowanie realizacji wymagań prawa, norm i polityk. Zakres przypisywania odpowiedzialności, kontroli terminów i raportowania należy sprawdzić w konkretnym rozwiązaniu. Przykładowo organizacja może jednocześnie monitorować zgodność z: - NIS2, - ISO 27001, - DORA, - Krajowym Systemem Cyberbezpieczeństwa, - RODO, - wewnętrznymi politykami bezpieczeństwa. **W rezultacie** zarząd otrzymuje jeden spójny raport zamiast kilku niezależnych zestawień przygotowywanych przez różne działy. ## GRC a NIS2 **Na koniec** warto odpowiedzieć na pytanie, dlaczego GRC tak często pojawia się w kontekście dyrektywy NIS2. Nowe przepisy wymagają nie tylko wdrożenia odpowiednich środków bezpieczeństwa, ale również udokumentowania procesu zarządzania ryzykiem. **Właśnie dlatego** platformy GRC pokazują swoją największą wartość. System GRC umożliwia między innymi: - prowadzenie rejestru ryzyka, - dokumentowanie działań naprawczych, - monitorowanie poziomu zgodności, - zarządzanie incydentami, - raportowanie dla kierownictwa, - przygotowanie organizacji do audytów. **Co istotne**, platforma nie wdraża NIS2 za organizację. **Natomiast** znacząco ułatwia zarządzanie procesami wymaganymi przez dyrektywę oraz dokumentowanie ich realizacji. ## Podsumowanie GRC (Governance, Risk & Compliance) to znacznie więcej niż kolejne narzędzie informatyczne. To kompleksowe podejście do zarządzania organizacją, które integruje procesy związane z ładem organizacyjnym, zarządzaniem ryzykiem oraz zgodnością z przepisami. NIS2 i DORA są instrumentami prawa UE, a ISO/IEC 27001 jest normą systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji. Obowiązek jej stosowania lub certyfikacji należy ustalić osobno dla konkretnej organizacji. Wdrożenie platformy GRC nie polega wyłącznie na zakupie oprogramowania. Kluczowe znaczenie ma uporządkowanie procesów, określenie odpowiedzialności oraz stworzenie spójnego modelu zarządzania. Odpowiednio wdrożone rozwiązanie pozwala ograniczyć ryzyko, usprawnić raportowanie oraz zwiększyć efektywność działań związanych z cyberbezpieczeństwem i compliance. Jeżeli Państwa organizacja przygotowuje się do wdrożenia wymagań NIS2, planuje certyfikację ISO 27001 lub chce uporządkować procesy związane z zarządzaniem ryzykiem, warto rozważyć wykorzystanie nowoczesnej platformy GRC, która będzie wspierać codzienną pracę zespołów i dostarczać kierownictwu aktualnych informacji potrzebnych do podejmowania decyzji. #### Pytania ##### Czym jest GRC? GRC to skrót od Governance, Risk and Compliance, czyli ład organizacyjny, zarządzanie ryzykiem i zgodność z przepisami prowadzone razem. Dzięki temu organizacja ocenia ryzyka i spełnia wymagania regulacyjne na wspólnych danych. ##### Co oznacza skrót GRC? Skrót GRC pochodzi od angielskich słów Governance, Risk & Compliance i oznacza zintegrowane zarządzanie ładem organizacyjnym, ryzykiem oraz zgodnością z przepisami. ##### Do czego służy GRC? GRC prowadzi razem ład organizacyjny, rejestr ryzyka, zgodność z regulacjami, incydenty, działania naprawcze oraz raporty dla kierownictwa i audytorów. Oprogramowanie, które to spina, jest opisane w osobnym artykule. ##### Kto powinien uporządkować GRC? Organizacje, które chcą prowadzić ryzyko, zgodność i cyberbezpieczeństwo na wspólnych danych. Szczególnie podmioty objęte wymaganiami NIS2, ISO 27001, DORA oraz organizacje z sektorów infrastruktury krytycznej. ##### Czym różni się GRC od zarządzania ryzykiem? Zarządzanie ryzykiem jest jednym z elementów GRC. GRC łączy je z procesami compliance, audytami, incydentami oraz nadzorem nad organizacją. ##### Czy GRC pomaga we wdrożeniu NIS2? Tak. Choć dyrektywa NIS2 nie wymaga stosowania konkretnego oprogramowania, platforma GRC znacząco ułatwia zarządzanie ryzykiem, dokumentowanie działań, monitorowanie zgodności oraz raportowanie wymagane przez przepisy. ##### Jakie korzyści daje wdrożenie GRC? GRC może ułatwić porządkowanie danych, ocenę ryzyka i przygotowanie do audytów. Efekty zależą od jakości procesów i danych, a nie wyłącznie od zakupu narzędzia. ##### Jak GRC łączy zarządzanie ryzykiem, zgodność i normę ISO 27001? GRC prowadzi ryzyka, obowiązki i zabezpieczenia na wspólnych danych, więc jedno zabezpieczenie może jednocześnie ograniczać ryzyko i spełniać wymaganie normy lub ustawy. W przypadku ISO 27001 oznacza to powiązanie rejestru ryzyk z zabezpieczeniami z załącznika A, deklaracją stosowania i wynikami audytów. ##### Od czego zacząć wdrożenie GRC? Wdrożenie GRC najlepiej zacząć od spisu obowiązków oraz usług, procesów i zasobów, które od nich zależą. Na tej podstawie powstaje pierwszy rejestr ryzyk z właścicielami, a dopiero potem dobiera się narzędzie i rozszerza zakres o incydenty, dostawców i audyty. ##### Czy GRC można prowadzić w arkuszu kalkulacyjnym? Można, ale arkusz sprawdza się tylko na początku i przy małej liczbie ryzyk i obowiązków. Wraz ze wzrostem skali brakuje historii zmian, powiązań między ryzykami, incydentami i podatnościami oraz przypomnień o terminach, dlatego większe organizacje przechodzą na system GRC. ### System GRC - platforma do zarządzania ryzykiem i zgodnością https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/system-grc/ System GRC (platforma GRC) prowadzi ryzyko, zgodność, audyt i NIS2 w jednym miejscu. Dla średniej organizacji w Polsce, bez arkuszy. ## Czym jest system GRC? **System GRC** to oprogramowanie, które łączy w jednej platformie zarządzanie ładem organizacyjnym, ryzykiem i zgodnością z przepisami. Zamiast osobnych arkuszy dla ryzyk, audytów, incydentów i dokumentacji organizacja ma jeden system, w którym te informacje są ze sobą powiązane. W praktyce system GRC umożliwia zarządzanie ryzykiem, monitorowanie zgodności z wymaganiami regulacyjnymi, prowadzenie audytów, obsługę incydentów oraz raportowanie. Dzięki temu organizacja nie musi korzystać z wielu rozproszonych arkuszy Excel i oddzielnych aplikacji. Co więcej, nowoczesna platforma GRC wspiera współpracę pomiędzy działami IT, bezpieczeństwa, compliance, audytu oraz kadrą zarządzającą, zapewniając jeden spójny obraz sytuacji. Warto przeczytać: [*Czym jest GRC? Kompletny przewodnik po Governance, Risk & Compliance.*](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-grc/) ## Dlaczego organizacje wdrażają systemy GRC? Jeszcze kilka lat temu wiele organizacji prowadziło rejestry ryzyka, działania compliance oraz wyniki audytów w osobnych dokumentach. Jednak wraz z pojawieniem się nowych regulacji, takich jak NIS2 czy DORA, takie podejście staje się coraz mniej efektywne. Dlatego systemy GRC są wdrażane nie tylko przez duże przedsiębiorstwa, ale również przez średnie organizacje oraz podmioty publiczne. Najczęstsze powody wdrożenia systemu GRC to: - centralizacja informacji o ryzyku, - zarządzanie zgodnością z przepisami, - automatyzacja procesów compliance, - monitorowanie działań naprawczych, - prowadzenie audytów, - raportowanie dla kierownictwa, - przygotowanie do wymagań NIS2 oraz ISO 27001. W efekcie organizacja zyskuje lepszą kontrolę nad procesami oraz szybciej reaguje na pojawiające się zagrożenia. ## Jak działa system GRC? Nowoczesny **system GRC** gromadzi informacje z różnych obszarów organizacji i prezentuje je w jednym miejscu. Dzięki temu osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo oraz zgodność mogą szybciej analizować dane, planować działania i monitorować postępy. Najczęściej platforma GRC obejmuje moduły takie jak: - zarządzanie ryzykiem, - compliance, - analiza podatności, - zarządzanie incydentami, - audyty, - działania naprawcze, - rejestr aktywów, - raportowanie i dashboardy. Oprogramowanie GRC może wspierać porządkowanie informacji i przygotowanie zestawień dla kierownictwa. Dostępność automatyzacji, historii zmian, powiadomień i raportów należy sprawdzić w konkretnym rozwiązaniu. ## Jakie korzyści daje platforma GRC? Wdrożenie platformy GRC przynosi korzyści zarówno zespołom operacyjnym, jak i kierownictwu organizacji. Najważniejsze z nich to: - uporządkowanie procesów zarządzania ryzykiem, - łatwiejsze zarządzanie compliance, - lepsza kontrola nad realizacją działań, - szybsze przygotowanie do audytów, - skuteczniejsze raportowanie, - centralizacja dokumentacji, - ograniczenie pracy wykonywanej ręcznie. Co istotne, system GRC wspiera również podejmowanie decyzji na podstawie aktualnych danych, **a nie** rozproszonych informacji znajdujących się w różnych narzędziach. ## System GRC a wymagania NIS2 Jednym z głównych powodów wdrażania platform GRC jest przygotowanie organizacji do nowych wymagań regulacyjnych. Dyrektywa **NIS2** wymaga między innymi zarządzania ryzykiem, monitorowania zgodności, prowadzenia dokumentacji oraz raportowania incydentów. Choć przepisy nie nakładają obowiązku korzystania z konkretnego systemu informatycznego, platforma GRC znacząco ułatwia realizację tych obowiązków. Dzięki temu organizacja może szybciej identyfikować niezgodności, monitorować postępy wdrożeń oraz przygotowywać raporty dla kierownictwa i audytorów. ## Na co zwrócić uwagę przy wyborze systemu GRC? Na rynku dostępnych jest wiele platform GRC, jednak nie każde rozwiązanie będzie odpowiednie dla każdej organizacji. Dlatego przed wyborem systemu warto określić potrzeby biznesowe oraz wymagania wynikające z obowiązujących regulacji. Dobry **system GRC** powinien przede wszystkim wspierać codzienną pracę użytkowników, a nie generować dodatkowe obowiązki administracyjne. Podczas wyboru platformy warto zwrócić uwagę na: - możliwość zarządzania ryzykiem w jednym miejscu, - obsługę procesów compliance, - wsparcie dla wymagań NIS2, ISO 27001 oraz DORA, - zarządzanie podatnościami i incydentami, - możliwość prowadzenia audytów, - automatyzację procesów oraz workflow, - czytelne raporty i dashboardy, - łatwość konfiguracji oraz rozwoju systemu. Ponadto warto sprawdzić, czy platforma umożliwia integrację z innymi systemami wykorzystywanymi w organizacji. Dzięki temu dane nie będą rozproszone, a procesy pozostaną spójne. ## Jak ocenić funkcjonalność platform GRC do zarządzania ryzykiem Funkcjonalność platformy najlepiej ocenić na własnym przykładzie, a nie na liście funkcji. Wystarczą trzy scenariusze z Państwa organizacji i jedna prezentacja na danych zbliżonych do rzeczywistych. | Obszar | Pytanie kontrolne | Jak to sprawdzić podczas prezentacji | |---|---|---| | Rejestr ryzyk | Czy każde ryzyko ma właściciela, termin, plan postępowania i datę przeglądu? | Poprosić o dodanie jednego ryzyka i przypisanie go do zasobu i procesu | | Powiązania | Czy można ustalić zależności między usługą, procesem i zasobem? | Poprosić o pokazanie dostępnego sposobu dokumentowania powiązań, bez zakładania grafu | | Incydenty | Czy incydent i naruszenie ochrony danych można prowadzić w jednym zapisie? | Przejść jeden incydent od zgłoszenia do zamknięcia | | Terminy ustawowe | Czy narzędzie pomaga dokumentować właściwe terminy i wyjątki? | Sprawdzić 24 i 72 godziny od wykrycia oraz miesiąc od zgłoszenia dla incydentu poważnego w reżimie ogólnym; wyjątki opisano w FAQ | | Dostawcy | Czy umowy, certyfikaty i oceny ryzyka dostawców mają daty i przypomnienia? | Dodać dostawcę z umową wygasającą za miesiąc | | Audyt | Czy wyniki audytu tworzą działania korygujące z właścicielem? | Zamknąć jedną niezgodność działaniem | | Raporty | Czy raport dla kierownictwa powstaje z danych w systemie? | Wygenerować przegląd zarządzania lub raport PDF | | Dane | Gdzie są dane i czy można je wyeksportować? | Zapytać o lokalizację serwerów, eksport do Excel i PDF, umowę powierzenia | Warto też zapytać, kto będzie odpowiadał na pytania po wdrożeniu i w jakim czasie. ## Platforma do integracji zarządzania ryzykiem i zgodnością: jakie integracje GRC są potrzebne Integracje GRC mają jeden cel: żeby danych nie trzeba było przepisywać ręcznie. Najbardziej przydatne są cztery rodzaje połączeń. - **Rejestry publiczne.** CyberSonar24 pobiera dane firmy z GUS po numerze NIP. - CyberSonar24 obsługuje import podatności z NVD/CVE. Obsługiwane formaty, źródła skanerów i częstotliwość aktualizacji należy sprawdzić dla wybranego wdrożenia. - **Katalog użytkowników.** CyberSonar24 obsługuje synchronizację użytkowników z AD/LDAP. Zakres wdrożenia należy ustalić bez zakładania logowania jednokrotnego ani określonego planu. - **Pliki i raporty.** Obsługiwane formaty importu, eksportu i raportów trzeba sprawdzić na własnym przykładzie dla wybranego wdrożenia. Przed zakupem warto sprawdzić, które integracje działają od razu, a które wymagają osobnego projektu. ## Wsparcie wdrożenia systemu klasy GRC: jak je zamówić Wsparcie przy budowie systemu zarządzania ryzykiem zamawia się zwykle razem z platformą, w czterech krokach. Kolejność pozwala uniknąć zakupu narzędzia, którego zakres nie pasuje do obowiązków. 1. Warto zacząć od ustalenia obowiązków i analizy luk. Audyt Zero jest wstępną samooceną CyberSonar24, nie audytem ustawowym, certyfikatem ani potwierdzeniem zgodności. Warunki usługi należy sprawdzić przed skorzystaniem. 2. **Prezentacja na danych przykładowych.** Dostawca pokazuje, jak w systemie wyglądają Państwa scenariusze (patrz tabela wyżej). 3. **Wybór modelu i zakresu wsparcia.** Usługa w chmurze albo instalacja na serwerach organizacji; liczba jednostek; szkolenia zespołu; wsparcie przy wprowadzaniu pierwszych rejestrów. 4. **Umowa i plan wdrożenia.** Z harmonogramem, osobami odpowiedzialnymi po obu stronach i umową powierzenia przetwarzania danych. Zakres szkoleń i wsparcia CyberSonar24 ustala się w umowie po prezentacji. [Umów prezentację](https://cybersonar24.com/zamow-demo/). ## Gdzie zamówić platformę do zarządzania ryzykiem i zgodnością dla średniej organizacji w Polsce Najlepiej u dostawcy, który zna polskie przepisy i może pokazać system na Państwa przykładzie przed podpisaniem umowy. Dla średniej organizacji w Polsce warto sprawdzić pięć warunków: - system i dokumentacja po polsku, z terminologią ustawy o KSC i RODO, - model w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem), z lokalizacją przetwarzania ustaloną w umowie, - umowa powierzenia przetwarzania danych osobowych, - faktura VAT i możliwość zakupu przez instytucję publiczną, - prezentacja i środowisko próbne przed zakupem. CyberSonar24 może wspierać zarządzanie ryzykiem i zgodnością. Działa w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). Zakres wdrożenia i lokalizację przetwarzania ustala się w umowie. Opis sektorów: [sektory objęte ustawą o KSC](https://cybersonar24.com/branze/); przykłady szczegółowe: [oprogramowanie do zarządzania ryzykiem i zgodnością dla szpitali](https://cybersonar24.com/branze/szpitale/) oraz [dla wodociągów](https://cybersonar24.com/branze/wodociagi/). ## Opinie użytkowników platform do zarządzania ryzykiem i zgodnością: jak je sprawdzić Najbardziej wiarygodna opinia to rozmowa z organizacją podobną do Państwa, która używa systemu na co dzień. Oceny w internecie rzadko dotyczą polskich przepisów i sektora publicznego. Przed wyborem platformy warto: - poprosić dostawcę o kontakt do organizacji z tego samego sektora, za jej zgodą, - zapytać, kto u tego klienta prowadzi system i ile czasu zajmuje mu praca w nim, - przetestować system samodzielnie w środowisku próbnym, a nie tylko na prezentacji, - sprawdzić, czy opinie dotyczą tej samej wersji i tego samego modelu instalacji. ## Najczęstsze błędy podczas wyboru systemu GRC Zakup platformy GRC jest inwestycją na wiele lat. Dlatego decyzja nie powinna opierać się wyłącznie na cenie lub liczbie dostępnych funkcji. Najczęściej spotykane błędy to: - wybór systemu bez analizy potrzeb organizacji, - skupienie się wyłącznie na wymaganiach bieżącego projektu, - brak możliwości rozbudowy platformy, - zbyt skomplikowany interfejs użytkownika, - brak automatyzacji procesów, - pomijanie integracji z innymi systemami, - niewystarczające możliwości raportowania. W efekcie organizacja korzysta jedynie z części funkcjonalności, a system nie wspiera skutecznie zarządzania ryzykiem oraz compliance. ## Dla kogo przeznaczony jest system GRC? Nowoczesny **system GRC** znajduje zastosowanie zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym. Co więcej, z platform GRC korzystają już nie tylko największe przedsiębiorstwa, ale również średnie organizacje przygotowujące się do wdrożenia nowych wymagań regulacyjnych. Najczęściej są to: - operatorzy usług kluczowych, - podmioty objęte dyrektywą NIS2, - szpitale i placówki medyczne, - jednostki administracji publicznej, - przedsiębiorstwa produkcyjne, - firmy z sektora energetycznego, - organizacje świadczące usługi cyfrowe. Jednocześnie platforma GRC sprawdza się wszędzie tam, gdzie konieczne jest połączenie zarządzania ryzykiem, zgodnością oraz bezpieczeństwem informacji. Gotowe moduły CyberSonar24 obejmują RODO, GRC (NIS2/KSC), AI Act, DORA i ISO/IEC 27001. Dopasowanie do obowiązków konkretnej organizacji wymaga odrębnej oceny. Informacje o [administracji publicznej](https://cybersonar24.com/branze/). Szczegółowo opisujemy dwa przykłady: [szpitale](https://cybersonar24.com/branze/szpitale/) i [przedsiębiorstwa wodociągowe](https://cybersonar24.com/branze/wodociagi/). ## Przykład wykorzystania systemu GRC Przykład hipotetyczny, nie opis wdrożenia u klienta. Organizacja przygotowuje się do spełnienia wymagań NIS2. Dział IT prowadzi rejestr podatności, dział jakości odpowiada za dokumentację, a osoby odpowiedzialne za compliance monitorują zmieniające się przepisy. Opisane korzyści są założeniem przykładu, nie wynikiem pomiaru u klienta. Każdy zespół korzysta jednak z innych narzędzi. W rezultacie przygotowanie raportu dla kierownictwa wymaga ręcznego zbierania danych z wielu źródeł. Po wdrożeniu **systemu GRC** wszystkie informacje dotyczące ryzyka, zgodności, podatności, incydentów oraz działań naprawczych trafiają do jednej platformy. Dzięki temu organizacja może szybciej podejmować decyzje, skuteczniej monitorować realizację zadań oraz łatwiej przygotować się do audytów. ## Podsumowanie – czy warto wdrożyć system GRC? Rosnąca liczba wymagań regulacyjnych oraz zagrożeń cyberbezpieczeństwa sprawia, że zarządzanie ryzykiem i compliance z wykorzystaniem arkuszy kalkulacyjnych staje się coraz mniej efektywne. Oprogramowanie GRC może wspierać porządkowanie informacji i przygotowanie zestawień dla kierownictwa. Dostępność automatyzacji, historii zmian, powiadomień i raportów należy sprawdzić w konkretnym rozwiązaniu. Dlatego wybór odpowiedniej platformy GRC powinien być oparty nie tylko na liczbie funkcji, ale również na możliwości rozwoju systemu, łatwości obsługi oraz dopasowaniu do potrzeb organizacji. Dobrze wdrożone rozwiązanie wspiera zarówno codzienną pracę zespołów, jak i realizację wymagań wynikających z NIS2, ISO 27001 czy DORA. #### Pytania ##### Czym jest system GRC? System GRC to platforma wspierająca zarządzanie ładem organizacyjnym (Governance), ryzykiem (Risk) oraz zgodnością (Compliance). Umożliwia centralne zarządzanie procesami związanymi z bezpieczeństwem, audytami i wymaganiami regulacyjnymi. ##### Jakie funkcje powinien mieć system GRC? Nowoczesny system GRC powinien umożliwiać zarządzanie ryzykiem, compliance, audytami, podatnościami, incydentami, działaniami naprawczymi oraz raportowaniem. Ważna jest również automatyzacja procesów i możliwość integracji z innymi systemami. ##### Czy system GRC jest wymagany przez NIS2? Nie. Dyrektywa NIS2 nie nakłada obowiązku wdrożenia konkretnego systemu informatycznego. Platforma GRC znacząco ułatwia jednak zarządzanie ryzykiem, zgodnością oraz dokumentacją wymaganą przez przepisy. ##### Kto korzysta z systemów GRC? Z systemów GRC korzystają przedsiębiorstwa, instytucje publiczne, szpitale, operatorzy usług kluczowych oraz organizacje przygotowujące się do spełnienia wymagań NIS2, ISO 27001 lub DORA. ##### Jak wybrać odpowiedni system GRC? Przy wyborze warto zwrócić uwagę na funkcjonalność, łatwość obsługi, możliwości integracji, automatyzację procesów, raportowanie oraz wsparcie dla obowiązujących regulacji i standardów bezpieczeństwa. ##### Czy system GRC można wdrożyć etapami? Tak. Wiele organizacji rozpoczyna od modułów zarządzania ryzykiem i compliance, a następnie rozszerza platformę o kolejne obszary, takie jak audyty, podatności, zarządzanie incydentami czy workflow. ##### Jak zamówić wsparcie przy budowie systemu zarządzania ryzykiem GRC? Najpierw trzeba ustalić zakres obowiązków, potem zamówić prezentację na danych przykładowych, a dopiero na końcu wybrać model i zakres wsparcia. W CyberSonar24 prezentację zamawia się przez formularz „Umów prezentację”. ##### Jak ocenić funkcjonalność platform GRC? Na trzech scenariuszach z własnej organizacji: dodanie ryzyka do zasobu, obsługa incydentu od zgłoszenia do zamknięcia i raport dla kierownictwa. Lista pytań kontrolnych jest w tabeli w tym artykule. ##### Jakie integracje powinien mieć system GRC? Integracje dobiera się do źródeł danych organizacji. CyberSonar24 pobiera dane firmy z GUS po NIP, importuje podatności z NVD/CVE i synchronizuje użytkowników z AD/LDAP. Inne połączenia i formaty trzeba sprawdzić dla wybranego wdrożenia. ##### Gdzie zamówić platformę do zarządzania ryzykiem i zgodnością dla średniej organizacji w Polsce? U dostawcy, który zna polskie wymagania NIS2/KSC i RODO, pokazuje system przed zakupem oraz uzgadnia warunki przetwarzania i wsparcia. CyberSonar24 działa w chmurze albo na serwerach klienta (on-prem). Lokalizację przetwarzania danych należy ustalić w umowie. ##### Gdzie szukać opinii użytkowników platform GRC? Najlepiej u organizacji z tego samego sektora, które używają systemu na co dzień. Warto poprosić dostawcę o kontakt do klienta referencyjnego i samodzielnie przetestować środowisko próbne. ##### Czym platforma GRC różni się od systemu do zarządzania zadaniami? Platforma GRC może wspierać dokumentowanie uzasadnienia działań w kontekście ryzyka i wymagań. Zakres powiązań z zadaniami, zasobami i procesami zależy od rozwiązania i wymaga sprawdzenia. ##### Czy platforma do zarządzania ryzykiem pomaga dotrzymać terminów zgłoszenia incydentu? Narzędzie może wspierać dokumentowanie obsługi, ale kwalifikację incydentu i wysłanie zgłoszenia zapewnia organizacja. W polskim reżimie ogólnym incydent poważny zgłasza się niezwłocznie: wczesne ostrzeżenie najpóźniej w 24 godziny od wykrycia, zgłoszenie w 72 godziny od wykrycia, a sprawozdanie końcowe w miesiąc od zgłoszenia. Gdy obsługa trwa, składa się sprawozdanie z postępu, a końcowe w miesiąc od zakończenia obsługi (art. 12b). Dostawcy usług zaufania zgłaszają incydent w 24 godziny od wykrycia (art. 11 ust. 1a). Podmiot ważny będący publicznym nie przekazuje wczesnego ostrzeżenia ani sprawozdania końcowego; zgłasza incydent w 72 godziny od wykrycia (art. 12c). Finanse wymagają odrębnej oceny art. 8i/DORA. W CyberSonar24 jeden formularz incydentu obejmuje pola naruszenia danych osobowych z art. 33 RODO i zgłoszenia do UODO. Kwalifikację i terminy KSC oraz RODO należy oceniać osobno. Użytkownik odpowiada za przekazanie zgłoszenia właściwym kanałem; formularz nie oznacza automatycznej wysyłki do CSIRT ani S46. ##### Jak porównać systemy GRC na prezentacji? Systemy GRC można rzetelnie porównać tylko wtedy, gdy każdy dostawca pokazuje te same zadania na tych samych danych przykładowych. Na prezentację warto zaprosić osoby, które będą pracować w systemie, i dla każdego dostawcy zapisać w jednej tabeli, ile kroków wymagało zadanie, czego nie udało się pokazać i co wymaga osobnego projektu. ### GRC w sektorze wodociągowym: jak przygotować się na wymagania NIS2? https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/grc-w-sektorze-wodociagowym-jak-przygotowac-sie-na-wymagania-nis2/ Sprawdź, jak wdrożyć GRC (Governance Risk & Compliance) w wodociągach i spełnić wymagania NIS2. System zarządzania ryzykiem, compliance i raportowanie w praktyce. ## **Dlaczego wodociągi muszą dziś myśleć o GRC?** Działalność wodociągowa i ściekowa jest ujęta w załączniku nr 1 do KSC. Objęcie konkretnego podmiotu i jego kategorię ustala się jednak zgodnie z art. 5 i 5a, uwzględniając wielkość, formę i wyjątki. Znaczenie usługi dla społeczeństwa nie jest samo w sobie formalnym potwierdzeniem statusu infrastruktury krytycznej. W praktyce oznacza to, że każda awaria, incydent lub skuteczny atak może mieć bezpośredni wpływ na funkcjonowanie społeczeństwa. Jednocześnie rosną wymagania regulacyjne, w tym wynikające z dyrektywy NIS2, które nakładają na organizacje obowiązek systemowego podejścia do bezpieczeństwa. W wielu przypadkach rzeczywistość operacyjna nadal opiera się jednak na rozproszonych danych, arkuszach Excel i działaniach podejmowanych dopiero w reakcji na problem. Takie podejście nie tylko utrudnia spełnienie wymagań regulacyjnych, ale przede wszystkim znacząco zwiększa poziom ryzyka. Właśnie w tym miejscu pojawia się **GRC (Governance Risk & Compliance)** – podejście, które pozwala uporządkować zarządzanie organizacją w kontekście ryzyka, zgodności i bezpieczeństwa. ## **Czym jest GRC i jak działa w praktyce?** **GRC (Governance Risk & Compliance)** to model zarządzania, który łączy w jednym systemie trzy kluczowe obszary: nadzór organizacyjny, zarządzanie ryzykiem oraz zarządzanie zgodnością. W praktyce oznacza to odejście od silosowego podejścia, w którym każdy obszar funkcjonuje niezależnie, na rzecz spójnego systemu, w którym wszystkie informacje są ze sobą powiązane. Dzięki temu organizacja zyskuje pełny obraz sytuacji i może podejmować decyzje w oparciu o dane, a nie intuicję. W dobrze zaprojektowanym środowisku GRC procesy takie jak identyfikacja ryzyk, monitorowanie incydentów, zarządzanie podatnościami czy kontrola działań naprawczych są ze sobą zintegrowane. Kluczową rolę odgrywa tutaj **system zarządzania ryzykiem**, który stanowi fundament całego podejścia, oraz **system compliance**, który pozwala monitorować zgodność z wymaganiami regulacyjnymi, w tym NIS2. ## **NIS2 w wodociągach – co realnie się zmienia?** Dyrektywa NIS2 zmienia podejście do bezpieczeństwa z formalnego na operacyjne. Nie wystarczy już posiadać dokumentacji czy procedur – organizacje muszą wykazać, że rzeczywiście zarządzają ryzykiem i kontrolują swoje środowisko. W praktyce oznacza to konieczność wdrożenia podejścia opartego na ryzyku, które obejmuje zarówno obszar IT, jak i systemy operacyjne. Równie istotne staje się zarządzanie incydentami oraz zapewnienie kontroli nad dostawcami, którzy często stanowią najsłabsze ogniwo w całym ekosystemie. Szczególnie ważnym elementem jest również raportowanie. Zarząd nie tylko powinien mieć dostęp do informacji o stanie bezpieczeństwa, ale także ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za podejmowane decyzje. To oznacza, że należy przedstawiać dane w sposób uporządkowany, czytelny i aktualny. Przepisy wymagają skutecznych procesów i odpowiednich zabezpieczeń, nie zakupu platformy GRC. Takie oprogramowanie może ułatwić porządkowanie danych, dokumentowanie działań i nadzór, zależnie od skali organizacji. ## **Jak wdrożyć system zarządzania ryzykiem w wodociągach?** Wdrożenie skutecznego **systemu zarządzania ryzykiem** to proces, który wymaga zarówno zrozumienia specyfiki organizacji, jak i konsekwentnego podejścia do jego utrzymania. Pierwszym krokiem jest identyfikacja ryzyk. W sektorze wodociągowym obejmuje ona zarówno systemy IT, jak i infrastrukturę operacyjną, w tym systemy sterowania. Do tego dochodzą zależności od dostawców oraz czynnik ludzki, który wciąż pozostaje jednym z głównych źródeł zagrożeń. Kolejnym etapem jest **ocena ryzyka RCSA (Risk & Control Self-Assessment)**. To właśnie ona pozwala przełożyć zidentyfikowane zagrożenia na realny wpływ biznesowy. Organizacja jest w stanie określić, które ryzyka są krytyczne, kto za nie odpowiada oraz czy istniejące zabezpieczenia są wystarczające. Jednak sam proces identyfikacji i oceny nie wystarczy. Kluczowe znaczenie ma ciągłe monitorowanie oraz raportowanie, które umożliwia podejmowanie decyzji na poziomie zarządczym. ## **Raportowanie jako fundament skutecznego GRC** Jednym z najczęstszych problemów w organizacjach jest brak spójnego raportowania. Dane istnieją, ale są rozproszone i trudne do interpretacji. Dlatego w ramach GRC szczególne znaczenie mają cykliczne raporty, które porządkują informacje i nadają im kontekst. Przykładem jest miesięczny raport ryzyk, który pokazuje nie tylko liczbę ryzyk, ale również ich strukturę oraz zmiany w czasie. Dzięki temu zarząd może szybko zidentyfikować obszary wymagające interwencji. Uzupełnieniem jest dashboard zarządu, który zapewnia dostęp do kluczowych wskaźników, trendów oraz alertów. To narzędzie, które pozwala przejść od reaktywnego do proaktywnego zarządzania. ## **Zarządzanie compliance – jak spełnić wymagania NIS2 w praktyce?** W wielu organizacjach compliance wciąż postrzegane jest jako obowiązek formalny. Tymczasem w kontekście NIS2 jest to proces, który musi być realizowany w sposób ciągły i mierzalny. Skuteczne **zarządzanie compliance** polega na bieżącym monitorowaniu poziomu zgodności, identyfikowaniu luk oraz egzekwowaniu działań naprawczych. W praktyce oznacza to konieczność wdrożenia **systemu compliance**, który pozwala uporządkować te procesy i powiązać je z ryzykiem. Szczególną rolę odgrywają tutaj raporty zgodności, które pokazują aktualny stan organizacji w odniesieniu do wymagań NIS2, a także raporty działań, które pozwalają ocenić skuteczność podejmowanych inicjatyw. Coraz większe znaczenie ma również ocena dostawców, ponieważ to właśnie w łańcuchu dostaw często pojawiają się największe zagrożenia. ## **Kiedy warto rozważyć oprogramowanie GRC?** Wraz ze wzrostem złożoności środowiska ręczne porządkowanie informacji może wymagać więcej pracy. Dobór narzędzi zależy od skali organizacji i skuteczności jej procesów. Oprogramowanie GRC może wspierać porządkowanie informacji i przygotowanie zestawień dla kierownictwa. Dostępność automatyzacji, historii zmian, powiadomień i raportów należy sprawdzić w konkretnym rozwiązaniu. Systemy tego typu integrują dane dotyczące ryzyk, incydentów i podatności, a następnie prezentują je w formie raportów i dashboardów. To właśnie ta integracja stanowi największą wartość, ponieważ pozwala spojrzeć na bezpieczeństwo w sposób całościowy. ## **Najczęstsze błędy przy wdrażaniu GRC** W praktyce wiele organizacji napotyka podobne problemy. Najczęściej wynikają one z traktowania GRC jako projektu jednorazowego, a nie procesu ciągłego. Częstym błędem jest również brak zaangażowania zarządu oraz opieranie się na rozproszonych narzędziach zamiast wdrożenia spójnego rozwiązania. W efekcie organizacja formalnie spełnia część wymagań, ale nie ma realnej kontroli nad ryzykiem. ## **Podsumowanie** Wdrożenie **GRC (Governance Risk & Compliance)** w sektorze wodociągowym jest dziś nie tylko odpowiedzią na wymagania NIS2. Daje to przede wszystkim sposób na zwiększenie odporności organizacyjnej. Połączenie **systemu zarządzania ryzykiem**, skutecznego **zarządzania compliance** oraz wykorzystania **oprogramowania GRC** pozwala uporządkować procesy, poprawić jakość decyzji i ograniczyć ryzyko operacyjne. NIS2 nie jest więc wyłącznie obowiązkiem regulacyjnym. Dla wielu organizacji może stać się impulsem do realnej transformacji sposobu zarządzania bezpieczeństwem. #### Pytania ##### Jakie wymagania ustawy o KSC dotyczą zdalnego dostępu serwisu do systemów sterowania w wodociągu? Zdalny dostęp serwisu podlega wymaganiom ustawy o KSC dotyczącym polityk kontroli dostępu, bezpieczeństwa łańcucha dostaw usług ICT oraz bezpiecznej komunikacji z uwierzytelnianiem wieloskładnikowym w stosownych przypadkach (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. n, e i l). Wdrażając środki dla łańcucha dostaw, wodociąg uwzględnia podatności związane z dostawcą i ogólną jakość jego usług (art. 8 ust. 2 pkt 1 i 2), a w praktyce otwiera dostęp tylko na czas serwisu i zapisuje zasady w umowie. Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. ##### Jak system GRC pomaga wodociągom spełnić wymagania NIS2? System GRC porządkuje w jednym miejscu usługi, procesy, zasoby informatyczne i systemy sterowania, a do nich ryzyka, incydenty, dostawców i audyty. Dzięki temu zarząd przedsiębiorstwa wodociągowego widzi aktualny poziom ryzyka, a dowody wykonania obowiązków powstają na bieżąco. ##### Jak wygląda wsparcie wdrożenia systemu GRC w przedsiębiorstwie wodociągowym? Zakres przeniesienia danych, szkoleń i wsparcia należy uzgodnić w umowie po prezentacji CyberSonar24 na danych przykładowych. Nie należy zakładać automatycznej migracji ani określonego pakietu usług. ### Analiza ryzyka – jak przeprowadzić ją krok po kroku? https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/analiza-ryzyka/ Dowiedz się, jak przeprowadzić analizę ryzyka w organizacji. Poznaj etapy, metody oraz wymagania NIS2 i ISO 27001. ## Czym jest analiza ryzyka? **Analiza ryzyka** to proces identyfikowania zagrożeń, oceny ich wpływu na organizację oraz określania prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Jej celem jest wskazanie obszarów wymagających szczególnej ochrony oraz zaplanowanie działań, które pozwolą ograniczyć poziom ryzyka do akceptowalnego poziomu. W praktyce analiza ryzyka stanowi jeden z najważniejszych elementów zarządzania bezpieczeństwem informacji. Organizacje wykorzystują ją nie tylko do ochrony systemów informatycznych, ale również do zabezpieczania procesów biznesowych, danych oraz infrastruktury krytycznej. Bez rzetelnie przeprowadzonej analizy trudno podejmować świadome decyzje dotyczące inwestycji w bezpieczeństwo czy planowania działań naprawczych. Znaczenie analizy ryzyka stale rośnie wraz z pojawianiem się nowych regulacji. Dyrektywa **NIS2**, norma **ISO 27001** czy standard **ISO 31000** opierają swoje wymagania właśnie na podejściu bazującym na analizie ryzyka. Organizacja powinna więc nie tylko identyfikować zagrożenia, ale również regularnie monitorować ich wpływ i skuteczność wdrożonych zabezpieczeń. Co istotne, analiza ryzyka nie jest jednorazowym projektem wykonywanym przed audytem. To proces ciągły, który powinien być aktualizowany wraz ze zmianami w organizacji, rozwojem infrastruktury IT oraz pojawianiem się nowych zagrożeń cyberbezpieczeństwa. ## Dlaczego analiza ryzyka jest tak ważna? Każda organizacja podejmuje codziennie dziesiątki decyzji związanych z bezpieczeństwem, technologią oraz działalnością operacyjną. Część z nich może mieć bezpośredni wpływ na ciągłość działania firmy, bezpieczeństwo danych czy zgodność z obowiązującymi przepisami. Bez właściwej analizy ryzyka trudno określić, które zagrożenia wymagają natychmiastowej reakcji, a które można zaakceptować lub monitorować. Wiele organizacji nadal opiera decyzje dotyczące bezpieczeństwa na doświadczeniu pracowników lub pojedynczych incydentach. Takie podejście często prowadzi do inwestowania w zabezpieczenia, które nie rozwiązują najważniejszych problemów. Analiza ryzyka pozwala natomiast podejmować decyzje w oparciu o dane, a nie przypuszczenia. Dobrze przeprowadzona analiza ryzyka pomaga również efektywnie planować budżet. Dzięki niej organizacja może skoncentrować się na zagrożeniach o największym wpływie na działalność, zamiast próbować eliminować każde potencjalne ryzyko. Takie podejście pozwala lepiej wykorzystać dostępne zasoby oraz zwiększyć skuteczność działań związanych z cyberbezpieczeństwem. Nie bez znaczenia pozostają również wymagania regulacyjne. Zarówno **NIS2**, jak i **ISO 27001** wymagają stosowania podejścia opartego na ryzyku. Oznacza to konieczność regularnego identyfikowania zagrożeń, oceny ich wpływu oraz dokumentowania działań ograniczających poziom ryzyka. Warto przeczytać: [*Czym jest zarządzanie ryzykiem? Kompletny przewodnik dla organizacji.*](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-zarzadzanie-ryzykiem/) ## Jak przebiega analiza ryzyka? Choć poszczególne organizacje wykorzystują różne metodyki, większość analiz ryzyka opiera się na podobnym schemacie. Proces obejmuje identyfikację aktywów, określenie zagrożeń, analizę podatności, ocenę prawdopodobieństwa i wpływu oraz przygotowanie planu działań ograniczających ryzyko. Najważniejsze jest jednak to, że analiza ryzyka nie polega na wypełnieniu formularza czy przygotowaniu raportu. Jej celem jest dostarczenie informacji, które pozwolą kierownictwu podejmować świadome decyzje dotyczące bezpieczeństwa organizacji. ## Identyfikacja aktywów Pierwszym etapem analizy ryzyka jest określenie aktywów, czyli wszystkich zasobów mających wartość dla organizacji. Mogą to być systemy informatyczne, aplikacje, dane, urządzenia sieciowe, usługi świadczone klientom, procesy biznesowe, a także wiedza pracowników. To właśnie aktywa stanowią podstawę całego procesu. Jeżeli organizacja nie wie, co chce chronić, nie będzie w stanie prawidłowo ocenić zagrożeń ani dobrać odpowiednich zabezpieczeń. W praktyce wiele firm koncentruje się wyłącznie na infrastrukturze IT. Tymczasem równie ważne są dane biznesowe, dokumentacja, systemy wspierające produkcję czy usługi dostępne dla klientów. Utrata dostępności któregoś z tych elementów może prowadzić do poważnych strat finansowych lub wizerunkowych. Dobrym rozwiązaniem jest prowadzenie aktualnego rejestru aktywów wraz z przypisaniem właścicieli odpowiedzialnych za ich bezpieczeństwo. Takie podejście znacząco ułatwia kolejne etapy analizy ryzyka. ## Identyfikacja zagrożeń Po określeniu aktywów należy zidentyfikować zagrożenia, które mogą wpłynąć na ich poufność, integralność lub dostępność. Zagrożenia mogą mieć charakter techniczny, organizacyjny lub zewnętrzny i często wynikają z połączenia kilku czynników. Do najczęściej spotykanych zagrożeń należą cyberataki, awarie sprzętu, błędy użytkowników, nieautoryzowany dostęp do systemów czy przerwy w dostawie energii. Coraz większe znaczenie mają również zagrożenia związane z łańcuchem dostaw oraz podatnościami wykrywanymi w oprogramowaniu wykorzystywanym przez organizacje. Na tym etapie warto korzystać z raportów dotyczących incydentów bezpieczeństwa, informacji o nowych podatnościach oraz doświadczeń własnej organizacji. Dzięki temu analiza ryzyka opiera się na rzeczywistych zagrożeniach, a nie wyłącznie na hipotetycznych scenariuszach. ➡️ **Powiązany artykuł:** [*Zarządzanie podatnościami a GRC – jak ograniczyć ryzyko i incydenty?*](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/grc-zarzadzanie-podatnosciami/) ## Jak ocenić poziom ryzyka? Po zidentyfikowaniu aktywów oraz zagrożeń organizacja może przejść do oceny poziomu ryzyka. Na tym etapie określa się dwa podstawowe parametry – **prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożenia** oraz **wpływ, jaki może ono wywrzeć na organizację**. Prawdopodobieństwo pozwala oszacować, jak realne jest wystąpienie danego zdarzenia. Wpływ określa natomiast jego potencjalne konsekwencje, takie jak utrata danych, przestój produkcji, naruszenie ciągłości działania czy kary wynikające z niespełnienia wymagań regulacyjnych. W praktyce większość organizacji wykorzystuje **macierz ryzyka**, która umożliwia przypisanie ryzyka do odpowiedniego poziomu. Dzięki temu łatwo określić, które zagrożenia wymagają natychmiastowych działań, a które można monitorować lub zaakceptować. Ocena ryzyka nie powinna być jednak wykonywana wyłącznie raz. Zmiany w infrastrukturze IT, nowe podatności czy rozwój organizacji sprawiają, że poziom ryzyka stale się zmienia. Dlatego analiza ryzyka powinna być regularnie aktualizowana i dostosowywana do bieżącej sytuacji. ## Jakie metody analizy ryzyka warto stosować? Nie istnieje jedna uniwersalna metoda analizy ryzyka odpowiednia dla każdej organizacji. Wybór zależy od branży, wielkości przedsiębiorstwa, obowiązujących regulacji oraz stopnia złożoności procesów biznesowych. Jednym z najczęściej stosowanych standardów jest **ISO 31000**, które opisuje ogólne zasady zarządzania ryzykiem i może być wykorzystywane praktycznie w każdej organizacji. W obszarze bezpieczeństwa informacji dużą popularnością cieszy się również **ISO/IEC 27005**, rozwijające wymagania normy ISO 27001 w zakresie analizy i oceny ryzyka. W organizacjach o bardziej zaawansowanych procesach cyberbezpieczeństwa spotykane są także metodyki opracowane przez **NIST**, takie jak Risk Management Framework (RMF). Pozwalają one prowadzić analizę ryzyka w sposób systematyczny i zgodny z najlepszymi praktykami. Niezależnie od wybranej metodyki najważniejsze jest zachowanie spójnego procesu. Analiza ryzyka powinna być powtarzalna, dobrze udokumentowana oraz oparta na aktualnych danych, a nie wyłącznie na subiektywnej ocenie poszczególnych osób. ## Analiza ryzyka a NIS2 Jednym z fundamentów dyrektywy **NIS2** jest podejście oparte na analizie ryzyka. Organizacje objęte przepisami powinny regularnie identyfikować zagrożenia, oceniać ich wpływ na działalność oraz wdrażać odpowiednie środki bezpieczeństwa. Oznacza to, że analiza ryzyka nie może być jednorazowym dokumentem przygotowanym na potrzeby audytu. Powinna stanowić element codziennego zarządzania bezpieczeństwem i być aktualizowana wraz ze zmianami w organizacji oraz pojawianiem się nowych zagrożeń. W praktyce analiza ryzyka wspiera realizację wielu obowiązków wynikających z NIS2. Pozwala określić priorytety działań, planować inwestycje w bezpieczeństwo oraz wykazać, że organizacja świadomie zarządza ryzykiem cyberbezpieczeństwa. Warto przeczytać: [*Czym jest NIS2? Kompletny przewodnik dla organizacji.*](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-nis2/) ## Analiza ryzyka a ISO 27001 Analiza ryzyka odgrywa równie ważną rolę podczas wdrażania **ISO 27001**. Norma wymaga, aby organizacja identyfikowała ryzyka związane z bezpieczeństwem informacji oraz dobierała środki bezpieczeństwa odpowiednie do ich poziomu. Oznacza to, że wdrożenie zabezpieczeń nie powinno być przypadkowe. Każda decyzja dotycząca ochrony informacji powinna wynikać z przeprowadzonej wcześniej analizy ryzyka. Takie podejście pozwala skuteczniej wykorzystywać dostępne zasoby oraz koncentrować działania na obszarach o największym znaczeniu dla organizacji. Jednocześnie ułatwia przygotowanie do audytów certyfikacyjnych oraz wykazanie zgodności z wymaganiami normy. ## Jak analiza ryzyka wspiera system GRC? W wielu organizacjach analiza ryzyka prowadzona jest nadal w arkuszach Excel lub rozproszonych dokumentach. Wraz ze wzrostem liczby zagrożeń oraz wymagań regulacyjnych takie podejście staje się jednak coraz mniej efektywne. Nowoczesne platformy **GRC (Governance, Risk & Compliance)** pozwalają połączyć analizę ryzyka z procesami compliance, zarządzaniem podatnościami, incydentami oraz audytami. Wszystkie informacje znajdują się w jednym miejscu, co znacząco ułatwia monitorowanie poziomu ryzyka i przygotowywanie raportów dla kierownictwa. Dzięki centralizacji danych organizacja może szybciej reagować na zmieniające się zagrożenia, lepiej planować działania naprawcze oraz podejmować decyzje w oparciu o aktualne informacje. Kryteria wyboru takiego narzędzia opisuje artykuł [system GRC](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/system-grc/). ## Najczęstsze błędy podczas analizy ryzyka Mimo rosnącej świadomości znaczenia analizy ryzyka wiele organizacji nadal popełnia podobne błędy. Najczęściej wynikają one z traktowania analizy jako obowiązku formalnego, a nie narzędzia wspierającego podejmowanie decyzji. Do najczęstszych błędów należą: - wykonywanie analizy wyłącznie przed audytem, - brak regularnej aktualizacji wyników, - pomijanie procesów biznesowych i koncentracja wyłącznie na IT, - brak dokumentowania działań ograniczających ryzyko, - nieuwzględnianie nowych podatności oraz zagrożeń, - prowadzenie analizy w wielu niespójnych narzędziach. W efekcie organizacja posiada dokumentację, która nie odzwierciedla rzeczywistego poziomu ryzyka i nie wspiera skutecznego zarządzania bezpieczeństwem. ## Przykład analizy ryzyka w praktyce Przykład hipotetyczny, nie opis wdrożenia u klienta. Wyobraźmy sobie średniej wielkości szpital, który przygotowuje się do wdrożenia wymagań wynikających z dyrektywy **NIS2**. Organizacja korzysta z wielu systemów informatycznych, obsługuje tysiące danych medycznych i zapewnia ciągłość działania infrastruktury, od której zależy bezpieczeństwo pacjentów. Pierwszym krokiem jest identyfikacja najważniejszych aktywów. Zespół odpowiedzialny za bezpieczeństwo wskazuje system EDM, serwery, urządzenia medyczne podłączone do sieci, kopie zapasowe oraz infrastrukturę sieciową. Następnie analizuje potencjalne zagrożenia, takie jak ataki ransomware, awarie sprzętu, błędy konfiguracji czy nieuprawniony dostęp do danych. Kolejnym etapem jest ocena prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożeń oraz ich wpływu na działalność szpitala. Dzięki temu organizacja może określić priorytety działań i skoncentrować się na ryzykach, które mają największy wpływ na bezpieczeństwo pacjentów oraz ciągłość świadczenia usług. W praktyce analiza ryzyka nie kończy się na przygotowaniu raportu. Wyniki powinny stanowić podstawę do planowania działań naprawczych, monitorowania poziomu ryzyka oraz regularnej aktualizacji zabezpieczeń. Wiele organizacji wykorzystuje do tego platformy GRC, które umożliwiają centralne zarządzanie ryzykiem, compliance oraz realizacją działań korygujących. ## Podsumowanie Analiza ryzyka to znacznie więcej niż obowiązek wynikający z przepisów lub norm. To narzędzie wspierające podejmowanie świadomych decyzji dotyczących bezpieczeństwa organizacji, ochrony danych oraz ciągłości działania. Regularne identyfikowanie zagrożeń, ocena ich wpływu oraz planowanie działań ograniczających ryzyko pozwalają skuteczniej przygotować organizację na zmieniające się wyzwania. Jest to szczególnie istotne w kontekście wymagań **NIS2**, **ISO 27001** oraz nowoczesnego podejścia **Governance, Risk & Compliance**. Organizacje, które prowadzą analizę ryzyka w sposób ciągły i wykorzystują jej wyniki do podejmowania decyzji, zwiększają swoją odporność na incydenty oraz lepiej przygotowują się do audytów i kontroli. Zintegrowanie analizy ryzyka z platformą GRC dodatkowo usprawnia zarządzanie zgodnością, dokumentacją oraz działaniami naprawczymi. #### Kroki - **Identyfikacja aktywów** Określenie zasobów, które mają wartość dla organizacji. - **Określenie zagrożeń** Wskazanie zdarzeń, które mogą zaszkodzić tym zasobom. - **Analiza podatności** Sprawdzenie, w których miejscach zasoby są narażone. - **Ocena prawdopodobieństwa i wpływu** Ustalenie, jak często zdarzenie może wystąpić i jaki będzie skutek. - **Plan działań** Przygotowanie działań ograniczających ryzyko. #### Pytania ##### Czym jest analiza ryzyka? Analiza ryzyka to proces identyfikowania zagrożeń, oceny ich prawdopodobieństwa oraz wpływu na organizację. Jej celem jest określenie poziomu ryzyka i zaplanowanie działań, które pozwolą ograniczyć jego skutki. ##### Jakie są etapy analizy ryzyka? Proces analizy ryzyka obejmuje identyfikację aktywów, określenie zagrożeń i podatności, ocenę prawdopodobieństwa oraz wpływu, wyznaczenie poziomu ryzyka, a następnie zaplanowanie działań ograniczających ryzyko i monitorowanie ich skuteczności. ##### Jak często należy przeprowadzać analizę ryzyka? Analiza ryzyka powinna być procesem ciągłym. Warto ją aktualizować po istotnych zmianach w organizacji, wdrożeniu nowych systemów, wystąpieniu incydentów bezpieczeństwa lub zmianach przepisów i wymagań regulacyjnych. ##### Czy analiza ryzyka jest wymagana przez NIS2? Tak, w Polsce wymóg ten wynika z ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, która wdraża NIS2: podmiot kluczowy lub ważny prowadzi systematyczne szacowanie ryzyka wystąpienia incydentu i zarządza tym ryzykiem (art. 8 ust. 1 pkt 1). Środki techniczne i organizacyjne mają być odpowiednie i proporcjonalne do oszacowanego ryzyka (art. 8 ust. 1 pkt 2), a szacowanie ryzyka dla obiektów infrastruktury i plan postępowania z ryzykiem należą do dokumentacji normatywnej (art. 10 ust. 3 pkt 2 lit. c i d). Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. ##### Jaka jest różnica między analizą ryzyka a zarządzaniem ryzykiem? Analiza ryzyka jest jednym z etapów zarządzania ryzykiem. Pozwala zidentyfikować i ocenić zagrożenia, natomiast zarządzanie ryzykiem obejmuje również planowanie działań, monitorowanie poziomu ryzyka oraz ciągłe doskonalenie procesów. ##### Jak analiza ryzyka wspiera system GRC? Platforma GRC może wspierać porządkowanie analizy ryzyka, zgodności, incydentów i działań naprawczych. Aktualność danych zależy od ich wprowadzania i przeglądów, a zakres raportowania od konkretnego rozwiązania. ##### Jakie metody analizy ryzyka są najczęściej stosowane? Organizacje najczęściej wykorzystują metody zgodne z normami ISO 31000, ISO/IEC 27005 oraz wytycznymi NIST Risk Management Framework. Wybór metody zależy od wielkości organizacji, branży oraz obowiązujących regulacji. ##### Czy analiza ryzyka pomaga spełnić wymagania ISO 27001? Tak. Analiza ryzyka jest jednym z podstawowych elementów systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnego z normą ISO 27001. Na jej podstawie organizacja dobiera odpowiednie środki bezpieczeństwa oraz dokumentuje sposób zarządzania ryzykiem. ##### Na czym polega analiza ryzyka bezpieczeństwa informacji? Analiza ryzyka bezpieczeństwa informacji ocenia, co może naruszyć poufność, integralność lub dostępność informacji w organizacji. Dla każdego ważnego zasobu określa się zagrożenia, słabości, prawdopodobieństwo i skutki, a wynik pokazuje, które zabezpieczenia wdrożyć w pierwszej kolejności. ##### Jak przeprowadzić ocenę ryzyka zgodnie z ISO 27001? Ocena ryzyka według ISO 27001 wymaga przyjętej i opisanej metody, którą stosuje się powtarzalnie przy każdej ocenie. Organizacja wskazuje ryzyka dla informacji, przypisuje im właścicieli, ocenia prawdopodobieństwo i skutki, a następnie dobiera zabezpieczenia i dokumentuje decyzję o ryzyku, które pozostaje. ##### Czym jest macierz ryzyka? Macierz ryzyka to tabela, która łączy ocenę prawdopodobieństwa z oceną skutków i na tej podstawie przypisuje ryzyku poziom. Kierownictwo ustala, od jakiego poziomu ryzyko wymaga działania, a macierz pokazuje, którymi ryzykami zająć się w pierwszej kolejności. ### Compliance NIS2 – jak małe organizacje mogą spełnić wymagania bez dużego budżetu https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/compliance-nis2/ Dowiedz się, jak wdrożyć compliance zgodny z NIS2 w małej organizacji. Poznaj rolę GRC, zarządzania ryzykiem i skutecznego raportowania **Compliance NIS2** staje się jednym z najważniejszych wyzwań dla organizacji działających w sektorach kluczowych i ważnych. Wbrew powszechnej opinii wdrożenie zgodności z dyrektywą NIS2 nie musi oznaczać wysokich kosztów ani rozbudowanego zespołu specjalistów. Kluczowe znaczenie ma uporządkowanie procesów, zarządzanie ryzykiem oraz wykorzystanie odpowiednich narzędzi GRC. Dzięki właściwie zaprojektowanemu systemowi compliance nawet niewielka organizacja może skutecznie spełniać wymagania regulacyjne, zwiększyć poziom cyberbezpieczeństwa i lepiej przygotować się do audytów. ## Czy compliance NIS2 dotyczy małych organizacji? Jednym z najczęściej powtarzanych mitów jest przekonanie, że dyrektywa NIS2 dotyczy wyłącznie dużych przedsiębiorstw. Tymczasem nowe przepisy obejmują również wiele mniejszych organizacji świadczących usługi kluczowe lub ważne dla funkcjonowania państwa i gospodarki. Dotyczy to między innymi podmiotów z sektorów: - energetyki, - ochrony zdrowia, - gospodarki wodnej, - transportu, - administracji publicznej, - usług cyfrowych. **Dlatego** każda organizacja powinna przeanalizować, czy podlega obowiązkom wynikającym z NIS2 oraz jakie działania należy wdrożyć. Sama działalność w wymienionym sektorze nie przesądza o objęciu ustawą ani kategorii podmiotu. W Polsce ocena wymaga art. 5 i 5a, wielkości, formy prawnej i wyjątków. ## Czym jest system compliance? System compliance to zestaw procedur, procesów i narzędzi umożliwiających organizacji spełnianie wymagań prawnych oraz regulacyjnych. Obejmuje między innymi: - identyfikację wymagań, - analizę luk (Gap Analysis), - ocenę ryzyka, - monitorowanie zgodności, - zarządzanie działaniami naprawczymi, - raportowanie do zarządu. **Co więcej**, compliance nie jest jednorazowym projektem. To proces ciągłego doskonalenia organizacji. ## Jak wdrożyć compliance NIS2 krok po kroku? Wdrożenie **Compliance NIS2** nie musi rozpoczynać się od kosztownych inwestycji. W praktyce warto skupić się na uporządkowaniu procesów. Najważniejsze etapy obejmują: 1. Określenie wymagań wynikających z NIS2. 2. Wykonanie analizy luk (Gap Analysis). 3. Ocenę ryzyka zgodnie z ISO 27001 lub ISO 31000. 4. Utworzenie rejestru ryzyka. 5. Przypisanie właścicieli procesów. 6. Zaplanowanie działań naprawczych. 7. Regularne monitorowanie zgodności. 8. Raportowanie do kierownictwa. **Następnie** proces powinien być regularnie aktualizowany wraz ze zmianami przepisów oraz pojawiającymi się zagrożeniami. ## Dlaczego zarządzanie ryzykiem jest podstawą compliance NIS2? Spełnienie wymagań formalnych nie gwarantuje jeszcze odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa. **Dlatego** nowoczesny compliance opiera się na analizie ryzyka. Organizacja powinna określić: - które aktywa są najważniejsze, - jakie zagrożenia mogą wystąpić, - jakie podatności zwiększają ryzyko, - jakie działania należy podjąć. Takie podejście pozwala efektywniej wykorzystywać dostępne zasoby. ## Czy Excel wystarczy do zarządzania compliance? Na początku wiele organizacji wykorzystuje arkusze Excel. **Jednak** wraz ze wzrostem liczby obowiązków pojawiają się problemy: - wiele wersji dokumentów, - trudności z raportowaniem, - brak historii zmian, - rozproszenie informacji, - brak centralnego rejestru ryzyka. **W rezultacie** coraz więcej organizacji wdraża systemy GRC wspierające zarządzanie zgodnością. ## Jak system GRC wspiera compliance NIS2? Nowoczesne oprogramowanie GRC umożliwia centralne zarządzanie zgodnością oraz ryzykiem. Dzięki temu organizacja może: - prowadzić rejestr ryzyka, - monitorować zgodność z NIS2, - zarządzać zadaniami, - przygotowywać zestawienia dla kierownictwa, - dokumentować działania naprawcze, - przygotowywać się do audytów. **Ponadto** wszystkie informacje znajdują się w jednym miejscu, co znacząco ułatwia zarządzanie organizacją. ## Przykład z praktyki Przykład hipotetyczny, nie opis wdrożenia u klienta. Wyobraźmy sobie przedsiębiorstwo wodociągowe zatrudniające 40 pracowników. Zakładamy, że podmiot został wcześniej uznany za objęty ustawą na konkretnej podstawie prawnej. Samo zatrudnianie 40 osób nie przesądza o objęciu KSC. Opisane korzyści są założeniem przykładu, nie wynikiem pomiaru u klienta. Zamiast tworzyć nowy dział compliance organizacja wdraża platformę GRC, tworzy rejestr ryzyka, przypisuje właścicieli procesów i regularnie monitoruje realizację działań. **Dzięki temu** przygotowanie do audytu zajmuje znacznie mniej czasu, a zarząd otrzymuje aktualne informacje o poziomie zgodności i ryzyka. ## Najczęstsze błędy podczas wdrażania compliance NIS2 Najczęściej spotykane problemy to: - traktowanie compliance jako jednorazowego projektu, - brak analizy ryzyka, - prowadzenie dokumentacji wyłącznie w Excelu, - brak odpowiedzialności za działania, - brak monitorowania postępów, - brak raportowania do zarządu. **W konsekwencji** organizacja spełnia jedynie część wymagań, nie zwiększając realnego poziomu bezpieczeństwa. Zanim organizacja układa plan zgodności, warto zrobić [sprawdzenie, czy NIS2 i ustawa o KSC dotyczą organizacji](https://cybersonar24.com/produkty/audyt-zero/). Ankieta jest bezpłatna, nie wymaga konta, a raport PDF przychodzi na adres e-mail. ## Podsumowanie **Compliance NIS2** nie powinien być traktowany jako jednorazowy projekt ani zbiór dokumentów przygotowanych na potrzeby audytu. To ciągły proces zarządzania zgodnością, ryzykiem oraz bezpieczeństwem informacji. **Ostatecznie** uporządkowane procesy, regularna analiza ryzyka oraz wykorzystanie systemu GRC pozwalają małym organizacjom skutecznie spełniać wymagania NIS2, ograniczać ryzyko i zwiększać odporność na cyberzagrożenia. #### Pytania ##### Czy małe organizacje muszą spełniać wymagania NIS2? Tak, jeśli prowadzą działalność w sektorach objętych dyrektywą NIS2 i spełniają określone kryteria. Zakres obowiązków zależy od rodzaju działalności oraz klasyfikacji organizacji, dlatego warto przeanalizować, czy przepisy dotyczą również firmy. ##### Czym jest compliance w kontekście NIS2? Compliance oznacza zapewnienie zgodności organizacji z obowiązującymi przepisami, normami i wymaganiami. W przypadku NIS2 obejmuje między innymi zarządzanie ryzykiem, dokumentowanie działań, monitorowanie poziomu zgodności oraz przygotowanie organizacji do audytów i kontroli. ##### Czy wdrożenie NIS2 wymaga dużego budżetu? Nie zawsze. Kluczowe jest uporządkowanie procesów oraz wdrożenie podejścia opartego na analizie ryzyka. Wiele organizacji może spełnić wymagania NIS2 bez kosztownych inwestycji, wykorzystując odpowiednie procedury oraz narzędzia wspierające zarządzanie zgodnością. ##### Jak system GRC pomaga we wdrożeniu NIS2? Platforma GRC umożliwia centralne zarządzanie ryzykiem, zgodnością, działaniami naprawczymi oraz raportowaniem. Dzięki temu organizacja może łatwiej monitorować realizację wymagań NIS2 i przygotowywać dokumentację niezbędną podczas audytów. ##### Jakie są najważniejsze wymagania NIS2 dla małych organizacji? Dla organizacji objętej ustawą wymagania obejmują zarządzanie ryzykiem, odpowiednie zabezpieczenia i dokumentację. Organizacja ustala przeglądy i raporty wewnętrzne adekwatnie do ryzyka. Należy odróżnić je od ustawowych zgłoszeń incydentów i obowiązkowych audytów właściwych dla jej kategorii. ##### Czy do spełnienia wymagań NIS2 potrzebne jest oprogramowanie GRC? Dyrektywa NIS2 nie nakłada obowiązku korzystania z konkretnego systemu. Jednak nowoczesna platforma GRC znacząco ułatwia zarządzanie ryzykiem, compliance oraz przygotowanie raportów i dokumentacji wymaganej przez przepisy. ##### Jak rozpocząć wdrażanie compliance zgodnego z NIS2? Pierwszym krokiem jest identyfikacja wymagań oraz ocena obecnego poziomu zgodności. Następnie warto przeprowadzić analizę ryzyka, określić działania naprawcze, przypisać odpowiedzialność i regularnie monitorować postępy wdrożenia. ##### Jakie korzyści daje wdrożenie compliance i GRC? Poza spełnieniem wymagań NIS2 organizacja zyskuje lepszą kontrolę nad ryzykiem, sprawniejsze raportowanie, większą przejrzystość procesów oraz łatwiejsze przygotowanie do audytów. W dłuższej perspektywie przekłada się to na wyższy poziom bezpieczeństwa i większą odporność na zagrożenia. ##### Czy obowiązki z ustawy o KSC są takie same dla małej i dużej organizacji? Nie w pełni, bo środki bezpieczeństwa dobiera się proporcjonalnie do ryzyka, z uwzględnieniem między innymi kosztów wdrożenia i wielkości podmiotu (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o KSC). Mikro i mały przedsiębiorca wyznacza co najmniej jedną osobę do kontaktów zamiast dwóch (art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2), a obowiązkowy audyt co 3 lata dotyczy podmiotów kluczowych (art. 15 ust. 1). Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. Podmioty kluczowe objęte przepisem przejściowym art. 33 ust. 2 wykonują pierwszy audyt do 3 kwietnia 2028 r. Trzeba odrębnie uwzględnić dawnych OUK, którzy wykonali audyt (art. 25 nowelizacji), oraz trwające audyty (art. 24). Dla nowych podmiotów kluczowych co do zasady obowiązuje 24 miesiące od spełnienia przesłanek; audyty okresowe odbywają się co najmniej raz na 3 lata, w odpowiednim zakresie ustawowym. ##### Ile czasu ma nowy podmiot kluczowy lub ważny na wdrożenie obowiązków? Termin 3 kwietnia 2027 r. dotyczy wdrożenia obowiązków rozdziału 3 przez podmioty, które spełniały przesłanki objęcia ustawą 3 kwietnia 2026 r., z uwzględnieniem przepisów szczególnych. Dla później kwalifikujących się podmiotów art. 16 przewiduje co do zasady 12 miesięcy od spełnienia przesłanek, a przy identyfikacji decyzją trzeba uwzględnić art. 7l lub 7m. Dotychczasowi OUK nie są zwolnieni z utrzymywania bezpieczeństwa w okresie przejściowym. Podmioty kluczowe objęte przepisem przejściowym art. 33 ust. 2 wykonują pierwszy audyt do 3 kwietnia 2028 r. Trzeba odrębnie uwzględnić dawnych OUK, którzy wykonali audyt (art. 25 nowelizacji), oraz trwające audyty (art. 24). Dla nowych podmiotów kluczowych co do zasady obowiązuje 24 miesiące od spełnienia przesłanek; audyty okresowe odbywają się co najmniej raz na 3 lata, w odpowiednim zakresie ustawowym. ##### Jak wygląda prezentacja platformy do zgodności z NIS2 i ustawą o KSC? W CyberSonar24 prezentację zamawia się przez formularz „Umów prezentację”, a system pokazujemy na danych przykładowych zbliżonych do Państwa scenariuszy. Warto przygotować trzy przypadki do sprawdzenia, na przykład dodanie ryzyka do zasobu, obsługę incydentu i raport dla kierownictwa. ### Czym jest compliance? Jak zarządzać zgodnością w organizacji? https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-compliance/ Czym jest compliance? Sprawdź, jak zarządzanie zgodnością pomaga spełniać wymagania NIS2 i ograniczać ryzyko. **Czym jest compliance?** To pytanie zadaje sobie dziś coraz więcej organizacji przygotowujących się do wdrożenia dyrektywy NIS2, normy ISO 27001 oraz nowych wymagań dotyczących cyberbezpieczeństwa. W praktyce niemal każda firma lub instytucja musi monitorować zmieniające się przepisy, zarządzać ryzykiem i dokumentować realizowane działania. W organizacji pojawia się nowe wymaganie wynikające z dyrektywy NIS2. Kilka tygodni później dział bezpieczeństwa analizuje normę ISO 27001, dział prawny monitoruje zmiany przepisów, a audyt przygotowuje się do kolejnej kontroli. Każdy zespół korzysta z własnych dokumentów, arkuszy Excel i list zadań. **W efekcie** coraz trudniej odpowiedzieć na jedno podstawowe pytanie – czy organizacja rzeczywiście działa zgodnie z obowiązującymi wymaganiami? **Compliance** to proces zapewnienia zgodności organizacji z obowiązującymi przepisami prawa, normami, regulacjami branżowymi oraz wewnętrznymi politykami i procedurami. **Przede wszystkim** nie oznacza jedynie przygotowania dokumentacji na potrzeby audytu. To ciągłe monitorowanie wymagań, identyfikowanie niezgodności oraz podejmowanie działań ograniczających ryzyko naruszeń. Obecnie **zarządzanie zgodnością** jest jednym z filarów nowoczesnego zarządzania organizacją. Co więcej, jego znaczenie stale rośnie wraz z pojawianiem się nowych regulacji, takich jak NIS2 czy DORA. ## Dlaczego compliance jest dziś tak ważny? Jeszcze kilka lat temu compliance kojarzył się głównie z sektorem finansowym. **Jednak** obecnie dotyczy praktycznie każdej organizacji przetwarzającej dane, świadczącej usługi publiczne lub działającej w sektorach objętych regulacjami. Zmieniające się przepisy powodują, że organizacje muszą nie tylko wdrażać odpowiednie zabezpieczenia, ale również potrafić wykazać, że skutecznie nimi zarządzają. Skuteczny proces zarządzania zgodnością pomaga: - ograniczać ryzyko naruszenia przepisów, - przygotować organizację do audytów, - zwiększyć przejrzystość procesów, - przypisać odpowiedzialność za wymagania, - monitorować realizację działań naprawczych, - budować zaufanie klientów i partnerów. Dzięki temu zarządzanie zgodnością przestaje być zadaniem jednego działu i staje się elementem codziennego funkcjonowania całej organizacji. ## Zarządzanie zgodnością to nie tylko przepisy Jednym z najczęściej popełnianych błędów jest utożsamianie compliance wyłącznie z przestrzeganiem prawa. W praktyce zakres tego pojęcia jest znacznie szerszy. Nowoczesny system zarządzania zgodnością obejmuje między innymi: - wymagania ustaw i rozporządzeń, - normy, takie jak ISO 27001, - wymagania wynikające z dyrektywy NIS2, - polityki bezpieczeństwa, - procedury wewnętrzne, - zobowiązania wobec klientów i partnerów biznesowych. Dlatego organizacja powinna monitorować wszystkie źródła wymagań w jednym miejscu. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której różne działy realizują podobne obowiązki niezależnie od siebie. ## Compliance a zarządzanie ryzykiem Zarządzanie zgodnością i zarządzanie ryzykiem są ze sobą nierozerwalnie związane. Wyobraźmy sobie organizację, która nie monitoruje terminów aktualizacji systemów informatycznych. Z pozoru jest to problem techniczny. Jednak jeżeli prowadzi do naruszenia wymagań NIS2 lub wewnętrznych polityk bezpieczeństwa, staje się również problemem compliance. **Dlatego** każda organizacja powinna analizować zgodność przez pryzmat ryzyka. Oznacza to między innymi: - identyfikację wymagań, - ocenę wpływu niezgodności, - określenie poziomu ryzyka, - zaplanowanie działań naprawczych, - monitorowanie skuteczności wdrożonych zmian. W rezultacie organizacja może skuteczniej ograniczać ryzyko oraz szybciej reagować na pojawiające się zagrożenia. ## Compliance a GRC W wielu organizacjach compliance funkcjonuje jako osobny proces. Jednak wraz ze wzrostem liczby obowiązków takie podejście staje się coraz mniej efektywne. To właśnie dlatego coraz więcej organizacji wdraża rozwiązania klasy **GRC (Governance, Risk & Compliance)**. Platforma GRC umożliwia połączenie informacji dotyczących: - zgodności, - ryzyka, - incydentów, - podatności, - audytów, - działań naprawczych. **Dzięki temu** kierownictwo otrzymuje pełny obraz sytuacji i może podejmować decyzje na podstawie aktualnych danych. ➡️ **Powiązany artykuł:** [*Czym jest GRC? Kompletny przewodnik po Governance, Risk & Compliance*](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-grc/) ## Compliance a NIS2 Jednym z najważniejszych powodów rozwoju procesów compliance jest wdrażanie nowych wymagań regulacyjnych. Dyrektywa NIS2 zobowiązuje wiele organizacji do skutecznego zarządzania cyberbezpieczeństwem, ryzykiem oraz zgodnością. Organizacje muszą wykazać, że: - zarządzają ryzykiem, - monitorują poziom zgodności, - prowadzą działania naprawcze, - dokumentują podejmowane decyzje, - raportują incydenty. Co istotne, NIS2 nie wymaga wdrożenia konkretnego systemu informatycznego. Natomiast platforma GRC znacząco ułatwia realizację tych obowiązków. ➡️ **Powiązany artykuł:** [Compliance NIS2 – jak małe organizacje mogą spełnić wymagania bez dużego budżetu](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/compliance-nis2/) ## Jak wdrożyć system compliance? Skuteczny system zarządzania zgodnością nie powstaje w ciągu jednego dnia. **Przede wszystkim** wymaga uporządkowania procesów oraz określenia odpowiedzialności. Najczęściej obejmuje następujące etapy: 1. Identyfikację obowiązujących wymagań. 2. Analizę obecnego poziomu zgodności. 3. Ocenę ryzyka związanego z niezgodnościami. 4. Opracowanie planu działań naprawczych. 5. Przypisanie odpowiedzialności. 6. Monitorowanie realizacji działań. 7. Regularne raportowanie do kierownictwa. Oprogramowanie GRC może wspierać porządkowanie informacji i przygotowanie zestawień dla kierownictwa. Dostępność automatyzacji, historii zmian, powiadomień i raportów należy sprawdzić w konkretnym rozwiązaniu. ## Najczęstsze błędy Podczas wdrażania procesu zarządzania zgodnością wiele organizacji popełnia podobne błędy. Najczęściej są to: - traktowanie zgodności jako jednorazowego projektu, - brak powiązania z analizą ryzyka, - prowadzenie dokumentacji wyłącznie w arkuszach Excel, - brak odpowiedzialności za wymagania, - brak monitorowania zmian przepisów, - niewystarczające raportowanie dla kierownictwa. W efekcie organizacja spełnia jedynie część wymagań formalnych, nie zwiększając realnego poziomu bezpieczeństwa. ## Przykład z praktyki Przykład hipotetyczny, nie opis wdrożenia u klienta. Szpital przygotowuje się do wdrożenia wymagań NIS2. Dział IT prowadzi rejestr podatności, dział jakości odpowiada za procedury, a kierownictwo oczekuje raportów dotyczących poziomu ryzyka. Opisane korzyści są założeniem przykładu, nie wynikiem pomiaru u klienta. Każdy zespół korzysta jednak z innych narzędzi. Informacje są rozproszone, a przygotowanie raportu dla dyrekcji zajmuje wiele godzin. Po wdrożeniu platformy GRC wszystkie dane trafiają do jednego systemu. Dzięki temu możliwe jest bieżące monitorowanie zgodności, zarządzanie ryzykiem oraz szybkie raportowanie stanu realizacji działań. ## Podsumowanie Compliance to znacznie więcej niż przestrzeganie przepisów. To proces, który pomaga organizacji działać zgodnie z wymaganiami, ograniczać ryzyko oraz budować kulturę odpowiedzialności. **Dzięki połączeniu zarządzania zgodnością z analizą ryzyka oraz wykorzystaniu platform GRC organizacje mogą skuteczniej monitorować poziom zgodności, szybciej reagować na zmiany regulacyjne i lepiej przygotować się do wymagań takich jak NIS2.** #### Pytania ##### Czym jest compliance? Compliance to proces zapewnienia zgodności organizacji z obowiązującymi przepisami prawa, normami, regulacjami branżowymi oraz wewnętrznymi procedurami. Obejmuje monitorowanie wymagań, identyfikację niezgodności oraz wdrażanie działań ograniczających ryzyko. ##### Co oznacza słowo compliance? Słowo compliance pochodzi z języka angielskiego i oznacza zgodność z obowiązującymi wymaganiami. W organizacjach odnosi się do przestrzegania przepisów prawa, norm, regulacji oraz polityk wewnętrznych. ##### Na czym polega zarządzanie compliance? Zarządzanie compliance polega na identyfikowaniu wymagań, monitorowaniu poziomu zgodności, analizowaniu ryzyka oraz wdrażaniu działań naprawczych. Celem jest ograniczenie ryzyka naruszeń i zapewnienie zgodności z obowiązującymi regulacjami. ##### Czy compliance dotyczy tylko dużych organizacji? Nie. Coraz więcej małych i średnich organizacji wdraża procesy compliance, szczególnie w związku z wymaganiami dyrektywy NIS2, normy ISO 27001 oraz innymi regulacjami dotyczącymi cyberbezpieczeństwa i ochrony danych. ##### Czym różni się compliance od GRC? Compliance koncentruje się na zapewnieniu zgodności z przepisami i wymaganiami. GRC (Governance, Risk & Compliance) to szersze podejście, które łączy zarządzanie zgodnością z zarządzaniem ryzykiem oraz ładem organizacyjnym w jednym systemie. ##### Czy compliance pomaga spełnić wymagania NIS2? Tak. Skutecznie wdrożony proces compliance ułatwia realizację wielu obowiązków wynikających z dyrektywy NIS2, takich jak monitorowanie zgodności, dokumentowanie działań, zarządzanie ryzykiem oraz przygotowanie organizacji do audytów. ##### Czy do zarządzania compliance potrzebny jest system GRC? Przepisy nie wymagają stosowania konkretnego narzędzia. Jednak platforma GRC znacząco ułatwia zarządzanie zgodnością, ryzykiem, incydentami oraz raportowaniem, szczególnie w organizacjach objętych wymaganiami regulacyjnymi. ##### Jakie korzyści daje wdrożenie compliance? Najważniejsze korzyści to ograniczenie ryzyka naruszeń, lepsze przygotowanie do audytów, większa przejrzystość procesów, łatwiejsze raportowanie oraz skuteczniejsze zarządzanie wymaganiami wynikającymi z przepisów i norm. ##### Czym jest system zarządzania zgodnością? System zarządzania zgodnością to uporządkowany sposób, w jaki organizacja spisuje swoje obowiązki, przypisuje im właścicieli, sprawdza ich wykonanie i zbiera dowody. Obejmuje rejestr obowiązków z przepisów i norm, procedury, harmonogram przeglądów oraz działania naprawcze po wykrytych niezgodnościach. ##### Co powinno umożliwiać oprogramowanie do zarządzania zgodnością i ryzykiem? Oprogramowanie do zarządzania zgodnością i ryzykiem powinno łączyć rejestr obowiązków z rejestrem ryzyk, tak aby każde wymaganie miało właściciela, termin, ocenę ryzyka i dowód wykonania. Ważne są też przypomnienia o terminach, historia zmian, działania naprawcze i raport dla kierownictwa tworzony z danych w systemie. ##### Jak dokumentacja pomaga wykazać realizację obowiązków z ustawy o KSC? Dokumentacja normatywna i operacyjna dostarcza dowodów realizacji obowiązków, ale sama nie gwarantuje zgodności. Retencję należy ustalić według pełnego art. 10 ust. 7, który przewiduje co najmniej 2 lata, wskazuje wycofanie z użytkowania lub zakończenie usługi oraz szczególną regułę liczenia od 1 stycznia; przepis nie dotyczy podmiotów podlegających ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Nie ustalać terminu zniszczenia wyłącznie przez dodanie 2 lat do daty wycofania. Szczegółowy harmonogram retencji i brakowania należy uzgodnić z prawnikiem lub archiwistą. ##### Czym zarządzanie zgodnością różni się od audytu? Zarządzanie zgodnością jest procesem ciągłym, a audyt jest sprawdzeniem stanu w określonym momencie. Audyt pokazuje niezgodności, a zarządzanie zgodnością zapewnia, że zostaną usunięte i że nowe obowiązki trafią do rejestru, zanim pojawi się kolejna kontrola. ### Czym jest zarządzanie ryzykiem? Kompletny przewodnik dla organizacji https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-zarzadzanie-ryzykiem/ Czym jest zarządzanie ryzykiem? Poznaj proces identyfikacji zagrożeń, oceny ryzyka i zgodności z wymaganiami NIS2. ## Czym jest zarządzanie ryzykiem? **Czym jest zarządzanie ryzykiem?** To proces identyfikowania, analizowania, oceny oraz ograniczania zagrożeń, które mogą wpłynąć na realizację celów organizacji. W praktyce oznacza podejmowanie świadomych decyzji pozwalających minimalizować prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń oraz ograniczać ich skutki. Jeszcze kilka lat temu zarządzanie ryzykiem kojarzyło się głównie z sektorem finansowym. Obecnie dotyczy praktycznie każdej organizacji – od przedsiębiorstw produkcyjnych i jednostek administracji publicznej po szpitale, wodociągi czy operatorów infrastruktury krytycznej. Rosnąca liczba cyberzagrożeń oraz nowych regulacji, takich jak NIS2, sprawia, że skuteczne zarządzanie ryzykiem staje się jednym z podstawowych elementów budowania odporności organizacji. Co ważne, zarządzanie ryzykiem nie polega na całkowitym eliminowaniu zagrożeń. Jest to niemożliwe. Celem jest poznanie ryzyk, określenie ich wpływu na organizację oraz wdrożenie działań, które pozwolą utrzymać je na akceptowalnym poziomie. ## Dlaczego zarządzanie ryzykiem jest tak ważne? Każda organizacja podejmuje decyzje, które wiążą się z określonym poziomem ryzyka. Może ono dotyczyć finansów, technologii, bezpieczeństwa informacji, działalności operacyjnej lub zgodności z przepisami. Problem pojawia się wtedy, gdy ryzyko nie jest monitorowane lub oceniane wyłącznie intuicyjnie. W takich sytuacjach organizacja reaguje dopiero po wystąpieniu incydentu, zamiast skutecznie mu zapobiegać. Dobrze zaprojektowany proces zarządzania ryzykiem pozwala: - identyfikować potencjalne zagrożenia, - określać prawdopodobieństwo ich wystąpienia, - oceniać możliwe skutki dla organizacji, - ustalać priorytety działań, - monitorować poziom ryzyka, - wspierać podejmowanie decyzji przez kierownictwo. Dzięki temu organizacja nie działa reaktywnie, lecz świadomie planuje działania ograniczające ryzyko jeszcze przed wystąpieniem problemów. ## Jak wygląda proces zarządzania ryzykiem? Choć poszczególne metodyki mogą się różnić, większość organizacji stosuje podobny schemat postępowania. Proces zarządzania ryzykiem obejmuje zazwyczaj siedem etapów. ### 1. Identyfikacja ryzyka Pierwszym krokiem jest rozpoznanie wszystkich zagrożeń, które mogą mieć wpływ na działalność organizacji. Mogą to być między innymi: - awarie systemów IT, - cyberataki, - błędy pracowników, - zmiany przepisów, - przerwy w dostawie usług, - zagrożenia finansowe. Im dokładniejsza identyfikacja, tym większa szansa na skuteczne ograniczenie ryzyka. ### 2. Analiza ryzyka Po zidentyfikowaniu zagrożeń należy określić ich charakter oraz możliwe konsekwencje. Na tym etapie analizowane są między innymi: - źródło ryzyka, - potencjalne skutki, - podatność organizacji, - istniejące zabezpieczenia. Analiza pozwala zrozumieć, które zagrożenia mają największy wpływ na działalność organizacji. ### 3. Ocena ryzyka Następnie określa się poziom ryzyka poprzez ocenę dwóch podstawowych parametrów: - prawdopodobieństwa wystąpienia, - wpływu na organizację. Najczęściej wykorzystywana jest macierz ryzyka, która umożliwia szybkie określenie priorytetów działań. ### 4. Planowanie działań Po ocenie ryzyka organizacja wybiera sposób postępowania. Może zdecydować się na: - ograniczenie ryzyka, - przeniesienie ryzyka, - akceptację ryzyka, - uniknięcie ryzyka. Dobór odpowiedniej strategii zależy od poziomu zagrożenia oraz kosztów wdrożenia zabezpieczeń. ### 5. Wdrożenie działań Na tym etapie realizowane są działania mające ograniczyć poziom ryzyka. Przykładowo mogą obejmować: - wdrożenie nowych zabezpieczeń, - aktualizację procedur, - szkolenia pracowników, - modernizację infrastruktury, - zmianę procesów biznesowych. ### 6. Monitorowanie Ryzyko nie jest wartością stałą. Nowe podatności, zmiany organizacyjne czy nowe wymagania prawne powodują, że poziom ryzyka stale się zmienia. Dlatego proces zarządzania ryzykiem powinien być prowadzony w sposób ciągły. ### 7. Raportowanie Ostatnim etapem jest przygotowanie raportów dla kierownictwa. Dzięki raportowaniu możliwe jest: - monitorowanie poziomu ryzyka, - ocena skuteczności działań, - planowanie kolejnych inwestycji, - spełnienie wymagań audytowych. Platformy GRC mogą wspierać przygotowanie zestawień dla kierownictwa. Zakres raportów i sposobów prezentacji danych zależy od rozwiązania. ## Rodzaje ryzyka w organizacji Nie każde ryzyko ma taki sam charakter. Dlatego organizacje najczęściej dzielą je na kilka podstawowych kategorii. ### Ryzyko operacyjne Obejmuje zagrożenia wynikające z codziennej działalności organizacji. Przykładami są: - błędy pracowników, - awarie sprzętu, - nieprawidłowe procedury, - zakłócenia procesów biznesowych. ### Ryzyko organizacyjne Ryzyko organizacyjne to ryzyko wynikające ze sposobu, w jaki organizacja jest zbudowana i zarządzana: z podziału odpowiedzialności, procesów decyzyjnych, obsady stanowisk i komunikacji. Nie dotyczy pojedynczej awarii, tylko tego, czy organizacja potrafi na nią zareagować. Przykładami są: - brak wyznaczonej osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo informacji, - wiedza o kluczowym systemie u jednego pracownika, - niejasny podział zadań między działem informatyki a dostawcą, - decyzje kierownictwa podejmowane bez aktualnych danych o ryzyku. Ryzyko organizacyjne często ujawnia się dopiero przy incydencie, dlatego warto je ująć w rejestrze ryzyk na równi z ryzykiem technicznym. ### Ryzyko cyberbezpieczeństwa To obecnie jedna z najszybciej rozwijających się kategorii. Dotyczy między innymi: - ataków ransomware, - wycieku danych, - podatności systemów, - nieuprawnionego dostępu, - incydentów bezpieczeństwa. Właśnie dlatego zarządzanie ryzykiem coraz częściej jest powiązane z procesami cyberbezpieczeństwa oraz platformami GRC. ### Ryzyko zgodności Ryzyko zgodności dotyczy możliwości naruszenia przepisów prawa, norm oraz regulacji branżowych. Przykładowo może wynikać z: - niespełnienia wymagań NIS2, - niezgodności z ISO 27001, - naruszenia polityk bezpieczeństwa, - błędów dokumentacyjnych. ### Ryzyko strategiczne Obejmuje decyzje wpływające na długoterminowy rozwój organizacji. Może wynikać z: - zmian rynkowych, - nowych technologii, - decyzji inwestycyjnych, - zmian regulacyjnych. ### Ryzyko finansowe Dotyczy między innymi: - utraty płynności, - wzrostu kosztów, - strat wynikających z incydentów, - kar administracyjnych. Skuteczne zarządzanie ryzykiem pozwala ograniczyć również tego typu zagrożenia. ## Zarządzanie ryzykiem a GRC Zarządzanie ryzykiem jest jednym z trzech filarów modelu **GRC (Governance, Risk & Compliance)**. O ile samo zarządzanie ryzykiem koncentruje się na identyfikacji, analizie i ograniczaniu zagrożeń, o tyle GRC łączy ten proces z zarządzaniem zgodnością oraz ładem organizacyjnym. W praktyce oznacza to, że informacje o ryzyku nie funkcjonują w oderwaniu od pozostałych procesów. Są powiązane z incydentami, podatnościami, audytami oraz działaniami naprawczymi. Dzięki temu organizacja może podejmować decyzje na podstawie pełnego obrazu sytuacji, a nie pojedynczych danych pochodzących z różnych systemów. Warto przeczytać: [*Czym jest GRC? Kompletny przewodnik po Governance, Risk & Compliance.*](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-grc/) Narzędzie, które spina te procesy, opisuje artykuł [system GRC](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/system-grc/). ## Zarządzanie ryzykiem a compliance Ryzyko i compliance wzajemnie się uzupełniają. Zarządzanie zgodnością odpowiada za spełnianie wymagań wynikających z przepisów, norm oraz polityk wewnętrznych, natomiast zarządzanie ryzykiem pozwala ocenić, jakie konsekwencje może mieć brak zgodności. Przykładowo organizacja może posiadać procedury wymagane przez NIS2, jednak jeśli nie analizuje ryzyka związanego z ich stosowaniem, trudno mówić o skutecznym systemie bezpieczeństwa. Połączenie obu procesów pozwala: - lepiej priorytetyzować działania, - ograniczać ryzyko naruszeń, - przygotować organizację do audytów, - skuteczniej raportować poziom zgodności. Więcej o tym: [*Czym jest compliance? Jak zarządzać zgodnością w organizacji?*](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/czym-jest-compliance/) ## Zarządzanie ryzykiem zgodności (compliance) w praktyce Zarządzanie ryzykiem compliance, czyli ryzykiem niezgodności, polega na ocenie, które obowiązki z przepisów i norm organizacja może nie spełnić i jakie będą tego skutki. Zamiast sprawdzać wszystkie wymagania z tą samą uwagą, organizacja zaczyna od tych, których niespełnienie byłoby najpoważniejsze. W praktyce wygląda to w czterech krokach: 1. **Rejestr obowiązków.** Spis wymagań z przepisów i norm, które dotyczą organizacji, na przykład ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, RODO, ISO 27001. 2. **Ocena ryzyka niezgodności.** Dla każdego obowiązku: jak prawdopodobne jest, że nie zostanie spełniony, i jakie będą skutki (kara, przerwa w działaniu, utrata zaufania). 3. **Środki kontroli.** Polityki, procedury i zabezpieczenia przypisane do obowiązku, z właścicielem. 4. **Dowody.** Dokumenty, wyniki audytów i przeglądów, które pokazują, że obowiązek jest spełniony. Termin 3 kwietnia 2027 r. dotyczy wdrożenia obowiązków rozdziału 3 przez podmioty, które spełniały przesłanki objęcia ustawą 3 kwietnia 2026 r., z uwzględnieniem przepisów szczególnych. Dla później kwalifikujących się podmiotów art. 16 przewiduje co do zasady 12 miesięcy od spełnienia przesłanek, a przy identyfikacji decyzją trzeba uwzględnić art. 7l lub 7m. Dotychczasowi OUK nie są zwolnieni z utrzymywania bezpieczeństwa w okresie przejściowym. W polskim reżimie ogólnym incydent poważny zgłasza się niezwłocznie: wczesne ostrzeżenie najpóźniej w 24 godziny od wykrycia, zgłoszenie w 72 godziny od wykrycia, a sprawozdanie końcowe w miesiąc od zgłoszenia. Gdy obsługa trwa, składa się sprawozdanie z postępu, a końcowe w miesiąc od zakończenia obsługi (art. 12b). Dostawcy usług zaufania zgłaszają incydent w 24 godziny od wykrycia (art. 11 ust. 1a). Podmiot ważny będący publicznym nie przekazuje wczesnego ostrzeżenia ani sprawozdania końcowego; zgłasza incydent w 72 godziny od wykrycia (art. 12c). Finanse wymagają odrębnej oceny art. 8i/DORA. ## Zarządzanie ryzykiem dostawcy Zarządzanie ryzykiem dostawcy to ocena i ograniczanie zagrożeń, które wynikają ze współpracy z firmami zewnętrznymi: dostawcami systemów, serwisu, usług chmurowych i usług informatycznych. Dostawca z dostępem do systemów organizacji jest częścią jej bezpieczeństwa, nawet jeśli nie jest jej pracownikiem. Proces obejmuje zwykle sześć elementów: 1. **Rejestr dostawców** z zakresem usług i osobami kontaktowymi. 2. **Powiązanie z procesami i zasobami**, które dostawca obsługuje. 3. **Ocena krytyczności:** co się stanie, jeśli dostawca przestanie działać lub zostanie zaatakowany. 4. **Ocena ryzyka dostawcy** z harmonogramem ponownych ocen (dostawcy krytyczni częściej). 5. **Umowy i certyfikaty z datami ważności** oraz przypomnieniem przed ich wygaśnięciem. 6. **Plan na wypadek zakończenia współpracy** lub awarii po stronie dostawcy. Więcej o tym: [Zarządzanie ryzykiem dostawców w 2026 roku](https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/zarzadzanie-ryzykiem-dostawcow-w-2026-roku/) ## Zarządzanie ryzykiem a NIS2 Jednym z podstawowych założeń dyrektywy NIS2 jest podejście oparte na ryzyku. Organizacje objęte przepisami powinny regularnie identyfikować zagrożenia, oceniać ich wpływ na działalność oraz wdrażać odpowiednie środki bezpieczeństwa. Nie oznacza to jednorazowej analizy. Zarządzanie ryzykiem powinno być procesem ciągłym, uwzględniającym zmieniające się zagrożenia, nowe podatności oraz rozwój organizacji. W praktyce wiele organizacji wykorzystuje platformy GRC, które umożliwiają centralne zarządzanie ryzykiem, monitorowanie działań naprawczych oraz przygotowywanie raportów wymaganych przez kierownictwo i audytorów. ## Najczęstsze błędy w zarządzaniu ryzykiem Mimo rosnącej świadomości znaczenia zarządzania ryzykiem wiele organizacji popełnia podobne błędy. Najczęściej są to: - traktowanie analizy ryzyka jako jednorazowego projektu, - brak regularnej aktualizacji rejestru ryzyka, - niewłaściwa priorytetyzacja zagrożeń, - brak powiązania ryzyka z procesami biznesowymi, - rozproszone dane przechowywane w wielu narzędziach, - niewystarczające raportowanie dla kierownictwa. W efekcie organizacja reaguje dopiero po wystąpieniu incydentu, zamiast skutecznie ograniczać ryzyko wcześniej. ## Przykład poglądowy Przykład hipotetyczny, nie opis wdrożenia u klienta. Operator infrastruktury wodociągowej regularnie wykonuje skany podatności i prowadzi rejestr incydentów. Dane są jednak przechowywane w różnych systemach, przez co trudno określić, które zagrożenia wymagają natychmiastowej reakcji. Opisane korzyści są założeniem przykładu, nie wynikiem pomiaru u klienta. Po wdrożeniu platformy GRC organizacja połączyła informacje dotyczące ryzyka, podatności, incydentów i działań naprawczych w jednym miejscu. Dzięki temu możliwe stało się szybsze podejmowanie decyzji, skuteczniejsze raportowanie oraz lepsze przygotowanie do wymagań wynikających z NIS2. #### Pytania ##### Czym jest zarządzanie ryzykiem? Zarządzanie ryzykiem to proces identyfikowania, analizowania, oceny oraz monitorowania zagrożeń, które mogą wpływać na realizację celów organizacji. Jego celem jest ograniczenie prawdopodobieństwa wystąpienia niepożądanych zdarzeń oraz minimalizacja ich skutków. ##### Dlaczego zarządzanie ryzykiem jest ważne? Skuteczne zarządzanie ryzykiem pomaga organizacjom podejmować świadome decyzje, chronić kluczowe zasoby oraz przygotować się na potencjalne zagrożenia. Jest również podstawą spełnienia wielu wymagań regulacyjnych, takich jak NIS2 czy ISO 27001. ##### Jak wygląda proces zarządzania ryzykiem? Proces zarządzania ryzykiem obejmuje identyfikację zagrożeń, analizę i ocenę ryzyka, wybór działań ograniczających, wdrożenie zabezpieczeń oraz ciągłe monitorowanie i raportowanie. Dzięki temu organizacja może skutecznie reagować na zmieniające się warunki i nowe zagrożenia. ##### Czym różni się analiza ryzyka od zarządzania ryzykiem? Analiza ryzyka jest jednym z etapów procesu zarządzania ryzykiem. Polega na ocenie prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożeń oraz ich wpływu na organizację. Zarządzanie ryzykiem obejmuje natomiast cały cykl, od identyfikacji ryzyka po monitorowanie skuteczności wdrożonych działań. ##### Czy zarządzanie ryzykiem jest wymagane przez NIS2? Tak. Dyrektywa NIS2 opiera się na podejściu opartym na ryzyku i zobowiązuje organizacje do wdrożenia odpowiednich środków zarządzania ryzykiem w obszarze cyberbezpieczeństwa oraz zapewnienia ich regularnego monitorowania. ##### Jakie są najczęstsze rodzaje ryzyka w organizacji? Najczęściej wyróżnia się ryzyko operacyjne, cyberbezpieczeństwa, finansowe, prawne, strategiczne oraz ryzyko zgodności (compliance). Każdy z tych obszarów może wpływać na bezpieczeństwo i ciągłość działania organizacji. ##### Czy system GRC wspiera zarządzanie ryzykiem? Tak. Platforma GRC umożliwia centralne zarządzanie ryzykiem, monitorowanie działań naprawczych, prowadzenie rejestru ryzyka oraz przygotowywanie raportów dla kierownictwa i audytorów. Dzięki temu organizacja może skuteczniej kontrolować poziom ryzyka i zgodności. ##### Jak często należy aktualizować ocenę ryzyka? Ocena ryzyka powinna być aktualizowana regularnie oraz po każdej istotnej zmianie w organizacji, takiej jak wdrożenie nowych systemów, zmiana procesów biznesowych, pojawienie się nowych zagrożeń lub wejście w życie nowych przepisów. ##### Czym jest ryzyko organizacyjne? To ryzyko wynikające z budowy i sposobu zarządzania organizacją: podziału odpowiedzialności, procesów decyzyjnych i obsady stanowisk. Przykładem jest wiedza o kluczowym systemie skupiona u jednego pracownika. ##### Na czym polega zarządzanie ryzykiem dostawcy? Na prowadzeniu rejestru dostawców, ocenie ich krytyczności i ryzyka oraz regularnej ponownej ocenie. Dostawca z dostępem do systemów organizacji jest częścią jej bezpieczeństwa. ##### Czym jest zarządzanie ryzykiem compliance? To ocena, których obowiązków z przepisów i norm organizacja może nie spełnić i jakie będą tego skutki. Pozwala zacząć od wymagań, których niespełnienie byłoby najpoważniejsze. ##### Jakie są sposoby postępowania z ryzykiem? Ryzyko można ograniczyć, przenieść, uniknąć albo świadomie zaakceptować. Wybór zależy od poziomu ryzyka i kosztu zabezpieczeń, a każda decyzja powinna mieć właściciela, termin i zatwierdzenie kierownictwa. ##### Na czym polega monitorowanie ryzyka? Monitorowanie ryzyka polega na sprawdzaniu, czy ocena w rejestrze ryzyk jest nadal aktualna i czy zaplanowane działania przynoszą efekt. Przegląd prowadzi się według harmonogramu oraz zawsze po incydencie, zmianie systemu lub dostawcy i pojawieniu się nowej podatności. ##### Co powinien zawierać system do zarządzania ryzykiem? Narzędzie powinno wspierać rejestr ryzyk z oceną prawdopodobieństwa i skutków, właścicielem, planem postępowania i terminem przeglądu. Użytkownik planuje działania dla ryzyk powyżej progu akceptacji. Zakres powiązań z zasobami i procesami trzeba sprawdzić. ##### Jak wygląda zarządzanie ryzykiem w zakładzie produkcyjnym? Zarządzanie ryzykiem w produkcji obejmuje oprócz systemów biurowych także systemy sterowania liniami, dostawców części i serwisu oraz ludzi obsługujących maszyny. Część producentów podlega ponadto ustawie o KSC, bo wybrane rodzaje produkcji wymienia załącznik nr 2 do ustawy (sektory ważne). ### Zarządzanie ryzykiem dostawców w 2026 roku – jak przygotować organizację https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/zarzadzanie-ryzykiem-dostawcow-w-2026-roku/ Zarządzanie ryzykiem dostawców w 2026 roku: ocena dostawców i zgodność z wymaganiami znowelizowanej ustawy o KSC. ## Dlaczego zarządzanie ryzykiem dostawców jest dziś tak ważne? Organizacje coraz częściej polegają na zewnętrznych dostawcach usług, systemów i infrastruktury. Jednocześnie oznacza to, że część ryzyka przenosi się poza bezpośrednią kontrolę firmy. KSC wymaga bezpieczeństwa i ciągłości łańcucha dostaw produktów, usług i procesów ICT, od których zależy świadczenie usługi, z uwzględnieniem relacji z bezpośrednimi dostawcami oraz ich podatności i jakości. Szerszy nadzór nad dostawcami można przyjąć na podstawie analizy ryzyka, nie jako bezwarunkowy nakaz kontroli każdego poddostawcy. ## Jak zmienia się ryzyko dostawców w 2026 roku? W ostatnich latach charakter ryzyka dostawców wyraźnie się zmienił. Z jednej strony organizacje korzystają z coraz większej liczby usług chmurowych i integracji. Z drugiej strony rośnie liczba incydentów związanych z dostawcami, które wpływają na wiele organizacji jednocześnie. Dlatego ryzyko dostawców nie dotyczy już pojedynczych relacji, ale całego ekosystemu powiązań. ## Najczęstsze zagrożenia w łańcuchu dostaw Organizacje najczęściej mierzą się z kilkoma powtarzalnymi problemami. Brak weryfikacji dostawców na etapie współpracy prowadzi do nieświadomego wprowadzania ryzyka. Dodatkowo brak regularnych ocen powoduje, że organizacja nie widzi zmian w poziomie zagrożenia. Kolejnym wyzwaniem jest brak kontroli nad dostępami oraz brak monitorowania incydentów po stronie dostawcy. W efekcie ryzyko narasta, mimo że organizacja nie ma nad nim pełnej kontroli. ## Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa a odpowiedzialność za dostawców W kontekście **ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa** organizacje muszą rozszerzyć swoje podejście do bezpieczeństwa. Nie wystarczy zabezpieczyć własnych systemów. Konieczne staje się również: - identyfikowanie dostawców krytycznych - ocena ryzyka dostawców - monitorowanie zgodności - reagowanie na incydenty Dlatego brak systemowego podejścia może prowadzić do poważnych konsekwencji. ## Dlaczego tradycyjne podejście nie działa? W wielu organizacjach zarządzanie dostawcami opiera się na dokumentach, arkuszach i jednorazowych audytach. Takie podejście nie zapewnia aktualnej wiedzy o ryzyku. Co więcej, utrudnia monitorowanie zmian i podejmowanie decyzji. W rezultacie organizacja działa reaktywnie zamiast proaktywnie. ## Jak podejść do zarządzania ryzykiem dostawców w praktyce? Skuteczne **zarządzanie ryzykiem dostawców** wymaga uporządkowanego podejścia. Najpierw należy zidentyfikować wszystkich dostawców oraz określić ich znaczenie dla organizacji. Następnie trzeba przeprowadzić ocenę ryzyka i przypisać odpowiedzialność. Kolejnym krokiem jest regularna weryfikacja oraz monitorowanie incydentów i zmian. Dzięki temu organizacja może utrzymać kontrolę nad całym łańcuchem dostaw. ## Jak CyberSonar24 wspiera zarządzanie dostawcami? Warto zebrać informacje o dostawcach, ich usługach i ryzykach w uporządkowany sposób. Ocenę dostawcy warto udokumentować i zaplanować jej ponawianie odpowiednio do ryzyka. Zakres obsługi tego procesu w narzędziu trzeba sprawdzić na prezentacji. Informacje o umowach i audytach mogą wspierać nadzór nad dostawcami. Nie zastępują oceny wykonania właściwych obowiązków prawnych. CyberSonar24 może wspierać porządkowanie informacji potrzebnych do oceny ryzyka dostawców. Zakres rejestru i powiązań z procesami oraz zasobami należy sprawdzić na prezentacji. ## Podsumowanie Zarządzanie ryzykiem dostawców staje się jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa organizacji. KSC wymaga bezpieczeństwa i ciągłości łańcucha dostaw produktów, usług i procesów ICT, od których zależy świadczenie usługi, z uwzględnieniem relacji z bezpośrednimi dostawcami oraz ich podatności i jakości. Szerszy nadzór nad dostawcami można przyjąć na podstawie analizy ryzyka, nie jako bezwarunkowy nakaz kontroli każdego poddostawcy. CyberSonar24 może wspierać porządkowanie informacji o ryzyku, incydentach i zgodności. Zakres wykorzystania należy dopasować do obowiązków organizacji i sprawdzić na prezentacji; narzędzie nie zastępuje zabezpieczeń technicznych ani oceny prawnej. #### Pytania ##### Czy ustawa o KSC wymaga oceny bezpieczeństwa dostawców? KSC wymaga bezpieczeństwa i ciągłości łańcucha dostaw produktów, usług i procesów ICT, od których zależy świadczenie usługi, z uwzględnieniem relacji z bezpośrednimi dostawcami oraz ich podatności i jakości. Szerszy nadzór nad dostawcami można przyjąć na podstawie analizy ryzyka, nie jako bezwarunkowy nakaz kontroli każdego poddostawcy. Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. ##### Jak wskazać dostawców krytycznych? Dostawca jest krytyczny, jeżeli jego awaria lub atak na niego zatrzymałby usługę albo proces, od którego zależy działanie organizacji. Najprościej ustalić to, łącząc rejestr dostawców z procesami i zasobami, które każdy dostawca obsługuje. ##### Co powinna zawierać umowa z dostawcą usług informatycznych? Umowa powinna określać zakres i czas dostępu do systemów, obowiązek i termin zgłaszania incydentów oraz zasady usuwania podatności. Warto dopisać prawo do weryfikacji zabezpieczeń dostawcy i sposób przekazania danych po zakończeniu współpracy. ##### Jak często oceniać ryzyko dostawców? Dostawców krytycznych ocenia się częściej niż pozostałych, według harmonogramu ponownych ocen. Dodatkową ocenę przeprowadza się po incydencie u dostawcy, zmianie zakresu usług i przed przedłużeniem umowy. ### Sztuczna inteligencja w walce z cyberzagrożeniami – jak AI wspiera bezpieczeństwo organizacji https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/sztuczna-inteligencja-w-walce-z-cyberzagrozeniami/ Zastosowania sztucznej inteligencji w cyberbezpieczeństwie i jej ograniczenia. Wyjaśniamy też różnicę między AI a automatyczną analizą opartą na regułach w CyberSonar24. ## Sztuczna inteligencja w walce z cyberzagrożeniami – jak AI wspiera bezpieczeństwo organizacji ### Dlaczego sztuczna inteligencja zmienia podejście do cyberbezpieczeństwa? Cyberzagrożenia rozwijają się dziś szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. Organizacje mierzą się nie tylko z rosnącą liczbą incydentów, lecz także z coraz większą złożonością środowisk IT oraz wymaganiami regulacyjnymi. W takich warunkach tradycyjne podejście oparte wyłącznie na ręcznych działaniach przestaje być skuteczne. Z tego powodu coraz większą rolę odgrywa **sztuczna inteligencja w cyberbezpieczeństwie**, która wspiera analizę danych i pomaga podejmować decyzje. ### Gdzie AI realnie pomaga w walce z cyberzagrożeniami? Nowoczesne systemy bezpieczeństwa wykorzystują AI w wielu obszarach. Przede wszystkim pozwala ona analizować duże ilości danych w krótkim czasie, co znacząco przyspiesza wykrywanie zagrożeń. Dodatkowo umożliwia identyfikację nietypowych zachowań oraz wskazywanie potencjalnych incydentów zanim doprowadzą do poważnych konsekwencji. Co istotne, wspiera także priorytetyzację ryzyk, dzięki czemu organizacja może skupić się na najważniejszych obszarach. W praktyce oznacza to większą kontrolę nad sytuacją oraz szybszą reakcję na zagrożenia. ### Dlaczego sama AI nie wystarcza? Mimo rosnących możliwości technologicznych, sztuczna inteligencja nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z bezpieczeństwem. Organizacje nadal potrzebują uporządkowanych procesów oraz jasno określonych procedur. Bez takiego fundamentu nawet najbardziej zaawansowane narzędzia nie będą w pełni skuteczne. Dlatego kluczowe staje się połączenie AI z zarządzaniem ryzykiem oraz podejściem systemowym do bezpieczeństwa. ### AI a wymagania ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa W kontekście **ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (implementującej dyrektywę NIS2)** organizacje muszą wykazać, że zarządzają bezpieczeństwem w sposób uporządkowany i ciągły. Nie wystarczy reagować na incydenty – konieczne jest ich monitorowanie, analizowanie oraz raportowanie. Właśnie w tym obszarze AI może znacząco wspierać działania organizacji. Jednak sama technologia nie zastępuje odpowiedzialności. Nadal to organizacja odpowiada za wdrożenie odpowiednich procesów i nadzór nad bezpieczeństwem. ### Jak AI wspiera zarządzanie ryzykiem i incydentami? W praktyce sztuczna inteligencja pomaga na kilku poziomach działania. Najpierw wspiera identyfikację ryzyk, analizując dane i wskazując potencjalne zagrożenia. Następnie ułatwia ocenę ich wpływu oraz priorytetyzację działań. Podczas obsługi incydentów AI może sugerować kolejne kroki oraz wspierać analizę przyczyn zdarzeń. Dzięki temu organizacja nie tylko reaguje, ale również uczy się na podstawie wcześniejszych sytuacji. ### Jak CyberSonar24 wspiera uporządkowanie informacji? CyberSonar24 wykorzystuje reguły działające w aplikacji do automatycznej analizy, bez modelu językowego. Wyniki wymagają oceny użytkownika i nie zastępują jego decyzji. CyberSonar24 może wspierać porządkowanie informacji o ryzyku, incydentach i zgodności. Zakres wykorzystania należy dopasować do obowiązków organizacji i sprawdzić na prezentacji; narzędzie nie zastępuje zabezpieczeń technicznych ani oceny prawnej. Kolejne kroki i plan działań określa użytkownik zgodnie z procedurami organizacji. Uporządkowane informacje mogą ułatwić przygotowanie przeglądu dla kierownictwa. Zakres dostępnych raportów trzeba sprawdzić dla wdrożenia. ### AI jako wsparcie procedur, a nie ich zastępstwo Kluczowe znaczenie ma właściwe podejście do wykorzystania sztucznej inteligencji. Nie zastępuje ona procesów, lecz je wspiera i usprawnia. Największą wartością jest możliwość prowadzenia użytkownika przez kolejne etapy działania – od identyfikacji ryzyka, przez analizę, aż po wdrożenie działań naprawczych. Dzięki temu organizacja działa bardziej świadomie i skutecznie. ### Podsumowanie Sztuczna inteligencja w cyberbezpieczeństwie odgrywa coraz większą rolę, jednak jej skuteczność zależy od sposobu wykorzystania. 👉 W praktyce oznacza to konieczność połączenia technologii z procesami oraz zarządzaniem. CyberSonar24 może wspierać porządkowanie informacji o ryzyku, incydentach i zgodności. Zakres wykorzystania należy dopasować do obowiązków organizacji i sprawdzić na prezentacji; narzędzie nie zastępuje zabezpieczeń technicznych ani oceny prawnej. #### Pytania ##### Jak sztuczna inteligencja pomaga w cyberbezpieczeństwie? Sztuczna inteligencja przyspiesza analizę dużych ilości danych, dzięki czemu szybciej wykrywa nietypowe zachowania i potencjalne incydenty. Pomaga też porządkować informacje i przygotowywać dokumenty, ale decyzje o ryzyku nadal podejmują ludzie. ##### Czy sztuczna inteligencja zastąpi zespół bezpieczeństwa? Nie, sztuczna inteligencja wspiera zespół, ale nie przejmuje odpowiedzialności. Ustawa o KSC wskazuje, że za wykonywanie obowiązków z cyberbezpieczeństwa odpowiada kierownik podmiotu, także gdy powierzył je innej osobie (art. 8c ust. 1 i 3). ##### Jakie nowe zagrożenia tworzy sztuczna inteligencja? Sztuczna inteligencja ułatwia przestępcom tworzenie wiarygodnych fałszywych wiadomości i automatyzację ataków. Nowym ryzykiem jest też wprowadzanie danych firmowych do zewnętrznych narzędzi, dlatego warto ująć je w rejestrze ryzyk i zasadach korzystania z takich narzędzi. ##### Jak działa automatyczna analiza w CyberSonar24? CyberSonar24 wykorzystuje reguły działające w aplikacji do automatycznej analizy, bez modelu językowego. Wyniki wymagają oceny użytkownika i nie zastępują jego decyzji. ### Bezpieczeństwo chmury hybrydowej – jak zarządzać ryzykiem i zgodnością (KSC 2.0) https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/bezpieczenstwo-chmury-hybrydowej/ Sprawdź, jak zapewnić bezpieczeństwo chmury hybrydowej i spełnić wymagania znowelizowanej ustawy o KSC. Zarządzanie ryzykiem, compliance i incydentami w praktyce. ## Dlaczego bezpieczeństwo chmury hybrydowej staje się wyzwaniem? Coraz więcej organizacji korzysta dziś z modelu chmury hybrydowej, łącząc infrastrukturę lokalną z rozwiązaniami cloud. Z jednej strony daje to elastyczność i skalowalność, z drugiej – znacząco komplikuje zarządzanie bezpieczeństwem. W praktyce oznacza to, że dane, systemy i procesy funkcjonują w różnych środowiskach jednocześnie. Dlatego organizacje tracą pełną widoczność, a kontrola nad ryzykiem staje się trudniejsza. Dodatkowo pojawiają się wymagania regulacyjne, takie jak **ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (implementująca dyrektywę NIS2)**, które nakładają obowiązek systemowego podejścia do bezpieczeństwa. ## Czym jest chmura hybrydowa i gdzie pojawia się ryzyko? Chmura hybrydowa to model, w którym organizacja korzysta jednocześnie z infrastruktury lokalnej (on-premise) oraz usług chmurowych. Takie podejście pozwala optymalizować koszty i zwiększać dostępność systemów. Jednocześnie jednak powoduje powstanie wielu punktów styku między środowiskami. To właśnie tam najczęściej pojawia się ryzyko. Brak jednego, centralnego widoku na zasoby, procesy i dane utrudnia zarządzanie bezpieczeństwem. Co więcej, odpowiedzialność za poszczególne elementy środowiska często jest rozproszona pomiędzy różne zespoły i dostawców. ## Najczęstsze zagrożenia w chmurze hybrydowej W środowiskach hybrydowych organizacje najczęściej mierzą się z powtarzalnymi problemami. Jednym z nich jest brak spójnej kontroli dostępu. Różne systemy i środowiska oznaczają różne mechanizmy autoryzacji, co zwiększa ryzyko błędów konfiguracyjnych. Kolejnym wyzwaniem są podatności. Bez centralnego podejścia trudno monitorować ich status i priorytetyzować działania naprawcze. Dodatkowo organizacje często nie posiadają jednolitego systemu zarządzania incydentami. W efekcie reagują na zdarzenia, ale nie budują wiedzy i nie analizują trendów. ## Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa a środowiska hybrydowe Wymagany nadzór obejmuje systemy informacyjne w ustawowym zakresie usługi. SIEM lub usługa zewnętrzna może wspierać ciągłe monitorowanie, jeżeli rzeczywiście zapewnia wymagane pokrycie i proces reakcji; sam zakup nie potwierdza wykonania obowiązku. Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. W praktyce oznacza to konieczność: - identyfikacji ryzyk w systemach objętych ustawowym zakresem usługi - zarządzania incydentami w sposób ustandaryzowany - monitorowania podatności - kontroli dostawców i usług zewnętrznych Dlatego podejście fragmentaryczne przestaje być wystarczające. ## Dlaczego tradycyjne podejście do bezpieczeństwa nie działa? W wielu organizacjach bezpieczeństwo wciąż opiera się na rozproszonych narzędziach i dokumentach. Dane o ryzykach trafiają do arkuszy, incydenty są obsługiwane w różnych systemach, a działania naprawcze nie mają jednego miejsca monitorowania. Takie podejście może działać w prostych środowiskach, jednak w chmurze hybrydowej szybko przestaje być efektywne. Brak centralizacji prowadzi do utraty kontroli, a organizacja nie jest w stanie odpowiedzieć na podstawowe pytania: jakie są kluczowe ryzyka, gdzie występują podatności i czy działania przynoszą efekt. ## Rola systemu GRC w chmurze hybrydowej W tym miejscu pojawia się rola systemów **GRC (Governance, Risk & Compliance)**. Zamiast traktować bezpieczeństwo jako zbiór oddzielnych działań, GRC pozwala połączyć je w jeden spójny model zarządzania. W praktyce oznacza to: - centralny rejestr ryzyk i ich właścicieli - powiązanie ryzyk z procesami i zasobami - ustandaryzowane zarządzanie incydentami - rejestr podatności i ich priorytetyzację - monitorowanie zgodności z wymaganiami ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa Dzięki temu organizacja odzyskuje kontrolę nad środowiskiem, nawet jeśli jest ono rozproszone. ## Jak uporządkować bezpieczeństwo w chmurze hybrydowej? Uporządkowanie bezpieczeństwa nie zaczyna się od technologii, ale od struktury zarządzania. Pierwszym krokiem powinna być identyfikacja zasobów i procesów – zarówno lokalnych, jak i chmurowych. Następnie organizacja powinna powiązać je z ryzykami oraz określić ich właścicieli. Kolejnym etapem jest wdrożenie spójnego podejścia do zarządzania incydentami oraz podatnościami. Dzięki temu możliwe jest nie tylko reagowanie, ale również analiza i doskonalenie. Na końcu pojawia się raportowanie – kluczowe z punktu widzenia zarządu i zgodności regulacyjnej. ## Podsumowanie Bezpieczeństwo chmury hybrydowej nie polega wyłącznie na zabezpieczeniu infrastruktury. W rzeczywistości jest to problem zarządzania, który obejmuje ryzyko, incydenty, zasoby oraz zgodność. Przepisy wymagają skutecznych procesów i odpowiednich zabezpieczeń, nie zakupu platformy GRC. Takie oprogramowanie może ułatwić porządkowanie danych, dokumentowanie działań i nadzór, zależnie od skali organizacji. 👉 W praktyce oznacza to większą kontrolę nad środowiskiem, lepsze przygotowanie na wymagania **ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa** oraz bardziej przewidywalne funkcjonowanie całej organizacji. #### Pytania ##### Jak zapewnić zgodność z wymogami bezpieczeństwa w chmurze? Zgodność w chmurze zaczyna się od spisu systemów i danych w chmurze oraz przypisania im właścicieli i ryzyk, tak samo jak w infrastrukturze własnej. Następnie trzeba ustalić w umowie podział obowiązków z dostawcą, objąć usługi chmurowe obsługą incydentów i podatności oraz regularnie sprawdzać, czy uzgodnione zabezpieczenia działają. ##### Czy ustawa o KSC obejmuje systemy działające w chmurze? Tak, obowiązek wdrożenia systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji dotyczy systemu informacyjnego wykorzystywanego w procesach wpływających na świadczenie usługi, bez rozróżnienia na infrastrukturę własną i chmurę (art. 8 ust. 1 ustawy o KSC). Usługi chmurowe kupowane od dostawcy wchodzą też w zakres bezpieczeństwa łańcucha dostaw usług ICT (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. e). Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. ##### Kto odpowiada za bezpieczeństwo danych w chmurze: organizacja czy dostawca? Za wykonanie obowiązków z ustawy o KSC odpowiada organizacja, a osobiście jej kierownik, także wtedy, gdy część zadań powierzył innej osobie (art. 8c ust. 1 i 3). Dostawca odpowiada za to, do czego zobowiązał się w umowie, dlatego podział zadań, zgłaszanie incydentów i prawo do weryfikacji warto zapisać wprost. ##### Co to jest chmura hybrydowa? Chmura hybrydowa to model, w którym organizacja korzysta jednocześnie z własnej infrastruktury i z usług chmurowych, a systemy z obu środowisk wymieniają dane. Największe ryzyko powstaje na styku środowisk: przy dostępach, konfiguracji i podziale odpowiedzialności między zespoły i dostawców. ### Rola CISO w nowoczesnej organizacji – zarządzanie ryzykiem i bezpieczeństwem https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/rola-ciso-w-nowoczesnej-organizacji/ Sprawdź, jaka jest rola CISO w nowoczesnej organizacji. Zarządzanie ryzykiem, incydentami i zgodnością ze znowelizowaną ustawą o KSC w praktyce. ## Dlaczego rola CISO zmienia się w nowoczesnej organizacji? Jeszcze kilka lat temu CISO koncentrował się głównie na technicznych aspektach bezpieczeństwa. Obecnie jednak jego rola znacząco się rozszerzyła, ponieważ organizacje funkcjonują w bardziej złożonym środowisku. Z jednej strony rośnie liczba systemów, usług chmurowych i dostawców, a z drugiej pojawiają się wymagania regulacyjne, takie jak **ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (implementująca dyrektywę NIS2)**. Dlatego bezpieczeństwo przestaje być wyłącznie domeną IT, a staje się elementem zarządzania całej organizacji. ## Czym zajmuje się CISO w praktyce? Współczesny CISO odpowiada za znacznie więcej niż tylko zabezpieczenia techniczne. Jego głównym zadaniem jest zapewnienie spójnego podejścia do bezpieczeństwa w całej organizacji. Obejmuje to przede wszystkim zarządzanie ryzykiem, nadzór nad incydentami oraz kontrolę zgodności z regulacjami. Co więcej, CISO musi współpracować z zarządem i przekładać kwestie techniczne na język biznesowy. Dzięki temu organizacja może podejmować świadome decyzje dotyczące bezpieczeństwa. ## Zarządzanie ryzykiem jako kluczowy obszar Jednym z najważniejszych elementów pracy CISO jest zarządzanie ryzykiem. Nie chodzi jednak tylko o identyfikację zagrożeń, ale o ich powiązanie z procesami i zasobami. Dzięki temu organizacja może określić, które ryzyka mają największy wpływ na działalność. W praktyce oznacza to konieczność prowadzenia rejestru ryzyk, przypisywania właścicieli oraz monitorowania działań naprawczych. ## Zarządzanie incydentami i reagowanie Kolejnym kluczowym obszarem jest zarządzanie incydentami. CISO odpowiada za to, aby organizacja posiadała spójny proces obsługi zdarzeń – od zgłoszenia, przez reakcję, aż po analizę przyczyn. Dodatkowo musi zapewnić, że organizacja spełnia wymagania raportowe wynikające z **ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa**, co oznacza konieczność szybkiego i uporządkowanego działania. ## Compliance i wymagania regulacyjne Wraz z pojawieniem się nowych regulacji rola CISO obejmuje również obszar compliance. Organizacja musi nie tylko wdrożyć odpowiednie zabezpieczenia, ale także udokumentować swoje działania. Dlatego CISO nadzoruje procesy związane z analizą luk, mapowaniem wymagań oraz przygotowaniem do audytów. W tym kontekście szczególne znaczenie mają wymagania **ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa**, które obejmują zarządzanie ryzykiem, incydentami i dostawcami. ## Dlaczego CISO potrzebuje systemowego podejścia? W wielu organizacjach działania związane z bezpieczeństwem są rozproszone. Dane o ryzykach znajdują się w różnych dokumentach, incydenty są obsługiwane w kilku narzędziach, a działania naprawcze trudno monitorować. Takie podejście utrudnia podejmowanie decyzji i ogranicza kontrolę. Dlatego CISO potrzebuje systemowego podejścia, które pozwoli połączyć wszystkie elementy w jeden spójny model. ## Rola systemu GRC w pracy CISO W tym miejscu pojawiają się systemy **GRC (Governance, Risk & Compliance)**. Dzięki nim CISO może: - prowadzić centralny rejestr ryzyk - zarządzać incydentami w sposób ustandaryzowany - monitorować podatności - kontrolować zgodność z regulacjami - raportować do zarządu Takie podejście pozwala nie tylko uporządkować działania, ale również zwiększyć ich skuteczność. ## Współpraca z zarządem i biznesem Nowoczesny CISO nie działa w izolacji. Musi współpracować z zarządem oraz innymi działami, ponieważ bezpieczeństwo wpływa na funkcjonowanie całej organizacji. Dlatego kluczowe staje się raportowanie oraz prezentowanie danych w sposób zrozumiały dla biznesu. Dzięki temu zarząd może podejmować decyzje w oparciu o realne ryzyko. ## Podsumowanie Rola CISO w organizacji znacząco się zmieniła i dziś obejmuje znacznie więcej niż tylko aspekty techniczne. 👉 W praktyce oznacza to odpowiedzialność za zarządzanie ryzykiem, incydentami oraz zgodnością z wymaganiami **ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa**. Wymóg informacji z KRK dotyczy osób realizujących zadania wskazane w art. 8 lub 11 KSC, przed dopuszczeniem do tych zadań; art. 8f ust. 3 przewiduje ważne poświadczenie co najmniej »poufne«. Rola CISO i podział pracy nie znoszą ustawowej odpowiedzialności kierownika z art. 8c. KSC nie wymaga stanowiska o nazwie CISO. Organizacje, które chcą skutecznie zarządzać bezpieczeństwem, muszą wdrożyć spójne podejście oparte na GRC. Dzięki temu CISO może realnie kontrolować sytuację i wspierać rozwój organizacji. #### Pytania ##### Kim jest CISO? CISO, czyli dyrektor do spraw bezpieczeństwa informacji, to osoba odpowiedzialna za strategię i nadzór nad bezpieczeństwem informacji w całej organizacji. Łączy zarządzanie ryzykiem, obsługę incydentów i zgodność z przepisami oraz przekłada te sprawy na decyzje zarządu. ##### Czy ustawa o KSC wymaga zatrudnienia CISO? Nie, ustawa o KSC nie wymaga stanowiska o tej nazwie. Podmiot kluczowy lub ważny musi powołać wewnętrzne struktury odpowiedzialne za cyberbezpieczeństwo albo zawrzeć umowę z dostawcą usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa (art. 14). ##### Jakie warunki musi spełnić osoba realizująca zadania z cyberbezpieczeństwa? Wymóg informacji z KRK dotyczy osób realizujących zadania wskazane w art. 8 lub 11 KSC, przed dopuszczeniem do tych zadań; art. 8f ust. 3 przewiduje ważne poświadczenie co najmniej »poufne«. Rola CISO i podział pracy nie znoszą ustawowej odpowiedzialności kierownika z art. 8c. KSC nie wymaga stanowiska o nazwie CISO. ##### Czym CISO różni się od inspektora ochrony danych? Inspektor ochrony danych zajmuje się zgodnością przetwarzania danych osobowych z RODO, a CISO odpowiada za bezpieczeństwo wszystkich informacji i systemów organizacji. Obie role współpracują, na przykład przy incydencie, który jest jednocześnie naruszeniem ochrony danych osobowych. ##### Jak oprogramowanie GRC pomaga CISO w szpitalu? Oprogramowanie GRC daje CISO w szpitalu jeden rejestr ryzyk, zasobów, dostawców i incydentów zamiast rozproszonych arkuszy. Na tej podstawie łatwiej przygotować dla dyrekcji przegląd zarządzania i pokazać audytorowi dowody wykonania obowiązków. ### GRC w wodociągach a NIS2: jak wdrożyć zarządzanie ryzykiem i compliance https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/grc-w-wodociagach-nis2/ Sprawdź, jak wdrożyć GRC w wodociągach i zarządzać ryzykiem. GRC w wodociągach w praktyce – compliance, raportowanie i NIS2 krok po kroku. ## Dlaczego GRC w wodociągach staje się kluczowe? Jeszcze kilka lat temu sektor wodociągowy nie był postrzegany jako szczególnie narażony na cyberzagrożenia. Obecnie sytuacja wygląda zupełnie inaczej, ponieważ postępująca cyfryzacja oraz integracja systemów IT i OT znacząco zwiększają poziom ryzyka. Działalność wodociągowa i ściekowa jest ujęta w załączniku nr 1 do KSC. Objęcie konkretnego podmiotu i jego kategorię ustala się jednak zgodnie z art. 5 i 5a, uwzględniając wielkość, formę i wyjątki. Znaczenie usługi dla społeczeństwa nie jest samo w sobie formalnym potwierdzeniem statusu infrastruktury krytycznej. Dodatkowo rosną wymagania regulacyjne, a **NIS2 w wodociągach** wprowadza obowiązek systemowego podejścia do zarządzania ryzykiem i compliance. W związku z tym organizacje muszą działać bardziej świadomie i proaktywnie. ## Czym jest GRC i jak działa w wodociągach? GRC (Governance, Risk & Compliance) to model zarządzania, który łączy nadzór organizacyjny, zarządzanie ryzykiem oraz compliance. W praktyce oznacza to odejście od rozproszonych działań na rzecz jednego, spójnego systemu. Dzięki takiemu podejściu **GRC w wodociągach** umożliwia nie tylko identyfikację ryzyk, lecz także monitorowanie incydentów oraz kontrolę zgodności z regulacjami, takimi jak NIS2. Co istotne, wszystkie dane pozostają ze sobą powiązane, dlatego decyzje można podejmować szybciej i bardziej świadomie. W rezultacie organizacja zyskuje pełną widoczność sytuacji, co bezpośrednio przekłada się na skuteczniejsze zarządzanie bezpieczeństwem. ## NIS2 w wodociągach – jakie wymagania trzeba spełnić? Dyrektywa NIS2 zmienia podejście do bezpieczeństwa, ponieważ koncentruje się na rzeczywistych działaniach, a nie wyłącznie na dokumentacji. Oznacza to konieczność aktywnego zarządzania ryzykiem oraz stałego monitorowania środowiska. W praktyce **NIS2 w wodociągach** wymaga: - wdrożenia systemu zarządzania ryzykiem - monitorowania incydentów - kontroli dostawców - raportowania do organów nadzorczych - zaangażowania zarządu Co więcej, zarząd ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za decyzje, dlatego dostęp do aktualnych danych staje się kluczowy. W rezultacie **GRC w wodociągach** stanowi fundament spełnienia wymagań regulacyjnych. ## Jak wdrożyć GRC w wodociągach krok po kroku? Wdrożenie GRC powinno przebiegać w sposób uporządkowany i etapowy. Takie podejście pozwala ograniczyć ryzyko błędów oraz zwiększyć skuteczność działań. ### 1. Identyfikacja ryzyk w wodociągach Na początku należy zidentyfikować potencjalne zagrożenia, ponieważ tylko wtedy możliwe jest świadome zarządzanie ryzykiem. Obszary analizy obejmują: - systemy IT - infrastrukturę OT - dostawców - czynnik ludzki Ten etap stanowi fundament dalszych działań. ### 2. Ocena ryzyka (RCSA) Kolejnym krokiem jest przeprowadzenie oceny ryzyk przy wykorzystaniu metody RCSA. Pozwala ona określić wpływ zagrożeń na organizację oraz ustalić priorytety. Dzięki temu możliwe jest: - określenie poziomu ryzyka - przypisanie właścicieli - ocena skuteczności zabezpieczeń W efekcie organizacja podejmuje decyzje w oparciu o dane, a nie intuicję. ### 3. Monitorowanie i raportowanie Sama identyfikacja i ocena ryzyka nie wystarczą. Kluczowe znaczenie ma ciągłe monitorowanie, które pozwala reagować na zmieniającą się sytuację. W praktyce obejmuje to: - analizę trendów - cykliczne raporty - dashboardy dla zarządu Dzięki temu możliwe jest szybkie i świadome podejmowanie decyzji. ### 4. Wdrożenie narzędzi GRC Przepisy wymagają skutecznych procesów i odpowiednich zabezpieczeń, nie zakupu platformy GRC. Takie oprogramowanie może ułatwić porządkowanie danych, dokumentowanie działań i nadzór, zależnie od skali organizacji. ## Zarządzanie ryzykiem w wodociągach – najlepsze praktyki Skuteczne zarządzanie ryzykiem powinno mieć charakter ciągły. Oznacza to konieczność regularnej aktualizacji danych oraz monitorowania skuteczności zabezpieczeń. Najlepsze organizacje: - korzystają z dashboardów - analizują trendy - integrują dane z różnych źródeł Takie podejście pozwala działać proaktywnie zamiast reagować dopiero po wystąpieniu problemu. ## Zarządzanie compliance w wodociągach zgodnie z NIS2 Compliance nie powinno być traktowane wyłącznie jako obowiązek formalny. Wręcz przeciwnie – powinno stanowić integralną część zarządzania organizacją. W tym kontekście **GRC w wodociągach** wspiera compliance poprzez: - monitorowanie zgodności - identyfikację luk - zarządzanie działaniami naprawczymi - raportowanie Szczególną uwagę należy zwrócić na dostawców, ponieważ to właśnie oni często generują największe ryzyko. ## Oprogramowanie GRC w wodociągach: kiedy może pomóc? Przepisy wymagają skutecznych procesów i odpowiednich zabezpieczeń, nie zakupu platformy GRC. Takie oprogramowanie może ułatwić porządkowanie danych, dokumentowanie działań i nadzór, zależnie od skali organizacji. Pozwala ono na: - centralizację danych - automatyzację procesów - szybkie raportowanie - integrację informacji W efekcie organizacja działa sprawniej i skuteczniej. ## Najczęstsze błędy przy wdrażaniu GRC w wodociągach Mimo rosnącej świadomości wiele organizacji nadal popełnia błędy wynikające z niewłaściwego podejścia. Najczęściej spotykane problemy to: - traktowanie GRC jako projektu jednorazowego - brak zaangażowania zarządu - brak odpowiednich narzędzi - rozproszone dane W rezultacie organizacja traci kontrolę nad ryzykiem. ## Podsumowanie: GRC w wodociągach jako fundament NIS2 Podsumowując, **GRC w wodociągach** to nie tylko odpowiedź na wymagania regulacyjne, lecz przede wszystkim sposób na zwiększenie odporności organizacji. Ponieważ **NIS2 wprowadza konkretne obowiązki**, konieczne staje się wdrożenie: - zarządzania ryzykiem - zarządzania compliance - odpowiednich narzędzi Dzięki temu organizacja nie tylko spełnia wymagania regulacyjne, ale również realnie poprawia poziom bezpieczeństwa. #### Pytania ##### Co dyrektywa NIS2 zmienia dla przedsiębiorstw wodociągowych? Działalność wodociągowa i ściekowa jest ujęta w załączniku nr 1 do KSC. Objęcie konkretnego podmiotu i jego kategorię ustala się jednak zgodnie z art. 5 i 5a, uwzględniając wielkość, formę i wyjątki. Znaczenie usługi dla społeczeństwa nie jest samo w sobie formalnym potwierdzeniem statusu infrastruktury krytycznej. Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. ##### Jakie wymagania dotyczące kopii zapasowych ma wodociąg objęty NIS2? Ustawa o KSC nie zawiera osobnego przepisu o kopiach zapasowych, ale wymaga planów ciągłości działania i planów odtworzenia systemu informacyjnego, które trzeba wdrożyć, udokumentować, testować i utrzymywać (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. f). Częstotliwości testów ustawa nie podaje, dlatego warto ustalić ją w planie ciągłości działania według krytyczności systemu i powtarzać test odtworzenia po każdej istotnej zmianie. Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. ##### Jakie narzędzie GRC wybrać dla przedsiębiorstwa wodociągowego? Narzędzie GRC dla wodociągu powinno obejmować w jednym rejestrze zasoby informatyczne i systemy sterowania, dostawców serwisu z dostępem zdalnym oraz incydenty z terminami zgłoszeń. Przed wyborem warto sprawdzić te elementy na prezentacji na własnym przykładzie, a nie tylko na liście funkcji. ### Dyrektywa NIS2 – co oznacza dla Twojej firmy i jak się przygotować https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/dyrektywa-nis2-co-oznacza-dla-twojej-firmy/ Co dyrektywa NIS2 oznacza dla Państwa organizacji: wymagania, zarządzanie ryzykiem i przygotowanie do ustawy o KSC. ### Co dyrektywa NIS2 oznacza dla Państwa organizacji? Dyrektywa NIS2 to jeden z najważniejszych aktów prawnych dotyczących cyberbezpieczeństwa w Unii Europejskiej. Jej celem jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa organizacji oraz ujednolicenie podejścia do zarządzania ryzykiem. W praktyce wiele firm zadaje sobie pytanie: **dyrektywa NIS2 co oznacza dla naszej organizacji i jakie działania należy podjąć?** Odpowiedź nie sprowadza się do jednego obowiązku, ponieważ obejmuje cały system zarządzania bezpieczeństwem. ### Kogo dotyczy NIS2? Nowe regulacje obejmują znacznie szerszy zakres podmiotów niż wcześniejsze przepisy, dlatego wiele organizacji po raz pierwszy znajdzie się w ich zakresie. Dyrektywa dotyczy zarówno podmiotów kluczowych, jak i ważnych, działających m.in. w sektorach energetycznym, wodociągowym, zdrowotnym czy finansowym. Co więcej, obejmuje również firmy technologiczne i dostawców usług cyfrowych. Sama działalność w wymienionym sektorze nie przesądza o objęciu ustawą ani kategorii podmiotu. W Polsce ocena wymaga art. 5 i 5a, wielkości, formy prawnej i wyjątków. Bankowość i infrastruktura rynków finansowych wymagają odrębnego ustalenia obowiązków. DORA stanowi sektorowy reżim zarządzania ryzykiem ICT i zgłoszeń; zakres nadal stosowanych przepisów KSC określa art. 8i. ### Jakie obowiązki wprowadza NIS2? Wdrożenie NIS2 oznacza konieczność podejścia do bezpieczeństwa w sposób systemowy, a nie jednorazowy. Organizacje muszą identyfikować i oceniać ryzyka, zarządzać incydentami oraz monitorować podatności. Dodatkowo wymagane jest kontrolowanie dostawców oraz raportowanie zdarzeń. Dlatego samo wdrożenie technologii nie wystarcza, ponieważ kluczowe znaczenie mają procesy i struktura zarządzania. ### NIS2 a ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa w Polsce W Polsce NIS2 wdraża ustawa z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, znowelizowana ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), z późniejszymi zmianami. W praktyce konieczne jest nie tylko wdrożenie działań, lecz także ich udokumentowanie. Dodatkowo organizacje muszą prowadzić rejestry ryzyk, przygotowywać się do audytów oraz zapewniać ciągłość działania. ### Dlaczego tradycyjne podejście nie działa? W wielu organizacjach bezpieczeństwo nadal opiera się na rozproszonych narzędziach i dokumentach, co znacząco utrudnia kontrolę. W rezultacie trudno uzyskać aktualny obraz ryzyka, a jednocześnie pojawiają się problemy podczas audytów. Co więcej, brak spójnego modelu zarządzania powoduje, że działania są nieskuteczne. Dlatego konieczne jest wdrożenie bardziej uporządkowanego podejścia. ### Jak przygotować firmę do NIS2? Przygotowanie do NIS2 wymaga kilku kroków, które należy realizować w sposób uporządkowany. Najpierw organizacja powinna zidentyfikować swoje procesy oraz zasoby, a następnie powiązać je z ryzykami. Kolejnym etapem jest wdrożenie zarządzania incydentami oraz monitorowania podatności. Na końcu pojawia się raportowanie oraz przygotowanie do audytów. Dzięki temu organizacja nie tylko spełnia wymagania regulacyjne, ale również zwiększa poziom bezpieczeństwa. ### Jak CyberSonar24 wspiera wdrożenie NIS2? Przepisy wymagają skutecznych procesów i odpowiednich zabezpieczeń, nie zakupu platformy GRC. Takie oprogramowanie może ułatwić porządkowanie danych, dokumentowanie działań i nadzór, zależnie od skali organizacji. W CyberSonar24 ryzyko przelicza się przy zapisie karty jako prawdopodobieństwo × istotność. Użytkownik ocenia wynik oraz dobiera i dokumentuje dalsze działania. W CyberSonar24 jeden formularz incydentu obejmuje pola naruszenia danych osobowych z art. 33 RODO i zgłoszenia do UODO. Kwalifikację i terminy KSC oraz RODO należy oceniać osobno. Użytkownik odpowiada za przekazanie zgłoszenia właściwym kanałem; formularz nie oznacza automatycznej wysyłki do CSIRT ani S46. ### Podsumowanie Dyrektywa NIS2 wprowadza istotne zmiany w podejściu do cyberbezpieczeństwa, dlatego organizacje muszą dostosować swoje działania. 👉 W praktyce oznacza to konieczność wdrożenia zarządzania ryzykiem, incydentami oraz zgodnością. CyberSonar24 może wspierać porządkowanie informacji o ryzyku, incydentach i zgodności. Zakres wykorzystania należy dopasować do obowiązków organizacji i sprawdzić na prezentacji; narzędzie nie zastępuje zabezpieczeń technicznych ani oceny prawnej. #### Pytania ##### Czy unijna dyrektywa NIS2 obowiązuje firmy bezpośrednio? Nie. Obowiązki organizacji wynikają z krajowych przepisów wdrażających dyrektywę. W Polsce NIS2 wdraża ustawa z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, znowelizowana ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), z późniejszymi zmianami. W dalszej części używamy skrótu KSC. ##### Jak przeprowadzić ocenę zgodności z NIS2 w firmie? Najpierw ustal, czy organizacja jest objęta ustawą na podstawie art. 5 i 5a oraz załączników, potem właściwy reżim obowiązków. Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. Warto zacząć od ustalenia obowiązków i analizy luk. Audyt Zero jest wstępną samooceną CyberSonar24, nie audytem ustawowym, certyfikatem ani potwierdzeniem zgodności. Warunki usługi należy sprawdzić przed skorzystaniem. ##### Jakie obowiązki ma kierownictwo firmy objętej NIS2? Kierownik podmiotu kluczowego lub ważnego podejmuje decyzje o systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji, planuje środki finansowe, przydziela zadania i nadzoruje ich wykonanie (art. 8d ustawy o KSC). Raz w roku kalendarzowym przechodzi udokumentowane szkolenie z obowiązków wynikających z ustawy (art. 8e). ##### Czy NIS2 dotyczy dostawców firm objętych przepisami? Pośrednio tak, bo podmiot kluczowy lub ważny musi zapewnić bezpieczeństwo i ciągłość łańcucha dostaw produktów, usług i procesów ICT (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o KSC), więc może stawiać wymagania swoim dostawcom. Niektórzy dostawcy podlegają ustawie samodzielnie, na przykład dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa (art. 5 ust. 1 pkt 3). ### Zarządzanie ryzykiem w szpitalu a ustawa o KSC: obowiązki i pierwsze kroki https://cybersonar24.com/baza-wiedzy/zarzadzanie-ryzykiem-w-szpitalu-grc-ksc/ Jakie obowiązki ustawa o KSC nakłada na szpitale i od czego zacząć: analiza ryzyka, dokumentacja, zgłaszanie incydentów i przygotowanie do audytu. ## Dlaczego zarządzanie ryzykiem w szpitalu jest dziś kluczowe? Współczesne placówki medyczne działają w coraz bardziej złożonym środowisku. Z jednej strony rośnie liczba systemów IT, a z drugiej pojawiają się nowe wymagania regulacyjne, takie jak **ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (implementująca dyrektywę NIS2)**. Dodatkowo rośnie liczba zagrożeń cyberbezpieczeństwa, dlatego organizacje muszą zapewnić ciągłość działania usług medycznych. Objęcie szpitala ustawą i jego kategorię ustala się indywidualnie. Dla podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą art. 5 ust. 8 przewiduje kategorię ważną przy 50 do 249 osobach i kluczową przy co najmniej 250 osobach; dla przedsiębiorcy stosuje się właściwe kryteria art. 5 i 5a. W praktyce oznacza to, że szpitale muszą aktywnie zarządzać ryzykiem. Co więcej, nie mogą ograniczać tego obszaru wyłącznie do IT, ponieważ obejmuje on procesy, zasoby, incydenty oraz zgodność regulacyjną. Przykład hipotetyczny, nie opis wdrożenia u klienta. W tym artykule pokazujemy, jak krok po kroku uporządkować zarządzanie ryzykiem w szpitalu, na przykładzie typowej sytuacji szpitala powiatowego. ## Punkt wyjścia: brak spójnego podejścia do ryzyka Typowy szpital powiatowy ma rozwiniętą infrastrukturę informatyczną i wiele procedur. ## Jakie terminy wyznacza szpitalowi ustawa o KSC | Termin | Obowiązek | |---|---| | Do 3 kwietnia 2027 r. | Obowiązki rozdziału 3 dla podmiotów spełniających przesłanki 3 kwietnia 2026 r., z przepisami szczególnymi | | Do 3 kwietnia 2028 r. | Pierwszy audyt podmiotów kluczowych objętych art. 33 ust. 2 nowelizacji; wyjątki art. 24 i 25 | | Maks. 24 godziny od wykrycia | Niezwłoczne wczesne ostrzeżenie o incydencie poważnym w reżimie ogólnym | | Maks. 72 godziny od wykrycia | Niezwłoczne zgłoszenie incydentu poważnego w reżimie ogólnym | | Maks. miesiąc od zgłoszenia | Sprawozdanie końcowe; jeżeli obsługa trwa, stosuje się art. 12b | W Polsce NIS2 wdraża ustawa z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, znowelizowana ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), z późniejszymi zmianami. Dla podmiotów spełniających przesłanki 3 kwietnia 2026 r. i zobowiązanych do samorejestracji termin wniosku upłynął 3 października 2026 r. Podmioty wpisywane z urzędu uzupełniają dane po wezwaniu. Dla później kwalifikujących się podmiotów objętych art. 7c wniosek składa się co do zasady w 6 miesięcy od spełnienia przesłanek, a zmiany danych zgłasza w 14 dni. Spóźnienie nie przesuwa obowiązków. Dla później objętych ustawą art. 16 przewiduje co do zasady 12 miesięcy na rozdział 3 i 24 miesiące na pierwszy audyt podmiotu kluczowego, od spełnienia przesłanek; przy identyfikacji decyzją trzeba uwzględnić art. 7l lub 7m. Dawni OUK utrzymują bezpieczeństwo w okresie przejściowym, a wykonane i trwające audyty wymagają uwzględnienia art. 25 i 24 nowelizacji. Audyty okresowe wykonuje się co najmniej raz na 3 lata we właściwym reżimie. Zegarów z tabeli nie stosuje się bez wyjątków: dostawca usług zaufania zgłasza incydent w 24 godziny od wykrycia (art. 11 ust. 1a), a podmiot ważny będący publicznym w 72 godziny od wykrycia, bez wczesnego ostrzeżenia i sprawozdania końcowego (art. 12c). Finanse wymagają oceny art. 8i/DORA. Przy trwającej obsłudze incydentu składa się sprawozdanie z postępu i końcowe w miesiąc od zakończenia obsługi (art. 12b). ## Jak stworzyć rejestr ryzyka w szpitalu krok po kroku Rejestr ryzyka dokumentuje możliwe zakłócenia, prawdopodobieństwo, skutki i odpowiedzialność. Termin i zakres SZBI trzeba ustalić dla kategorii szpitala zgodnie z regułami opisanymi powyżej. **Krok 1. Ustalenie zakresu i odpowiedzialności.** Dyrekcja wyznacza osobę odpowiedzialną za rejestr (zwykle pełnomocnika do spraw cyberbezpieczeństwa) i zatwierdza zakres: cały szpital czy wybrane jednostki. **Krok 2. Spis usług i procesów.** Usługi szpitala i procesy, które je realizują, także kliniczne: przyjęcie pacjenta, diagnostyka obrazowa, laboratorium, apteka szpitalna, rozliczenia z płatnikiem. **Krok 3. Spis zasobów.** Systemy, urządzenia, informacje i ludzie, od których zależą procesy. Każdy zasób dostaje właściciela i ocenę poufności, integralności i dostępności. **Krok 4. Przyjęcie metody oceny.** Przykład mnoży całkowite oceny prawdopodobieństwa i istotności od 1 do 5, dając wynik w zakresie 1 do 25. Nie każda liczba w tym zakresie jest osiągalna. Dyrekcja zatwierdza metodę, pełną klasyfikację i próg akceptacji. **Krok 5. Identyfikacja zagrożeń.** Dla każdego ważnego zasobu: co może się stać (atak, awaria, błąd, utrata dostawcy) i jakie słabości to ułatwiają. Warto uwzględnić dostawców usług informatycznych. **Krok 6. Ocena ryzyka.** Prawdopodobieństwo i skutki z uwzględnieniem istniejących zabezpieczeń. Skutki ocenia się dla pacjentów, ciągłości działania, danych i wymagań prawnych. **Krok 7. Decyzja i plan działania.** Dla każdego ryzyka powyżej progu: ograniczenie, przeniesienie (na przykład na dostawcę w umowie), unikanie albo świadoma akceptacja. Każde działanie ma właściciela i termin. **Krok 8. Zatwierdzenie przez dyrekcję.** Dyrekcja akceptuje ryzyka, które zostają po działaniach, i to jest udokumentowane. **Krok 9. Przeglądy.** Rejestr przegląda się okresowo oraz po każdym incydencie, zmianie systemu lub zmianie dostawcy. ### Przykładowy rejestr ryzyka w szpitalu Przykład poglądowy. Wartości są przykładowe i nie pochodzą z żadnego szpitala. | Nr | Zasób lub proces | Zagrożenie | Prawdopodobieństwo (1 do 5) | Skutek (1 do 5) | Poziom | Właściciel | Decyzja i działanie | Termin | |---|---|---|---|---|---|---|---|---| | R1 | System informacji szpitalnej | Zaszyfrowanie danych przez oprogramowanie wymuszające okup | 3 | 5 | 15 | Kierownik działu informatyki | Ograniczenie: kopie zapasowe odłączone od sieci, test odtwarzania | 30.06.2027 | | R2 | Zdalny dostęp serwisu systemu diagnostyki obrazowej | Przejęcie konta dostawcy | 3 | 4 | 12 | Kierownik działu informatyki | Ograniczenie: dostęp tylko na czas serwisu, zapis w umowie | 31.03.2027 | | R3 | Personel wszystkich oddziałów | Wyłudzenie hasła przez fałszywą wiadomość | 4 | 3 | 12 | Pełnomocnik do spraw cyberbezpieczeństwa | Ograniczenie: szkolenie e-learning dla całego personelu | 31.01.2027 | | R4 | Serwerownia | Długotrwała awaria zasilania | 2 | 5 | 10 | Kierownik działu technicznego | Ograniczenie: test zasilania awaryjnego w planie ciągłości | 30.04.2027 | | R5 | Rejestracja pacjentów | Wiedza o konfiguracji u jednej osoby | 3 | 3 | 9 | Kierownik rejestracji | Ograniczenie: instrukcja i zastępca | 28.02.2027 | W CyberSonar24 wartość ryzyka przelicza się automatycznie przy zapisie karty jako prawdopodobieństwo × istotność. Skala 1 do 25 ma klasy: 1 do 4 Pomijalne, 5 do 9 Niskie, 10 do 14 Średnie, 15 do 19 Wysokie, 20 do 25 Krytyczne. Działania dobiera i dokumentuje użytkownik. Możliwe zastosowania narzędzia opisujemy na stronie: [oprogramowanie do zarządzania ryzykiem i zgodnością dla szpitali](https://cybersonar24.com/branze/szpitale/). ## Wdrożenie zarządzania zgodnością w szpitalu: od czego zacząć Wdrożenie zgodności (compliance) w szpitalu zaczyna się od spisania obowiązków, a nie od zakupu narzędzia. Szpital ma dwa główne źródła obowiązków: ustawę o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa i RODO, bo przetwarza dane o zdrowiu. Objęcie szpitala ustawą i jego kategorię ustala się indywidualnie. Dla podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą art. 5 ust. 8 przewiduje kategorię ważną przy 50 do 249 osobach i kluczową przy co najmniej 250 osobach; dla przedsiębiorcy stosuje się właściwe kryteria art. 5 i 5a. Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. 1. **Spis obowiązków** z ustawy o KSC, RODO i norm, które szpital stosuje, z terminami. 2. **Analiza luk:** które obowiązki szpital już spełnia, a których nie. 3. **Rejestr ryzyka** (jak wyżej), bo ustawa opiera się na ocenie ryzyka. 4. **Procedury:** obsługa incydentów według właściwego reżimu i terminów opisanych powyżej, odrębna ocena naruszeń danych osobowych oraz plany ciągłości działania. 5. **Szkolenia personelu**, także zmianowego. 6. **Program audytów wewnętrznych** i działania korygujące. 7. **Przegląd zarządzania:** dyrekcja regularnie, na przykład co kwartał, ocenia ryzyka, incydenty i poziom zgodności. ## Jak monitorować ryzyko w szpitalu Monitorowanie ryzyka to sprawdzanie, czy ocena w rejestrze jest nadal aktualna. Trzy sygnały powinny zawsze uruchamiać przegląd: incydent, zmiana systemu lub dostawcy oraz nowa podatność w systemie, z którego korzysta szpital. Poza tym rejestr przegląda się według harmonogramu, a wynik trafia do przeglądu zarządzania dla dyrekcji. ## Podsumowanie Zarządzanie ryzykiem w szpitalu stanowi dziś jeden z kluczowych elementów funkcjonowania organizacji. System GRC pomaga uporządkować procesy, a także nadać im strukturę. W praktyce oznacza to lepsze przygotowanie na wymagania **ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa**, większą kontrolę nad ryzykiem oraz bardziej przewidywalne działanie organizacji. #### Pytania ##### Jak stworzyć rejestr ryzyka w szpitalu? Trzeba spisać procesy i zasoby szpitala, przyjąć skalę prawdopodobieństwa i skutków, ocenić zagrożenia dla każdego ważnego zasobu i przypisać każdemu ryzyku właściciela, decyzję i termin. Rejestr zatwierdza dyrekcja i przegląda go okresowo. ##### Kto w szpitalu odpowiada za rejestr ryzyka? Najczęściej pełnomocnik do spraw cyberbezpieczeństwa, a za akceptację ryzyka dyrekcja. Właścicielami poszczególnych ryzyk są kierownicy komórek, które odpowiadają za dany zasób lub proces. ##### Czy rejestr ryzyka jest wymagany przez ustawę o KSC? Rejestr ryzyka służy dokumentowaniu oceny ryzyka w SZBI. Termin 3 kwietnia 2027 r. dotyczy wdrożenia obowiązków rozdziału 3 przez podmioty, które spełniały przesłanki objęcia ustawą 3 kwietnia 2026 r., z uwzględnieniem przepisów szczególnych. Dla później kwalifikujących się podmiotów art. 16 przewiduje co do zasady 12 miesięcy od spełnienia przesłanek, a przy identyfikacji decyzją trzeba uwzględnić art. 7l lub 7m. Dotychczasowi OUK nie są zwolnieni z utrzymywania bezpieczeństwa w okresie przejściowym. Zakres SZBI należy ustalić dla konkretnej kategorii podmiotu. W szczególności podmioty wskazane w art. 8 ust. 3, w tym podmiot ważny będący publicznym, realizują szczególny reżim z załącznika nr 4 zamiast art. 8 ust. 1. ##### Jak często aktualizować rejestr ryzyka w szpitalu? Według harmonogramu przyjętego przez dyrekcję oraz zawsze po incydencie, zmianie systemu, zmianie dostawcy albo pojawieniu się nowej podatności. ##### Od czego zacząć wdrożenie zgodności w szpitalu? Warto zacząć od ustalenia obowiązków i analizy luk. Audyt Zero jest wstępną samooceną CyberSonar24, nie audytem ustawowym, certyfikatem ani potwierdzeniem zgodności. Warunki usługi należy sprawdzić przed skorzystaniem. ##### Czym oprogramowanie GRC dla szpitala różni się od arkusza ryzyk? Oprogramowanie GRC może wspierać wspólne porządkowanie ryzyk i informacji o zasobach, procesach, dostawcach oraz incydentach. Zakres powiązań i prezentacji danych trzeba sprawdzić dla konkretnego rozwiązania. ##### Jakie ryzyka najczęściej trafiają do rejestru ryzyka szpitala? Do rejestru ryzyka szpitala najczęściej trafia zaszyfrowanie danych przez oprogramowanie wymuszające okup, przejęcie zdalnego dostępu serwisu urządzeń medycznych i wyłudzenie haseł od personelu. Częste są też długotrwała awaria zasilania serwerowni i wiedza o konfiguracji kluczowego systemu skupiona u jednej osoby. ##### Jak program do monitorowania ryzyka pomaga szpitalowi? Program może wspierać dokumentowanie przeglądów ryzyka. Organizacja ustala harmonogram i sygnały ponownej oceny, a wyniki przedstawia dyrekcji. Dostępność przypomnień i alertów należy sprawdzić przed wyborem narzędzia. ##### Czy CyberSonar24 może być systemem do zarządzania ryzykiem w szpitalu? W CyberSonar24 wartość ryzyka przelicza się automatycznie przy zapisie karty jako prawdopodobieństwo × istotność. Skala 1 do 25 ma klasy: 1 do 4 Pomijalne, 5 do 9 Niskie, 10 do 14 Średnie, 15 do 19 Wysokie, 20 do 25 Krytyczne. Działania dobiera i dokumentuje użytkownik. W CyberSonar24 jeden formularz incydentu obejmuje pola naruszenia danych osobowych z art. 33 RODO i zgłoszenia do UODO. Kwalifikację i terminy KSC oraz RODO należy oceniać osobno. Użytkownik odpowiada za przekazanie zgłoszenia właściwym kanałem; formularz nie oznacza automatycznej wysyłki do CSIRT ani S46.